Je drankomzet kan je foodkosten compenseren, maar alleen als je de juiste cijfers bekijkt. Veel horecaondernemers denken dat drank automatisch winstgevender is dan eten, maar dat klopt niet altijd. In dit artikel leer je precies hoe je berekent of je drankverkoop je helpt of juist tegenwerkt.
Waarom drank niet automatisch meer winst betekent
Drank heeft inderdaad vaak een lagere 'pour cost' dan eten een foodcost heeft. Maar er zitten meer kosten aan vast dan alleen het product zelf.
⚠️ Let op:
Alcoholische dranken hebben 21% BTW, niet 9% zoals eten. Dit beïnvloedt je margeberekening enorm.
De pour cost formule voor dranken
Pour cost is het equivalent van foodcost, maar dan voor dranken:
Pour cost % = (Inkoopprijs drank / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld bier:
Heineken 25cl verkoop je voor €3,50 incl. 21% BTW
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,50 / 1,21 = €2,89
- Inkoopprijs: €0,85
- Pour cost: (€0,85 / €2,89) × 100 = 29,4%
Gangbare pour cost percentages
Verschillende dranksoorten hebben verschillende marges:
- Bier: 25-35% pour cost
- Wijn per glas: 20-30% pour cost
- Sterke drank: 18-25% pour cost
- Cocktails: 15-25% pour cost (alle ingrediënten meetellen)
- Frisdrank: 15-25% pour cost
Hoe je berekent of drank je foodkosten compenseert
Je moet kijken naar de gemengde marge van je totale omzet. Dit doe je zo:
? Voorbeeld berekening:
Gisteren verkocht:
- Eten: €800 omzet, €280 inkoop (35% foodcost)
- Drank: €400 omzet, €100 inkoop (25% pour cost)
- Totaal: €1.200 omzet, €380 inkoop
Gemengde marge: (€380 / €1.200) × 100 = 31,7%
In dit voorbeeld helpt de drank inderdaad je totale marge te verbeteren. Zonder drank zou je foodcost 35% zijn, met drank kom je uit op 31,7%.
Wanneer drank juist tegenwerkt
Drank werkt tegen je als de verhouding scheef ligt of je te weinig vraagt:
? Voorbeeld slechte verhouding:
Happy hour met te lage prijzen:
- Bier happy hour: €2,00 incl. BTW = €1,65 excl. BTW
- Inkoopprijs: €0,85
- Pour cost: (€0,85 / €1,65) × 100 = 51,5%
Dit is slechter dan je foodcost en trekt je marge omlaag.
Extra kosten die je moet meenemen
Bij drank komen extra kosten kijken die je foodcost niet heeft:
- Statiegeld: Moet je voorschieten en administreren
- Spoilage: Aangeprikte vaten, omgevallen flessen
- Overscenking: Bartender schenkt te royaal
- Gratis drankjes: Voor personeel, klachten, vrienden
Reken hier 2-5% extra pour cost voor.
⚠️ Let op:
Meet wekelijks hoeveel je werkelijk inschenkt versus wat je verkoopt. Grote verschillen wijzen op lekkage.
De ideale eten-drank verhouding
Voor een gezonde marge streef je naar:
- Restaurant: 70% eten, 30% drank
- Bistro/café: 60% eten, 40% drank
- Bar met eten: 40% eten, 60% drank
Hoe meer drank je verkoopt (mits goed geprijsd), hoe beter je totale marge wordt.
? Voorbeeld optimale mix:
Bistro met goede drankverkoop:
- Eten: 65% van omzet, 32% foodcost
- Drank: 35% van omzet, 23% pour cost
- Gemengde marge: (65% × 32%) + (35% × 23%) = 28,9%
Dit is een sterke marge voor een bistro.
Hoe je dit bijhoudt in de praktijk
Check wekelijks:
- Hoeveel procent van je omzet is drank?
- Wat is je gemiddelde pour cost over alle dranken?
- Hoe verhoudt dit zich tot je foodcost?
- Welke dranken hebben de beste marge?
Met een systeem zoals KitchenNmbrs kun je pour cost per dranksoort bijhouden, net zoals foodcost per gerecht. Zo zie je direct welke dranken het meest bijdragen aan je winst.
Hoe bereken je of drank je foodkosten compenseert?
Bereken je pour cost per dranksoort
Deel de inkoopprijs door de verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Let op: alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus €3,50 incl. wordt €2,89 excl. BTW.
Meet je eten-drank verhouding
Kijk hoeveel procent van je omzet uit eten komt en hoeveel uit drank. Noteer ook de bijbehorende inkoop voor beide categorieën.
Bereken je gemengde marge
Vermenigvuldig het percentage eten-omzet met je foodcost, en het percentage drank-omzet met je pour cost. Tel beide op voor je totale marge.
✨ Pro tip
Check elke week je top 5 best-verkopende dranken en hun pour cost. Als die goed zitten, heb je 80% van je drankwinst onder controle.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een goede pour cost voor bier?
Een gangbare pour cost voor bier ligt tussen 25% en 35%. Als je boven de 35% uitkomt, verdien je te weinig op je bierverkoop.
Moet ik BTW meenemen in mijn pour cost berekening?
Nee, reken altijd met de verkoopprijs excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus €3,50 incl. wordt €2,89 excl. BTW voor je berekening.
Waarom is mijn pour cost hoger dan verwacht?
Dit kan komen door overschenking, morsen, gratis drankjes of diefstal. Meet een week lang precies hoeveel je inschenkt versus wat je verkoopt om lekkages te vinden.
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen aanpassen?
Check minimaal elke 3 maanden of je inkoopprijzen zijn veranderd. Leveranciers passen regelmatig hun prijzen aan, vooral bij bier en wijn.
Welke dranken hebben de beste marge?
Sterke drank en cocktails hebben vaak de laagste pour cost (15-25%), gevolgd door wijn per glas (20-30%) en bier (25-35%). Frisdrank zit er tussenin.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →