Je tapt 200 glazen uit een vat, maar verkoopt er maar 180. Die 20 glazen morsverlies kosten je geld zonder dat je er iets voor terugkrijgt. Zo bereken je wat dat écht betekent voor je kostprijs.
Wat is morsverlies bij tapbier?
Morsverlies ontstaat door het verschil tussen wat je uit het vat haalt en daadwerkelijk verkoopt. De hoofdoorzaken:
- Overloopende glazen tijdens het tappen
- Schuim dat wordt weggegooid
- Nalopen van de tap
- Glazen die teruggaan (klacht over smaak)
- Proeverijen en degustaties
- Restant in slangen bij vatwisseling
⚠️ Let op:
Morsverlies van 10-15% is normaal bij tapbier. Meer dan 20% betekent dat er iets mis is met je tapinstallatie of taptechniek.
Hoe bereken je morsverlies percentage?
Meet het verschil tussen wat er uit het vat komt en wat je verkoopt:
Morsverlies % = ((Vat inhoud - Verkochte glazen × 0,25L) / Vat inhoud) × 100
? Voorbeeld:
Een vat van 50 liter levert 180 glazen van 25cl op:
- Vat inhoud: 50 liter
- Verkocht: 180 × 0,25L = 45 liter
- Morsverlies: 5 liter
Morsverlies: (5 / 50) × 100 = 10%
Morsverlies meenemen in je kostprijs
Door morsverlies wordt je inkoopprijs per glas hoger. Bereken het zo:
Werkelijke kostprijs per glas = Vat prijs / (Theoretische glazen × (100% - Morsverlies%))
? Voorbeeld berekening:
Heineken vat 50L voor €85 excl. BTW, 10% morsverlies:
- Theoretisch: 50L / 0,25L = 200 glazen
- Werkelijk: 200 × 90% = 180 glazen
- Kostprijs per glas: €85 / 180 = €0,47
Zonder morsverlies zou het €0,43 per glas zijn. Verschil: €0,04 per glas.
Impact op je pour cost
Pour cost is de drank-equivalent van foodcost. Morsverlies duwt je pour cost omhoog:
Pour cost % = (Werkelijke kostprijs per glas / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Pour cost vergelijking:
Bier verkoopprijs €2,50 incl. 21% BTW = €2,07 excl. BTW:
- Zonder morsverlies: (€0,43 / €2,07) × 100 = 20,8%
- Met 10% morsverlies: (€0,47 / €2,07) × 100 = 22,7%
Verschil: 1,9 procentpunt hogere pour cost
Morsverlies bijhouden in de praktijk
Meet het wekelijks om grip te houden. Het soort les dat je pas leert na je eerste maand met verlies te draaien - maar dan is de schade al geleden:
- Tel vaten: Hoeveel vaten aangesloten deze week?
- Tel verkoop: Hoeveel glazen bier verkocht volgens kassa?
- Bereken verschil: (Vaten × 200 glazen) - Verkochte glazen
- Bepaal percentage: Verschil / (Vaten × 200) × 100
⚠️ Let op:
Reken bij alcoholische dranken altijd met 21% BTW, niet 9%. Een bier van €2,50 incl. BTW is €2,07 excl. BTW.
Morsverlies verminderen
Een paar praktische tips om verlies te beperken:
- Tapsnelheid: Tap langzamer, minder schuim
- Glashoek: Begin schuin, eindig recht
- Taptemperatuur: 4-6°C voor optimaal schuim
- Leidingen schoon: Vuile leidingen geven meer schuim
- Juiste druk: Te hoge CO2 druk = meer schuim
Tools zoals KitchenNmbrs berekenen je werkelijke kostprijs per glas inclusief morsverlies automatisch. De pour cost wordt vanzelf aangepast.
Hoe bereken je morsverlies in 3 stappen?
Meet je werkelijke verkoop
Tel een week lang hoeveel vaten je hebt aangesloten en hoeveel glazen bier je volgens de kassa hebt verkocht. Een standaard vat van 50L zou theoretisch 200 glazen van 25cl moeten opleveren.
Bereken het morsverlies percentage
Trek de verkochte glazen af van de theoretische opbrengst. Deel het verschil door de theoretische opbrengst en vermenigvuldig met 100. Bijvoorbeeld: (200 - 180) / 200 × 100 = 10% morsverlies.
Pas je kostprijs aan
Deel je vatprijs door het werkelijke aantal glazen in plaats van het theoretische aantal. Bij €85 per vat en 180 werkelijke glazen: €85 / 180 = €0,47 per glas in plaats van €0,43.
✨ Pro tip
Meet morsverlies per tap gedurende 3 dagen door elk glas bij te houden met turven. Je ontdekt welke taps structureel meer verlies geven dan de 12% benchmark.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoeveel morsverlies is normaal bij tapbier?
Moet ik morsverlies meenemen in mijn verkoopprijs?
Hoe vaak moet ik morsverlies meten?
Wat als mijn morsverlies boven de 20% komt?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →