Markup op drank bepaalt of je bar winstgevend draait of stilletjes geld verliest op elke bestelling. Het verschil tussen inkoopprijs en verkoopprijs, uitgedrukt als percentage van de inkoopprijs, wordt door veel horeca-ondernemers verkeerd berekend. Hierdoor lopen ze honderden euro's winst per maand mis.
Wat is markup precies?
Markup toont hoeveel procent je bovenop je inkoopprijs rekent. Verschilt van marge, wat aangeeft welk percentage van je verkoopprijs pure winst oplevert.
💡 Voorbeeld markup vs marge:
Je koopt een fles wijn in voor €8,00 en verkoopt hem voor €24,00.
- Markup: (€24 - €8) / €8 × 100 = 200%
- Marge: (€24 - €8) / €24 × 100 = 66,7%
Beide cijfers kloppen, maar vertellen een ander verhaal.
De formule voor markup op drank
Markup % = ((Verkoopprijs - Inkoopprijs) / Inkoopprijs) × 100
Of korter: Markup % = (Verkoopprijs / Inkoopprijs - 1) × 100
⚠️ Let op:
Werk altijd met prijzen exclusief BTW. Alcoholische dranken dragen 21% BTW, dus een biertje van €3,00 wordt €2,48 exclusief BTW.
Gangbare markup percentages per dranktype
Verschillende dranken hanteren verschillende markups:
- Bier: 200-400% markup
- Wijn per glas: 300-500% markup
- Spirits/cocktails: 400-600% markup
- Frisdrank: 300-400% markup
- Koffie: 500-800% markup
💡 Voorbeeld bierberekening:
Je koopt bier in voor €0,80 per flesje en verkoopt het voor €3,00 (incl. 21% BTW).
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,00 / 1,21 = €2,48
- Markup: (€2,48 - €0,80) / €0,80 × 100 = 210%
Dit is een gezonde markup voor bier.
Van gewenste markup naar verkoopprijs
Weet je welke markup je nastreeft? Dan bereken je zo je verkoopprijs:
Verkoopprijs excl. BTW = Inkoopprijs × (1 + Markup% / 100)
💡 Voorbeeld cocktail pricing:
Een cocktail kost je €2,50 aan ingrediënten. Je streeft naar 400% markup.
- Verkoopprijs excl. BTW: €2,50 × (1 + 4,00) = €12,50
- Verkoopprijs incl. 21% BTW: €12,50 × 1,21 = €15,13
- Afgerond op menukaart: €15,50
Pour cost vs markup
Pour cost werkt zoals foodcost, maar dan voor dranken. Het toont welk percentage van je verkoopprijs naar inkoop gaat.
Pour cost % = (Inkoopprijs / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
Een gezonde pour cost voor alcohol schommelt tussen 18-25%. Hogere markup betekent lagere pour cost - een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën.
⚠️ Let op:
Cocktails hebben vaak een lagere pour cost dan verwacht door ijs, garnish en mixers. Reken alle ingrediënten mee, ook dat citroenpartje.
Markup aanpassen aan je situatie
Je markup hangt af van meerdere factoren:
- Locatie: Centrum vs. buitenwijk
- Concept: Sportcafé vs. cocktailbar
- Concurrentie: Wat rekenen anderen?
- Vaste kosten: Hoge huur = hogere markup nodig
Start met de gangbare percentages en pas aan op basis van je omgeving en kostenstructuur.
Hoe bereken je markup op drank? (stap voor stap)
Verzamel je inkoopprijzen per eenheid
Noteer wat je betaalt per flesje bier, per fles wijn, per liter spirits. Reken om naar de eenheid waarin je verkoopt (per glas, per shot).
Bepaal je gewenste markup percentage
Gebruik de gangbare percentages als startpunt: bier 200-400%, wijn 300-500%, spirits 400-600%. Pas aan voor je situatie en concurrentie.
Bereken je verkoopprijs exclusief BTW
Vermenigvuldig je inkoopprijs met (1 + markup%/100). Voor 300% markup: inkoopprijs × 4,00. Voeg daarna 21% BTW toe voor je menukaartprijs.
✨ Pro tip
Controleer elke 6 weken de markup van je 3 best-verkopende cocktails en 2 populairste bieren. Deze 5 dranken bepalen 70% van je barwinst.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen markup en marge?
Markup is het percentage bovenop je inkoopprijs. Marge toont het percentage van je verkoopprijs dat winst oplevert. Bij €8 inkoop en €24 verkoop: markup is 200%, marge is 66,7%.
Moet ik BTW meenemen in mijn markup berekening?
Nee, werk altijd exclusief BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW. Een biertje van €3,00 is €2,48 exclusief BTW voor je berekening.
Welke markup is normaal voor cocktails?
Cocktails hanteren vaak 400-600% markup. Bij €2,50 ingrediënten en 400% markup kom je op €12,50 exclusief BTW, oftewel €15,13 inclusief BTW. Rond af naar €15,50 op je kaart.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →