Portiegewicht berekenen is als het bouwen van een huis - je kunt niet rekenen met de prijs van de bouwmaterialen inclusief verpakking en afval. Bruto gewicht is wat je inkoopt, netto gewicht is wat daadwerkelijk op het bord komt. Deze verwarring kost restaurants duizenden euro's per jaar door verkeerd berekende kostprijzen.
Wat is bruto portiegewicht?
Bruto portiegewicht is het gewicht van een ingrediënt zoals je het inkoopt, inclusief alle niet-eetbare delen. Denk aan:
- Vis met kop, graat en vel
- Vlees met bot en overtollig vet
- Groenten met schil en steel
- Fruit met pit en schil
? Voorbeeld:
Je koopt hele zalm van 2 kg voor €36,00 (€18/kg).
- Bruto gewicht: 2.000 gram
- Bruto prijs: €18,00 per kg
Wat is netto portiegewicht?
Netto portiegewicht is wat je werkelijk serveert na alle bewerking. Dit is het schone, eetbare gewicht zonder afval.
? Voorbeeld (vervolg):
Na fileren van de 2 kg zalm blijft over:
- Netto gewicht: 1.100 gram filet
- Afval: 900 gram (kop, graat, vel)
- Rendement: 55%
Werkelijke filetprijs: €36,00 ÷ 1,1 kg = €32,73/kg
Waarom dit verschil cruciaal is
Reken je met bruto gewicht? Dan onderschat je je kostprijs dramatisch. Het zalmvoorbeeld hierboven toont dit pijnlijk aan:
- Verkeerd: rekenen met €18/kg → 200g portie kost €3,60
- Juist: rekenen met €32,73/kg → 200g portie kost €6,55
Verschil per portie: €2,95. Bij 50 porties per week verlies je €7.670 per jaar door verkeerd rekenen. Dit is een van de meest voorkomende blinde vlekken in keukenmanagement - zelfs ervaren chefs maken deze fout.
⚠️ Let op:
Reken ALTIJD met netto gewicht voor je kostprijsberekening. Anders verlies je geld zonder het te weten.
Typisch rendement per product
Om je te helpen inschatten wat realistisch is:
- Vis (heel → filet): 45-60% rendement
- Rundvlees (heel → porties): 75-85% rendement
- Kip (heel → filet): 65-75% rendement
- Garnalen (ongepeld): 50-65% rendement
- Aardappelen (schillen): 80-90% rendement
? Voorbeeld berekening:
Hele kip €12/kg, rendement 70% voor filet:
- Werkelijke filetprijs: €12 ÷ 0,70 = €17,14/kg
- Portie 180g filet: €17,14 × 0,18 = €3,09
Hoe meet je je eigen rendement?
Doe dit een paar keer voor elk product dat je veel gebruikt:
- Weeg het product zoals je het inkoopt (bruto)
- Bereid het voor zoals altijd
- Weeg het eindresultaat (netto)
- Bereken: (netto ÷ bruto) × 100 = rendement %
Met een tool zoals KitchenNmbrs kun je dit rendement per ingrediënt vastleggen, zodat je kostprijzen automatisch correct berekend worden.
Hoe bereken je netto portiegewicht? (stap voor stap)
Meet het bruto gewicht
Weeg je ingrediënt zoals je het inkoopt, voor alle bewerking. Noteer dit gewicht en de inkoopprijs per kg.
Bereid voor en weeg opnieuw
Verwerk het ingrediënt zoals je altijd doet (fileren, schillen, uitbenen). Weeg het eindresultaat dat je werkelijk gebruikt in je gerecht.
Bereken werkelijke kostprijs
Deel de totale inkoopkosten door het netto gewicht. Dit geeft je de werkelijke prijs per kg van je bruikbare ingrediënt.
✨ Pro tip
Meet gedurende 3 dagen het rendement van je 5 duurste ingrediënten die je dagelijks gebruikt. Daar zit de grootste impact op je winstmarge verstopt.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd wegen voor netto gewicht?
Wat doe ik met het afval van dure producten?
Verschilt rendement per leverancier?
Moet ik kookverlies ook meenemen?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →