Ik moet eerlijk zijn: de eerste twee jaar van mijn bar verloor ik maandelijks honderden euro's aan drank die gewoon verdween. Barkepers schatten hoeveel er nog staat, flessen raken zoek en je beverage cost schiet omhoog. Pas toen ik systematisch mijn drankinventaris ging bijhouden, kreeg ik grip op mijn winstgevendheid.
Waarom drankinventaris zo belangrijk is
Alcohol vormt vaak 20-30% van je totale omzet, maar tegelijk een van je grootste kostenposten. Een fles whisky van €80 die verdwijnt zonder registratie kost je direct winst. Bovendien zijn dranken makkelijk mee te nemen of te ruim in te schenken door personeel.
💡 Voorbeeld:
Je bar draait €8.000 per week. Je drankinventaris:
- Bier: €1.200
- Wijn: €2.400
- Spirits: €1.800
Totaal: €5.400 aan voorraad
Verdwijnt 5% zonder registratie? Dan verlies je €270 per week = €14.040 per jaar.
Beverage cost berekenen
Beverage cost werkt identiek aan foodcost, maar dan voor drank. De formule blijft simpel:
Beverage cost % = (Drankkosten / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
Cruciaal detail: alcoholische dranken hebben 21% BTW (niet 9% zoals eten).
💡 Voorbeeld berekening:
Biertje van €3,00 incl. 21% BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,00 / 1,21 = €2,48
- Inkoop bier per glas: €0,45
- Beverage cost: (€0,45 / €2,48) × 100 = 18,1%
⚠️ Let op:
Reken altijd met prijzen EXCLUSIEF BTW. Bij alcohol deel je door 1,21. Veel ondernemers vergeten dit en onderschatten hun werkelijke beverage cost.
Dagelijkse controle van je bar-inventaris
Een goede routine voorkomt dat drank ongemerkt verdwijnt. Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken, check ik deze punten dagelijks:
- Tap-telling: Hoeveel bier getapt? Klopt dit met verkoop?
- Flessen-telling: Tel geopende flessen wijn en spirits
- Kassa vs werkelijkheid: Verkocht volgens kassa vs daadwerkelijk geschonken
- Morsen en proeven: Hoeveel ging "verloren" bij proeven of morsen?
Wekelijkse inventaris-telling
Elke week tel je systematisch je volledige drankinventaris. Werk per categorie:
- Bier: Aantal kratten × prijs per krat
- Wijn: Aantal flessen per soort × inkoopprijs
- Spirits: Volle flessen + schatting geopende flessen
- Frisdrank: Aantal flessen/blikken × inkoopprijs
💡 Praktisch voorbeeld:
Geopende fles whisky van €80 (750ml):
- Nog 60% vol = 450ml over
- Waarde: €80 × 0,60 = €48
- Noteer: "Jameson 0,6 fles = €48"
Koppeling naar beverage cost
Nu koppel je inventaris aan werkelijke verkoop. De beproefde formule:
Werkelijke beverage cost = (Begin inventaris + Inkoop - Eind inventaris) / Omzet drank excl. BTW
💡 Voorbeeld week-berekening:
- Begin inventaris: €5.400
- Inkoop deze week: €1.200
- Eind inventaris: €5.100
- Omzet drank excl. BTW: €2.400
Werkelijke beverage cost: (€5.400 + €1.200 - €5.100) / €2.400 = 62,5%
Dit is veel te hoog! Normale beverage cost ligt rond 20-25%.
Signalen dat er iets mis is
Let scherp op deze waarschuwingssignalen:
- Beverage cost boven 30%: Er verdwijnt drank of je schenkt te ruim
- Inventaris daalt sneller dan verkoop: Mogelijke diefstal of morsen
- Bepaalde flessen verdwijnen snel: Check of personeel deze "proeft"
- Kassa klopt niet met getelde glazen: Niet alles wordt geregistreerd
⚠️ Let op:
Controleer ook je personeel grondig. Gratis drankjes voor vrienden of "proeven" van dure whisky kost je honderden euro's per maand. Maak kristalheldere afspraken over wanneer personeel gratis mag drinken.
Digitaal vs handmatig bijhouden
Veel bars werken nog steeds met papieren lijsten of Excel. Nadelen hiervan:
- Fouten in berekeningen (vooral BTW)
- Veel tijd kwijt aan optellen en uitrekenen
- Moeilijk om trends te zien over meerdere weken
- Geen automatische beverage cost berekening
Tools zoals KitchenNmbrs berekenen automatisch je beverage cost per drankje en koppelen inventaris aan verkoop. Zo zie je direct welke dranken het meest opleveren en waar winst weglekt.
Hoe stel je drankinventaris in? (stap voor stap)
Maak een lijst van al je drank
Noteer elke soort drank met inkoopprijs en eenheid (per fles, krat, etc.). Vergeet frisdrank, mixers en garnishes niet. Dit wordt je basis-database.
Tel je huidige voorraad
Ga systematisch door je bar en kelder. Tel volle flessen, schat geopende flessen (in 10% stappen). Noteer alles in je lijst met huidige aantallen.
Bereken je beverage cost per drankje
Voor elk drankje: deel de inkoopkosten door de verkoopprijs excl. 21% BTW. Zo zie je welke dranken winstgevend zijn en welke te duur zijn om te verkopen.
Stel een wekelijkse tel-routine in
Kies een vaste dag (bijvoorbeeld maandagochtend) om je inventaris te tellen. Vergelijk met vorige week en check of de daling klopt met je verkoop.
Monitor je totale beverage cost
Bereken wekelijks: (begin + inkoop - eind) / omzet drank excl. BTW. Als dit boven 25-30% komt, onderzoek waar je drank naartoe gaat.
✨ Pro tip
Tel elke 14 dagen je top 3 best-verkopende spirits extra nauwkeurig na. Deze dranken bepalen vaak 60% van je totale drankwinst, dus een kleine afwijking heeft grote gevolgen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn drankinventaris tellen?
Minimaal 1x per week voor een volledig overzicht. Daarnaast dagelijks de geopende flessen en tap-standen checken. Zo voorkom je dat drank verdwijnt zonder dat je het merkt.
Wat is een normale beverage cost voor een bar?
Voor bier en wijn: 20-25%. Voor cocktails met premium spirits: 18-22%. Kom je boven 30% uit? Dan verdwijnt waarschijnlijk drank of schenk je te ruime porties.
Hoe schat ik geopende flessen het beste in?
Werk in stappen van 10%: vol, 90%, 80%, enzovoort. Bij twijfel schat je lager in plaats van hoger. Een fout van 10% in één fles heeft minder impact dan structureel overschatten.
Moet ik BTW meenemen in beverage cost berekeningen?
Nee, reken altijd exclusief BTW. Alcohol heeft 21% BTW, dus deel je verkoopprijs door 1,21. Anders lijkt je beverage cost lager dan werkelijk het geval is.
Wat als mijn beverage cost structureel te hoog uitvalt?
Check drie cruciale punten: wordt alles geregistreerd in de kassa, schenk je niet te ruime porties, en verdwijnt er drank via personeel. Los het grootste lek eerst op.
Welke dranken moet ik extra scherp controleren?
Premium spirits boven €50 per fles en je 5 best-verkopende dranken. Deze hebben de grootste impact op je totale beverage cost. Check ze wekelijks extra grondig op verdwijning.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →