Elk jaar verliezen duizenden horecazaken geld door verkeerd berekende foodcosts bij complexe gerechten. Je pasta carbonara bevat bijvoorbeeld een zelfgemaakte saus, verse pasta en garnering - elk met eigen ingrediënten en kostprijs. Restauranthouders vergeten vaak onderdelen, waardoor ze hun werkelijke foodcost onderschatten.
Wat zijn sub-recepten?
Sub-recepten zijn onderdelen van een hoofdgerecht die je apart maakt. Denk aan:
- Zelfgemaakte sauzen (hollandaise, pesto, jus)
- Verse pasta of brood
- Marinades en dressings
- Garnituren en decoraties
- Bijgerechten die bij het hoofdgerecht horen
Elk sub-recept heeft eigen ingrediënten en dus eigen kosten. Die tel je allemaal op voor de totale foodcost.
De opbouw van complexe gerechten
Een gerecht met sub-recepten heeft deze kostenstructuur:
💡 Voorbeeld: Biefstuk met zelfgemaakte kruidenboter
Hoofdgerecht (biefstuk):
- Entrecote 200g: €6,40
- Olijfolie voor bakken: €0,15
- Zout, peper: €0,05
Sub-recept (kruidenboter):
- Boter 30g: €0,45
- Peterselie 5g: €0,20
- Knoflook 3g: €0,10
Totale ingrediëntkosten: €7,35
Bereken de kostprijs per sub-recept
Werk systematisch. Bereken eerst elk sub-recept apart, dan het hoofdgerecht, en tel alles op.
⚠️ Let op:
Vergeet niet de hoeveelheid die je werkelijk gebruikt. Maak je kruidenboter voor 10 porties? Deel dan de totale kosten door 10 voor de kostprijs per portie.
Complexe berekening met meerdere sub-recepten
Bij gerechten met veel onderdelen wordt het snel onoverzichtelijk. Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken zie ik vaak dat eigenaren 12-18% van hun werkelijke foodcost missen. Hier een uitgebreid voorbeeld:
💡 Voorbeeld: Gegrilde zalm met hollandaise en groentenbouquet
Hoofdgerecht (zalm):
- Zalmfilet 180g: €5,85
- Olijfolie: €0,10
Sub-recept 1 (hollandaise voor 1 portie):
- Boter 40g: €0,60
- Eigeel 1 stuk: €0,25
- Citroen: €0,15
Sub-recept 2 (groentenbouquet):
- Broccoliroosjes 80g: €0,45
- Wortel 60g: €0,20
- Boter voor bakken: €0,15
Totale ingrediëntkosten: €7,75
Houd rekening met bereiding en portionering
Sub-recepten maak je vaak in grotere hoeveelheden. Een liter hollandaise gebruik je voor 15-20 porties. Bereken de kosten per liter en deel door het aantal porties dat je ervan maakt.
Ook belangrijk: reken snijverlies en afval mee. Maak je zelf pasta en blijft 10% over? Verhoog dan de kostprijs met 10%.
Digitale hulpmiddelen voor complexe recepten
Handmatig bijhouden van sub-recepten is foutgevoelig en tijdrovend. Met tools zoals KitchenNmbrs leg je elk sub-recept één keer vast met exacte ingrediënten en hoeveelheden. De app berekent automatisch de totale kostprijs van het hoofdgerecht, inclusief alle sub-recepten.
Dit voorkomt rekenfouten en zorgt ervoor dat je altijd de juiste foodcost ziet, ook bij complexe gerechten met veel onderdelen.
Hoe bereken je foodcost met sub-recepten? (stap voor stap)
Maak een lijst van alle onderdelen
Schrijf op: hoofdgerecht + alle sub-recepten (sauzen, bijgerechten, garnituren). Vergeet niets, ook niet de olijfolie om in te bakken of de peterselie als decoratie.
Bereken elk sub-recept apart
Tel per sub-recept alle ingrediënten op. Let op: als je een saus maakt voor 10 porties, deel dan door 10 voor de kosten per portie. Noteer de kostprijs per sub-recept.
Bereken het hoofdgerecht
Tel alle ingrediënten van het hoofdgerecht op (vlees, vis, groenten, etc.). Vergeet kruiden, olie en andere kleine ingrediënten niet - die tellen ook mee.
Tel alles bij elkaar op
Hoofdgerecht + sub-recept 1 + sub-recept 2 + etc. = totale ingrediëntkosten. Deel dit door je verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100 voor je foodcost percentage.
✨ Pro tip
Analyseer elke 6 weken je 8 meest complexe gerechten met sub-recepten - hier zitten vaak de grootste kostenfoutjes verstopt. Maak een spreadsheet met alle sub-recepten die je vaker dan 3x per week gebruikt.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik sub-recepten apart bijhouden of kan ik schatten?
Houd ze apart bij. Schatten leidt tot fouten van 5-15% in je foodcost. Bij een gerecht van €25 kan dat €1,25 tot €3,75 verschil per portie betekenen.
Hoe bereken ik sub-recepten die ik in grote hoeveelheden maak?
Bereken de totale kosten van de grote hoeveelheid. Deel dit door het aantal porties dat je ervan maakt. Een liter hollandaise voor €12 die je voor 20 porties gebruikt kost €0,60 per portie.
Wat als ik een sub-recept voor meerdere gerechten gebruik?
Bereken de kostprijs per portie van het sub-recept één keer. Gebruik deze kostprijs dan bij elk hoofdgerecht waar je het sub-recept voor gebruikt.
Moet ik arbeidstijd meenemen in de kostprijs van sub-recepten?
Nee, arbeidstijd zit niet in je foodcost maar in je arbeidskosten. Foodcost is puur ingrediënten. Arbeidskosten reken je apart als percentage van je omzet.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →