De verhouding tussen eten en drank bepaalt mede je winstgevendheid. Dranken hebben vaak een hogere marge dan gerechten, waardoor een goede mix cruciaal is voor je resultaat. In dit artikel leer je wat een gezonde verhouding is en hoe je deze kunt optimaliseren.
Wat is een gezonde eten-drank verhouding?
Voor de meeste restaurants ligt een gezonde verhouding rond de 70% eten en 30% drank in de omzet. Dit varieert per type zaak:
- Fine dining: 65-75% eten, 25-35% drank
- Bistro/brasserie: 70-80% eten, 20-30% drank
- Café met keuken: 50-60% eten, 40-50% drank
- Wijnbar: 40-50% eten, 50-60% drank
? Voorbeeld:
Restaurant met €500.000 jaaromzet:
- Eten: €350.000 (70%)
- Drank: €150.000 (30%)
Dit is een gezonde verhouding voor een casual dining restaurant.
Waarom dranken belangrijk zijn voor je winst
Dranken hebben doorgaans een veel hogere marge dan gerechten. Terwijl je foodcost vaak tussen 28-35% ligt, is de inkoop van dranken meestal maar 20-25% van de verkoopprijs.
? Voorbeeld marges:
- Hoofdgerecht: 32% foodcost = 68% marge
- Glas wijn: 22% inkoop = 78% marge
- Biertje: 20% inkoop = 80% marge
- Frisdrank: 15% inkoop = 85% marge
Elke extra drank verhoogt dus je totale marge.
Hoe bereken je jouw huidige verhouding?
Je kunt dit op twee manieren berekenen: per dag of over een langere periode.
Formule dagomzet:
Eten % = (Omzet eten / Totale omzet) × 100
Drank % = (Omzet drank / Totale omzet) × 100
? Voorbeeld berekening:
Gisteren verkocht:
- Eten: €2.400
- Drank: €800
- Totaal: €3.200
Eten: (€2.400 / €3.200) × 100 = 75%
Drank: (€800 / €3.200) × 100 = 25%
⚠️ Let op:
Reken altijd met bedragen exclusief BTW voor een eerlijke vergelijking. Eten heeft 9% BTW, alcoholische dranken 21%.
Wat als je verhouding niet klopt?
Als je drankverkoop te laag is (onder 20%), verlies je waarschijnlijk winst. Dit zijn veelvoorkomende oorzaken:
- Geen actieve verkoop: Personeel vraagt niet naar dranken
- Beperkte wijnkaart: Te weinig keuze per prijsklasse
- Slechte wijn-spijs combinaties: Geen advies bij gerechten
- Hoge prijzen: Dranken te duur in verhouding tot eten
Tips om je drankverkoop te verhogen
Een paar praktische manieren om meer dranken te verkopen:
- Train je personeel: Laat ze altijd een aperitief en digestief aanbieden
- Suggestieve verkoop: "Bij de zalm past deze witte wijn perfect"
- Zichtbare wijnkaart: Leg hem standaard op tafel
- Prijs per glas: Bied dure wijnen ook per glas aan
- Speciale dranken: Huiscocktails of lokale bieren
? Impact voorbeeld:
Restaurant met 100 couverts/dag, 6 dagen/week:
- Nu: 1 drank per 3 gasten = €5 extra per dag
- Doel: 1 drank per 2 gasten = €7,50 extra per dag
- Verschil: €2,50 × 600 dagen = €1.500/jaar extra
Seizoenen en dagdelen
De verhouding kan variëren per moment:
- Lunch: Vaak meer eten (80%) vs drank (20%)
- Diner: Meer drank mogelijk (65% eten, 35% drank)
- Weekend: Meestal meer drankverkoop
- Zomer: Meer terrasverkoop = meer dranken
⚠️ Let op:
Meet je verhouding over minimaal een maand. Eén drukke borreldag kan je weekcijfers vertekenen.
Hoe optimaliseer je jouw eten-drank verhouding?
Meet je huidige verhouding
Tel 4 weken lang dagelijks je eten- en drankomzet op. Bereken het gemiddelde percentage. Dit is je uitgangspunt.
Analyseer je drankverkoop per moment
Check wanneer je het minste dranken verkoopt: lunch, vroege avond, of bepaalde dagen. Daar ligt je grootste kans.
Train je team in suggestieve verkoop
Leer je personeel bij elk gerecht een passende drank aan te bevelen. Maak dit onderdeel van je standaard service.
Pas je kaart aan
Zorg voor dranken in elke prijsklasse. Bied dure wijnen ook per glas aan zodat ze toegankelijker worden.
Meet het resultaat
Check na 4 weken of je verhouding is verbeterd. Bereken hoeveel extra winst dit heeft opgeleverd.
✨ Pro tip
Check je verhouding per dagdeel apart. Vaak is er bij lunch nog veel winst te halen met koffie en thee, terwijl je 's avonds meer kunt focussen op wijn en aperitief.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat als mijn drankverkoop te hoog is (boven 40%)?
Dan loop je risico dat gasten je zien als café in plaats van restaurant. Check of je gerechten wel aantrekkelijk genoeg geprijsd zijn en voldoende variatie bieden.
Moet ik BTW meenemen in deze berekening?
Voor een zuivere vergelijking kun je beter exclusief BTW rekenen, omdat eten (9%) en alcohol (21%) verschillende tarieven hebben. Inclusief BTW geeft ook een goed beeld van je kassa.
Hoe vaak moet ik deze verhouding checken?
Check het wekelijks, maar beoordeel trends over minimaal een maand. Seizoenen, weer en evenementen kunnen dagcijfers sterk beïnvloeden.
Wat is de ideale verhouding voor een lunch restaurant?
Voor lunch ligt de verhouding vaak rond 80-85% eten en 15-20% drank. Lunch gasten drinken minder alcohol, maar wel koffie, thee en frisdranken.
Kan ik mijn drankprijzen verhogen om de marge te verbeteren?
Voorzichtig verhogen kan, maar let op dat je niet boven het lokale niveau uitstijgt. Beter is om de verkoop te stimuleren dan prijzen te verhogen.
Hoe bereken ik de impact op mijn winst?
Vermenigvuldig het verschil in drankpercentage met je jaaromzet en de extra marge. Bijvoorbeeld: 5% meer drank × €300.000 omzet × 25% extra marge = €3.750 extra winst.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →