Drank heeft een andere foodcost dan eten. Alcoholische dranken hebben vaak een lagere foodcost (15-25%), terwijl frisdranken en koffie sterk kunnen variëren....
Meer dan 70% van de restaurants maakt de meeste winst op drank, niet op eten. Alcoholische dranken draaien vaak op 15-25% foodcost, terwijl frisdranken en koffie heel andere marges kennen. De juiste drankprijzen bepalen kan je winstgevendheid flink opkrikken.
Foodcost percentages per dranktype
Dranken werken met andere marges dan eten vanwege hun unieke eigenschappen:
- Alcoholische dranken: 15-25% foodcost
- Frisdranken: 20-30% foodcost
- Koffie/thee: 10-20% foodcost
- Sapjes: 25-35% foodcost
💡 Voorbeeld alcoholische drank:
Een fles wijn van €8,00 inkoop verkoop je voor €32,00 (incl. 21% BTW):
- Verkoopprijs excl. BTW: €32,00 / 1,21 = €26,45
- Foodcost: (€8,00 / €26,45) × 100 = 30,2%
Dit percentage ligt te hoog voor wijn. Streef naar 20-25%.
Waarom drank andere marges heeft
Dranken verschillen fundamenteel van gerechten:
- Geen bereiding: Schenken kost minder tijd dan koken
- Geen bederf: Alcohol en gesloten frisdrank blijven lang goed
- Standaard porties: Een wijnglas bevat altijd 150ml
- Hogere acceptatie: Gasten verwachten premiumtarieven voor drank
💡 Voorbeeld frisdrank:
Een Cola uit de tap kost je €0,45 per glas. Je verkoopt voor €3,50 (incl. 9% BTW):
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,50 / 1,09 = €3,21
- Foodcost: (€0,45 / €3,21) × 100 = 14,0%
Uitstekende marge voor tapfrisdrank.
Berekening per dranktype
Alcoholische dranken (BTW 21%):
- Bier van het vat: 15-20% foodcost
- Wijnglas: 20-25% foodcost
- Cocktails: 18-25% foodcost
- Sterke drank: 15-22% foodcost
Non-alcoholisch (BTW 9%):
- Frisdrank van tap: 10-18% foodcost
- Flesjes frisdrank: 25-35% foodcost
- Koffie/espresso: 8-15% foodcost
- Verse jus d'orange: 30-40% foodcost
⚠️ Let op:
Alcoholische dranken vallen onder 21% BTW, eten en non-alcoholisch onder 9%. Dit verschil beïnvloedt je margeberekening aanzienlijk.
Praktische tips voor drankprijzen
Zo stel je winstgevende drankprijzen vast:
- Benchmark je concurrentie: Wat rekenen vergelijkbare zaken in je gebied?
- Werk met vaste porties: 150ml wijn, 250ml bier, 200ml frisdrank
- Reken alles mee: Ook garnering en servieskosten tellen
- Update regelmatig: Leveranciersprijzen fluctueren continu
💡 Voorbeeld koffie:
Een espresso kost je €0,35 aan bonen en melk. Je verkoopt voor €2,75 (incl. 9% BTW):
- Verkoopprijs excl. BTW: €2,75 / 1,09 = €2,52
- Foodcost: (€0,35 / €2,52) × 100 = 13,9%
Gezonde koffiemarge.
Verschil tussen tap en fles
De serveerwijze bepaalt je marge sterk:
- Bier van het vat: Lagere kostprijs per liter, maar tapinstallatie vereist
- Flesjesbier: Hogere inkoop, maar eenvoudiger voorraadbeheer
- Wijn per glas: Betere marge, maar openstaande flessen kunnen bederven
- Frisdrank van tap: Veel voordeliger dan flesjes, systeem nodig
Gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen blijkt dat tapinstallaties binnen 8 maanden terugverdiend zijn door de lagere foodcost. Tools zoals KitchenNmbrs helpen je per dranktype bij te houden wat je werkelijke kostprijs is, inclusief verspilling.
Hoe bereken je de juiste drankprijs? (stap voor stap)
Bepaal je inkoopprijs per portie
Reken uit wat één glas/portie kost. Bij flesjes is dit makkelijk, bij tap moet je uitrekenen hoeveel glazen uit één vat komen. Vergeet niet de garnituur (schijfje citroen, rietje) mee te tellen.
Kies je gewenste foodcost percentage
Voor alcoholische drank: 15-25%, voor frisdrank: 20-30%, voor koffie: 10-20%. Check wat in jouw omgeving gangbaar is en wat bij jouw concept past.
Bereken je minimale verkoopprijs
Deel je inkoopprijs door je gewenste foodcost percentage. Vermenigvuldig daarna met 1,09 (9% BTW) of 1,21 (21% BTW) voor de menukaartprijs. Check of dit realistisch is voor jouw zaak.
✨ Pro tip
Analyseer elke 6 weken je 5 best-verkopende alcoholische dranken op foodcost percentage. Deze vertegenwoordigen meestal 60-70% van je totale drankomzet, dus hier zit je grootste winstpotentieel.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Waarom hebben alcoholische dranken 21% BTW?
Alcohol valt onder het hoge BTW-tarief van 21%, terwijl eten en non-alcoholische dranken 9% BTW hebben. Dit maakt alcoholische dranken relatief duurder voor gasten en beïnvloedt je margeberekening.
Mag mijn foodcost op drank hoger zijn dan op eten?
Zeker, vooral bij verse sapjes of specialiteitskoffies kan de foodcost hoger uitvallen. Belangrijker is dat je totale mix van eten en drank winstgevend blijft. Monitor je gemiddelde foodcost over alle categorieën.
Hoe reken ik de kosten van bier van het vat?
Deel de vatprijs door het aantal glazen dat eruit komt. Een 50-liter vat levert ongeveer 200 glazen van 25cl op. Vergeet CO2-kosten en taponderhoudskosten niet mee te nemen in je berekening.
Moet ik verspilling meenemen in mijn drankkosten?
Absoluut, vooral bij wijn per glas. Openstaande flessen die niet volledig verkocht worden verhogen je werkelijke kostprijs. Reken 5-10% verspilling in je prijsstelling of investeer in een wijnbewaarsysteem.
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen controleren?
Check elk kwartaal je inkoopprijzen en foodcost percentages. Leveranciers passen regelmatig tarieven aan, vooral bij bier en frisdranken. Update je kaart zodra je foodcost boven je streefpercentage uitkomt.
Kan ik verschillende marges hanteren per dranksoort?
Ja, dat is zelfs aan te raden. Premium wijnen kunnen lagere foodcost percentages hebben (hogere marge), terwijl je huiswijnen scherper kunt prijzen. Stem je margestrategie af op je concept en doelgroep.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →