Verschil tussen foodcost en kostprijs

Direct antwoord

Een chef die zijn carbonara voor €16,50 verkoopt met €3,10 aan ingrediënten heeft een kostprijs van €3,10 en een foodcost van 20,5%. Deze twee cijfers worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze vertellen je compleet verschillende dingen.

Een chef die zijn carbonara voor €16,50 verkoopt met €3,10 aan ingrediënten heeft een kostprijs van €3,10 en een foodcost van 20,5%. Deze twee cijfers worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze vertellen je compleet verschillende dingen. Kostprijs is het bedrag dat je betaalt, foodcost toont het percentage van je omzet.

Wat is kostprijs?

Kostprijs is het exacte bedrag dat alle ingrediënten van één gerecht kosten. Dit bedrag blijft hetzelfde, ongeacht wat je ervoor vraagt.

Alle hoofdingrediënten
Garnituren en bijgerechten
Sauzen en dressings
Olie, boter, kruiden
Alles wat op het bord komt

? Voorbeeld kostprijs:

Pasta carbonara ingrediënten:

Pasta: €0,45
Spek: €1,20
Ei: €0,30
Parmezaan: €0,80
Room: €0,25
Kruiden/olie: €0,10

Kostprijs: €3,10

Wat is foodcost?

Foodcost drukt je ingrediëntkosten uit als percentage van je verkoopprijs. Dit percentage verandert zodra je prijzen aanpast.

Formule: Foodcost % = (Kostprijs / Verkoopprijs excl. BTW) × 100

? Voorbeeld foodcost:

Dezelfde pasta carbonara:

Kostprijs: €3,10
Verkoopprijs: €16,50 incl. BTW
Verkoopprijs excl. BTW: €15,14

Foodcost: (€3,10 / €15,14) × 100 = 20,5%

⚠️ Let op:

Reken foodcost altijd met de verkoopprijs EXCLUSIEF BTW. De prijs op je menukaart is inclusief 9% BTW.

Waarom beide cijfers belangrijk zijn

Vanuit jarenlange ervaring in professionele keukens zie je dat kostprijs en foodcost elk hun eigen verhaal vertellen:

Kostprijs: Helpt bij inkoop en receptontwikkeling
Foodcost: Helpt bij het bepalen van verkoopprijzen
Kostprijs: Vergelijkt absolute bedragen
Foodcost: Vergelijkt winstgevendheid tussen gerechten

? Voorbeeld vergelijking:

Twee gerechten vergelijken:

Biefstuk: kostprijs €12, foodcost 35%
Pasta: kostprijs €3,10, foodcost 20,5%

De pasta heeft een lagere kostprijs EN een betere foodcost. Dubbel voordelig.

Wanneer gebruik je welk cijfer?

Gebruik kostprijs wanneer je:

Recepten ontwikkelt
Leveranciers vergelijkt
Inkoopprijzen onderhandelt
Portiegroottes bepaalt

Gebruik foodcost wanneer je:

Verkoopprijzen vaststelt
Winstgevendheid vergelijkt
Menu-engineering doet
Marges analyseert

⚠️ Let op:

Een lage kostprijs betekent niet automatisch een goede foodcost. Het hangt af van je verkoopprijs.

Beide cijfers automatisch berekenen

Handmatig berekenen kost tijd en is foutgevoelig. Met tools zoals KitchenNmbrs zie je direct beide cijfers:

Kostprijs per recept automatisch berekend
Foodcost percentage direct zichtbaar
Updates bij prijswijzigingen leveranciers
Overzicht van al je gerechten in één scherm

Zo houd je grip op beide cijfers zonder dagelijks te hoeven rekenen.

Hoe bereken je kostprijs en foodcost? (stap voor stap)

Bereken de kostprijs

Tel alle ingrediëntkosten bij elkaar op. Vergeet niet de garnituren, sauzen, olie en kruiden. Dit geeft je de kostprijs in euro's per portie.

Bepaal de verkoopprijs exclusief BTW

Deel je menukaartprijs door 1,09 om de prijs exclusief 9% BTW te krijgen. Bijvoorbeeld: €16,50 / 1,09 = €15,14 exclusief BTW.

Bereken de foodcost percentage

Deel de kostprijs door de verkoopprijs exclusief BTW en vermenigvuldig met 100. Bijvoorbeeld: (€3,10 / €15,14) × 100 = 20,5% foodcost.

✨ Pro tip

Bereken elke maand de kostprijs en foodcost van je 3 populairste voorgerechten, hoofdgerechten en desserts. Deze 9 gerechten bepalen 70% van je winstgevendheid.

📱 Probeer dit in de app →

Dit zelf berekenen?

In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.

Probeer KitchenNmbrs gratis →

Deel dit artikel

WhatsApp LinkedIn

Veelgestelde vragen

Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijs berekening?

Nee, kostprijs is alleen de ingrediëntkosten. BTW zit niet in je inkoop, dus ook niet in je kostprijs. Wel moet je foodcost berekenen met verkoopprijs exclusief BTW.

Wat is een goede foodcost percentage?

Voor restaurants ligt een gangbare foodcost tussen 28% en 35%. Boven de 35% wordt het lastig om voldoende winst te maken na alle andere kosten.

Kan een gerecht een lage kostprijs maar hoge foodcost hebben?

Ja, als je verkoopprijs te laag is. Een salade van €2 kostprijs bij €6 verkoop heeft 33% foodcost. Diezelfde salade bij €8 verkoop heeft 25% foodcost.

Hoe vaak moet ik mijn kostprijs en foodcost updaten?

Check minimaal maandelijks je best-verkopende gerechten. Leveranciers verhogen regelmatig prijzen, waardoor je kostprijs stijgt en foodcost verslechtert zonder dat je het merkt.

Welk cijfer is belangrijker: kostprijs of foodcost?

Beide zijn belangrijk voor verschillende doelen. Kostprijs helpt bij inkoop en receptontwikkeling. Foodcost helpt bij prijsstelling en winstgevendheid vergelijken.

Waarom verschilt mijn berekende foodcost van mijn werkelijke foodcost?

Dit komt door verspilling, overportionering of diefstal. Je theoretische foodcost gaat uit van perfecte porties zonder verlies. Meet je werkelijke verbruik om het verschil te ontdekken.

ℹ️ Dit artikel is opgesteld op basis van officiële bronnen en vakkennis. Hoewel wij streven naar actuele en correcte informatie, kan de inhoud afwijken van de meest recente regelgeving. Raadpleeg altijd de officiële instanties voor bindende normen.

Geraadpleegde bronnen

EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron

NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl

De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.

Geschreven door

Jeffrey Smit

Oprichter & CEO van KitchenNmbrs

Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.

8 jaar keukenmanager bij 1NUL8 Group Rotterdam

Expertise: food cost management HACCP kitchen management restaurant operations food safety compliance

kennisbank.more_in_category

→ Wat is foodcost in een restaurant? → Hoe bereken ik de marge op kids menu's? → How do I calculate food cost when there's waste in the... → Welke marges zijn gebruikelijk op koffie en thee? → Wat is een gezonde prime cost voor een restaurant? → Hoe bereken ik prime cost als horecaondernemer? → Wat is prime cost in de horeca? → Hoe bereken ik mijn brutowinst op dranken? → Wat is het verschil tussen COGS en food cost? → Kostprijs per gram of liter berekenen: zo doe je het goed

Gerelateerde vragen

Ontdek meer onderwerpen

Waarom het misgaat Dagelijkse controle Voedselveiligheid en HACCP Recepten, kennis & geheugen Conversie & actie

Reken het zelf door met KitchenNmbrs

Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.

Start gratis trial →

Disclaimer & gebruiksvoorwaarden

Wat is het verschil tussen foodcost en kostprijs?