Foodcost en kostprijs worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn twee verschillende cijfers. Foodcost is een percentage van je verkoopprijs, kostprijs i...
Foodcost en kostprijs worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn twee verschillende cijfers. Foodcost is een percentage van je verkoopprijs, kostprijs is een bedrag in euro's. Het verschil begrijpen helpt je betere beslissingen nemen over je menuprijzen.
Wat is kostprijs?
Kostprijs is het bedrag dat je betaalt voor alle ingrediënten van één gerecht. Dit is een vast bedrag in euro's.
- Alle hoofdingrediënten
- Garnituren en bijgerechten
- Sauzen en dressings
- Olie, boter, kruiden
- Alles wat op het bord komt
? Voorbeeld kostprijs:
Pasta carbonara ingrediënten:
- Pasta: €0,45
- Spek: €1,20
- Ei: €0,30
- Parmezaan: €0,80
- Room: €0,25
- Kruiden/olie: €0,10
Kostprijs: €3,10
Wat is foodcost?
Foodcost is een percentage. Het toont hoeveel procent van je verkoopprijs naar ingrediënten gaat. Dit helpt je verschillende gerechten vergelijken.
Formule: Foodcost % = (Kostprijs / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld foodcost:
Dezelfde pasta carbonara:
- Kostprijs: €3,10
- Verkoopprijs: €16,50 incl. BTW
- Verkoopprijs excl. BTW: €15,14
Foodcost: (€3,10 / €15,14) × 100 = 20,5%
⚠️ Let op:
Reken foodcost altijd met de verkoopprijs EXCLUSIEF BTW. De prijs op je menukaart is inclusief 9% BTW.
Waarom beide cijfers belangrijk zijn
Kostprijs en foodcost vertellen je verschillende dingen:
- Kostprijs: Helpt bij inkoop en receptontwikkeling
- Foodcost: Helpt bij het bepalen van verkoopprijzen
- Kostprijs: Vergelijkt absolute bedragen
- Foodcost: Vergelijkt winstgevendheid tussen gerechten
? Voorbeeld vergelijking:
Twee gerechten vergelijken:
- Biefstuk: kostprijs €12, foodcost 35%
- Pasta: kostprijs €3,10, foodcost 20,5%
De pasta heeft een lagere kostprijs EN een betere foodcost. Dubbel voordelig.
Wanneer gebruik je welk cijfer?
Gebruik kostprijs wanneer je:
- Recepten ontwikkelt
- Leveranciers vergelijkt
- Inkoopprijzen onderhandelt
- Portiegroottes bepaalt
Gebruik foodcost wanneer je:
- Verkoopprijzen vaststelt
- Winstgevendheid vergelijkt
- Menu-engineering doet
- Marges analyseert
⚠️ Let op:
Een lage kostprijs betekent niet automatisch een goede foodcost. Het hangt af van je verkoopprijs.
Beide cijfers automatisch berekenen
Handmatig berekenen kost tijd en is foutgevoelig. Met een systeem zoals KitchenNmbrs zie je direct beide cijfers:
- Kostprijs per recept automatisch berekend
- Foodcost percentage direct zichtbaar
- Updates bij prijswijzigingen leveranciers
- Overzicht van al je gerechten in één scherm
Zo houd je grip op beide cijfers zonder dagelijks te hoeven rekenen.
Hoe bereken je kostprijs en foodcost? (stap voor stap)
Bereken de kostprijs
Tel alle ingrediëntkosten bij elkaar op. Vergeet niet de garnituren, sauzen, olie en kruiden. Dit geeft je de kostprijs in euro's per portie.
Bepaal de verkoopprijs exclusief BTW
Deel je menukaartprijs door 1,09 om de prijs exclusief 9% BTW te krijgen. Bijvoorbeeld: €16,50 / 1,09 = €15,14 exclusief BTW.
Bereken de foodcost percentage
Deel de kostprijs door de verkoopprijs exclusief BTW en vermenigvuldig met 100. Bijvoorbeeld: (€3,10 / €15,14) × 100 = 20,5% foodcost.
✨ Pro tip
Check elke week je 5 best-verkopende gerechten. Als de kostprijs en foodcost van deze toppers goed zitten, heb je 80% van je winstgevendheid onder controle.
📱 Probeer dit in de app →Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijs berekening?
Nee, kostprijs is alleen de ingrediëntkosten. BTW zit niet in je inkoop, dus ook niet in je kostprijs. Wel moet je foodcost berekenen met verkoopprijs exclusief BTW.
Wat is een goede foodcost percentage?
Voor restaurants ligt een gangbare foodcost tussen 28% en 35%. Boven de 35% wordt het lastig om voldoende winst te maken na alle andere kosten.
Kan een gerecht een lage kostprijs maar hoge foodcost hebben?
Ja, als je verkoopprijs te laag is. Een salade van €2 kostprijs bij €6 verkoop heeft 33% foodcost. Diezelfde salade bij €8 verkoop heeft 25% foodcost.
Hoe vaak moet ik mijn kostprijs en foodcost updaten?
Check minimaal maandelijks je best-verkopende gerechten. Leveranciers verhogen regelmatig prijzen, waardoor je kostprijs stijgt en foodcost verslechtert zonder dat je het merkt.
Welk cijfer is belangrijker: kostprijs of foodcost?
Beide zijn belangrijk voor verschillende doelen. Kostprijs helpt bij inkoop en receptontwikkeling. Foodcost helpt bij prijsstelling en winstgevendheid vergelijken.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →