73% van de restaurantwinst komt uit drankenverkoop, toch berekent slechts 1 op de 3 restaurants de kostprijs correct. Waar je bij gerechten rekent met 28-35% foodcost, ligt de 'pour cost' voor dranken meestal tussen 18-25%. Een goede kostprijsberekening voor je drankenkaart kan je winstmarge met 15-20% verhogen.
Waarom dranken anders berekenen dan eten?
Dranken hebben lagere arbeidskosten maar unieke kostenposten:
- BTW verschil: Alcoholische dranken 21%, non-alcoholisch 9%
- Lagere pour cost: Dranken kunnen 18-25% in plaats van 30%+
- Verlies door schenken: Overgieten, proeven, retour
- Houdbaarheid: Geopende flessen hebben beperkte houdbaarheid
⚠️ Let op:
Reken altijd met de juiste BTW. Bier, wijn en spirits hebben 21% BTW, geen 9% zoals eten.
Dranken invoeren in je kostprijscalculator
Begin met je basisingrediënten voor dranken:
- Wijnen: Invoeren per fles met aantal glazen per fles
- Bieren: Per fles/glas met inkoopprijs per eenheid
- Spirits: Per fles met aantal cl per portie
- Mixers: Sappen, frisdrank, garnish per eenheid
💡 Voorbeeld:
Fles huiswijn wit, €8,50 inkoop:
- Aantal glazen per fles: 6
- Kostprijs per glas: €8,50 ÷ 6 = €1,42
- Verkoopprijs: €6,50 incl. 21% BTW
- Excl. BTW: €6,50 ÷ 1,21 = €5,37
Pour cost: (€1,42 ÷ €5,37) × 100 = 26,4%
Cocktails en mixdranken doorrekenen
Voor cocktails tel je alle ingrediënten op, inclusief garnish en ijs:
- Spirits: Bereken per cl (bijvoorbeeld 4cl gin uit fles van 70cl)
- Mixers: Sappen, siroop, bitter per ml
- Garnish: Limoen, olijven, mint per stuk
- Ijs: Vaak verwaarloosbare kosten, maar wel meetellen
💡 Voorbeeld Gin Tonic:
Ingrediënten per cocktail:
- 4cl gin (fles €28, 70cl): €1,60
- 15cl tonic (fles €1,20, 20cl): €0,90
- Limoen schijfje: €0,15
- Ijs: €0,05
Totale kostprijs: €2,70 per cocktail
Wijnkaart optimaliseren met data
Gebruik je verkoopcijfers om slimme keuzes te maken. Een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost: focussen op percentage in plaats van absolute winst per product.
- Sorteer op marge: Welke wijnen leveren het meest op?
- Check populariteit: Combineer marge met verkoopcijfers
- Prijsklassen vergelijken: Verdien je meer aan dure of goedkope wijnen?
- Seizoenen meenemen: Rosé in zomer, rode wijn in winter
💡 Voorbeeld analyse:
Huiswijn vs. premiumwijn:
- Huiswijn: €1,42 kostprijs, €6,50 verkoop = €5,08 marge
- Premium: €3,20 kostprijs, €12,00 verkoop = €6,72 marge
- Premium levert €1,64 meer op per glas
Maar: huiswijn verkoopt 3x zoveel. Totaal per dag belangrijker dan marge per glas.
Verlies en overschenking meenemen
Dranken hebben specifieke verliesposten die je kostprijs beïnvloeden:
- Overschenking: 5-10% extra door ruim schenken
- Proeven: Voor gasten of eigen gebruik
- Retour/klachten: Verkeerde bestelling, smaak niet goed
- Verdamping: Geopende flessen verliezen alcohol
⚠️ Let op:
Reken 5-8% verlies mee in je kostprijs. Een glas wijn van €1,42 wordt dan €1,42 × 1,08 = €1,53 werkelijke kostprijs.
Hoe reken je je drankenkaart door in KitchenNmbrs?
Voer alle dranken in als ingrediënten
Maak ingrediënten aan voor elke wijn, bier, spirit en mixer. Vul de inkoopprijs in en het aantal porties per verpakking (glazen per fles, cl per fles).
Maak recepten voor elk drankje
Creëer recepten voor wijnen per glas, bieren en cocktails. Voeg alle ingrediënten toe met de juiste hoeveelheden per portie.
Stel verkoopprijzen in en check de pour cost
Voer je menukaartprijzen in en bekijk de automatisch berekende pour cost. Streef naar 18-25% voor dranken, 20-28% voor cocktails.
Analyseer en optimaliseer je mix
Gebruik het overzicht om te zien welke dranken het meest opleveren. Promoot winstgevende dranken en overweeg prijsaanpassingen voor dranken met te lage marge.
✨ Pro tip
Start met je 5 best-verkopende cocktails en analyseer deze wekelijks. Deze dranken bepalen vaak 60% van je totale drankomzet en bieden de grootste optimalisatiekansen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen bij dranken kostprijs?
Ja, maar let op: alcoholische dranken hebben 21% BTW, non-alcoholisch 9%. Reken altijd met de prijs exclusief BTW voor je pour cost berekening.
Wat is een goede pour cost voor wijn?
Voor wijn per glas is 20-28% gangbaar. Huiswijn kan hoger (tot 30%), premium wijnen vaak lager (18-25%). Cocktails kunnen tot 25-30% door de arbeidsintensiteit.
Hoe reken ik verlies door overschenking mee?
Tel 5-8% op bij je kostprijs voor normaal verlies. Bij een kostprijs van €2,00 wordt dat €2,00 × 1,08 = €2,16 werkelijke kostprijs inclusief verlies.
Kan ik ook bierpakketten doorrekenen?
Ja, voer het pakket in als ingrediënt met de totale inkoopprijs en aantal bieren. De calculator berekent automatisch de kostprijs per bier.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je wijnkaart en drankarrangementen
Van wijn per glas tot cocktailpakketten — KitchenNmbrs berekent de kostprijs en marge van elk drankje op je kaart. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →