Weet je eigenlijk wel hoeveel winst je mist door een verkeerde drank-eten verhouding? Veel horecaondernemers kijken alleen naar foodcost, maar vergeten dat drank vaak veel hogere marges heeft. Een slechte mix kan het verschil betekenen tussen winst en verlies.
Waarom de mix van drank en eten cruciaal is voor je winst
Drank heeft meestal een veel lagere kostprijs dan eten. Een biertje van €3,50 kost je misschien €0,70 inkoop (20% kostprijs). Een hoofdgerecht van €24,00 kost je €7,20 ingrediënten (30% foodcost). Die 10 procentpunt verschil bepaalt of je zwarte of rode cijfers schrijft.
? Voorbeeld:
Tafel van 4 personen, rekening €120:
- Eten: €80 (foodcost 30% = €24 inkoop)
- Drank: €40 (kostprijs 22% = €8,80 inkoop)
Totale inkoop: €32,80 op €120 = 27,3% combined cost
Meet je huidige drank-eten verhouding
Pak je kassasysteem erbij en analyseer de afgelopen maand. Bereken hoeveel procent van je omzet uit drank komt versus eten. Vanuit jarenlange ervaring in professionele keukens zie ik deze verhoudingen het meest:
- Restaurant: 20-30% drank, 70-80% eten
- Bistro/brasserie: 30-40% drank, 60-70% eten
- Eetcafé: 40-60% drank, 40-60% eten
- Bar met eten: 60-80% drank, 20-40% eten
⚠️ Let op:
Reken altijd exclusief BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, eten heeft 9% BTW. Dit verschil verstoort anders je berekening.
Bereken je combined cost percentage
De formule voor je totale kostprijs luidt:
Combined cost = (Eten omzet × Foodcost %) + (Drank omzet × Pour cost %) / Totale omzet
? Voorbeeld berekening:
Maandomzet €50.000 (excl. BTW):
- Eten: €35.000 (foodcost 32%)
- Drank: €15.000 (pour cost 20%)
Combined cost: (€35.000 × 0,32) + (€15.000 × 0,20) = €11.200 + €3.000 = €14.200
Percentage: €14.200 / €50.000 = 28,4%
Optimaliseer je mix voor betere marges
Combined cost boven de 30%? Dan kun je op verschillende manieren bijsturen:
- Stimuleer drankverkoop: Wijnadvies, aperitief aanbevelen, digestief
- Verhoog drankprijzen: Vaak minder prijsgevoelig dan eten
- Verlaag foodcost: Efficiëntere inkoop, minder verspilling
- Menu engineering: Promoot gerechten met lagere foodcost
? Impact van meer drankverkoop:
Zelfde omzet €50.000, maar andere verdeling:
- Eten: €30.000 (foodcost 32%)
- Drank: €20.000 (pour cost 20%)
Nieuwe combined cost: (€30.000 × 0,32) + (€20.000 × 0,20) = €13.600 = 27,2%
Verschil: 1,2 procentpunt = €600 extra marge per maand
Signalen dat je mix niet optimaal is
Deze waarschuwingssignalen zie je terug in je dagelijkse operatie:
- Lage gemiddelde bon per persoon: Gasten bestellen alleen eten
- Korte zittijd: Geen tijd voor aperitief of digestief
- Hoge combined cost: Boven 32% voor restaurants, boven 28% voor cafés
- Veel water bij het eten: Gemiste kans op wijn- of bierverkoop
⚠️ Let op:
Forceer nooit drankverkoop. Focus op natuurlijke momenten: wijnadvies bij het eten, welkomstdrankje, digestief na het diner.
Gerelateerde artikelen
Hoe meet je je drank-eten balans? (stap voor stap)
Verzamel omzetdata van afgelopen maand
Haal uit je kassasysteem de totale omzet eten en drank apart. Reken om naar bedragen exclusief BTW (eten: delen door 1,09, drank: delen door 1,21).
Bereken je foodcost en pour cost percentage
Tel alle ingrediëntkosten van je eten op en deel door eten-omzet. Doe hetzelfde voor drank: inkoopkosten drank delen door drank-omzet.
Bereken je combined cost percentage
Gebruik de formule: (Eten omzet × Foodcost %) + (Drank omzet × Pour cost %) gedeeld door totale omzet. Dit geeft je werkelijke kostprijs.
✨ Pro tip
Analyseer elke 14 dagen je combined cost percentage en vergelijk dit met dezelfde periode vorig jaar. Zie je een stijging van meer dan 2 procentpunt? Dan is directe actie nodig.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een goede verhouding tussen drank en eten?
Waarom heeft drank een lagere kostprijs dan eten?
Hoe kan ik meer drankverkoop stimuleren zonder pusherig te zijn?
Wat als mijn combined cost boven de 35% uitkomt?
Moet ik BTW meenemen in mijn berekening?
Hoe vaak moet ik mijn drank-eten mix controleren?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →