Waarom verdwijnt je winst per kopje koffie zonder dat je het doorhebt? De kostprijs van een flat white gaat verder dan koffiebonen en melk. Slijtage van apparatuur, energiekosten en verpakking vormen onzichtbare kostenposten die je marge kunnen opslokken.
Wat zit er allemaal in de kostprijs?
Een flat white lijkt simpel: espresso met gestoomde melk. Maar de werkelijke kostprijs bestaat uit vijf onderdelen:
- Koffiebonen: Voor de dubbele espresso
- Melk: Ongeveer 150ml voor een flat white
- Apparatuurslijtage: Espressomachine en grinder
- Energiekosten: Stroom voor machine en verwarming
- Verpakking: Kopje, deksel, rietje (bij takeaway)
Bereken de kosten van koffiebonen
Voor een flat white heb je een dubbele espresso nodig. Dat is ongeveer 18-20 gram koffiebonen.
? Voorbeeld:
Koffiebonen kosten €12 per kilo:
- Prijs per gram: €12 ÷ 1000 = €0,012
- Voor 19 gram: 19 × €0,012 = €0,23
Koffiekosten per flat white: €0,23
Bereken de melkkosten
Een flat white bevat ongeveer 150ml melk. Reken met verse volle melk voor de beste kwaliteit.
? Voorbeeld:
Melk kost €1,20 per liter:
- Prijs per 100ml: €1,20 ÷ 10 = €0,12
- Voor 150ml: 1,5 × €0,12 = €0,18
Melkkosten per flat white: €0,18
Reken apparatuurslijtage mee
Je espressomachine en grinder slijten bij elk gebruik. Deze kosten blijven onzichtbaar maar zijn wel degelijk reëel. Bereken dit als kosten per kopje - iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken.
? Voorbeeld berekening slijtage:
Espressomachine van €8.000, levensduur 8 jaar:
- Afschrijving per jaar: €8.000 ÷ 8 = €1.000
- Bij 50 kopjes per dag, 300 dagen: 15.000 kopjes per jaar
- Slijtage per kopje: €1.000 ÷ 15.000 = €0,067
Slijtagekosten per flat white: €0,07
Tel energiekosten op
Een espressomachine verbruikt energie voor verwarming en druk. Ook dit zijn reële kosten die je moet doorberekenen.
⚠️ Let op:
Energiekosten variëren sterk per machine en stroomprijs. Reken gemiddeld €0,05 tot €0,10 per kopje voor een professionele machine.
Vergeet verpakking niet
Bij takeaway komen er extra kosten bij: kartonnen bekers, deksels, rietjes. Ook bij dine-in heb je kosten voor afwas en slijtage van kopjes.
- Takeaway: €0,15 - €0,25 per set (beker + deksel)
- Dine-in: €0,05 - €0,10 (afwas, slijtage kopje)
Totale kostprijs berekening
Tel alle onderdelen op voor de volledige kostprijs van je flat white. Tools zoals KitchenNmbrs kunnen dit automatisch voor je berekenen.
? Totaal voorbeeld (takeaway):
- Koffiebonen: €0,23
- Melk: €0,18
- Apparatuurslijtage: €0,07
- Energie: €0,08
- Verpakking: €0,20
Totale kostprijs: €0,76 per flat white
Van kostprijs naar verkoopprijs
Met een kostprijs van €0,76 kun je je verkoopprijs bepalen. Voor dranken is een gangbare marge 75-85%, wat neerkomt op 15-25% "pour cost".
Bij 20% pour cost: Minimale verkoopprijs = €0,76 ÷ 0,20 = €3,80 excl. BTW
Met 9% BTW wordt dat €4,14 incl. BTW. Afgerond: €4,15 op je menukaart.
⚠️ Let op:
Dranken in horeca hebben 9% BTW, ook koffie. Alleen alcoholische dranken hebben 21% BTW.
Hoe bereken je de kostprijs van een flat white? (stap voor stap)
Bereken koffie- en melkkosten
Weeg 18-20 gram koffiebonen voor dubbele espresso. Meet 150ml melk. Reken beide om naar euro's op basis van je inkoopprijzen.
Reken apparatuur en energie mee
Deel de jaarlijkse afschrijving van je espressomachine door het aantal kopjes per jaar. Tel €0,05-€0,10 energiekosten per kopje op.
Tel verpakkingskosten op
Voor takeaway: reken €0,15-€0,25 voor beker en deksel. Voor dine-in: reken €0,05-€0,10 voor afwas en slijtage. Tel alles op voor je totale kostprijs.
✨ Pro tip
Bereken elke 6 weken de kostprijs van je 5 populairste koffiesoorten inclusief alle slijtagekosten. Zo voorkom je dat stijgende energieprijzen je marge ondermijnen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn kostprijs updaten?
Verschilt de kostprijs tussen cappuccino en flat white?
Kan ik plantaardige melk duurder doorberekenen?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →