Prijzen bepalen op gevoel kost je geld. Veel horecaondernemers schatten wat een gerecht moet kosten, maar dat leidt tot te lage marges of te dure prijzen. Je kunt dit vervangen door een simpele rekensom die altijd klopt.
Waarom gevoel niet werkt bij prijzen
Je denkt: "Deze pasta moet rond de €16 kunnen." Maar waarom €16? Omdat de concurrent dat vraagt? Omdat het "redelijk" voelt? Ondertussen kosten je ingrediënten €6,20 en verdien je bijna niks.
⚠️ Let op:
Gevoel houdt geen rekening met stijgende inkoopprijzen. Je leverancier verhoogde vorig jaar de prijzen met 12%, maar jij niet. Elke pasta die je verkoopt kost je nu te veel.
De simpele rekensom voor elke menuprijs
Er is één formule die altijd werkt:
Minimale verkoopprijs = Ingrediëntkosten ÷ Gewenste foodcost %
Daarna vermenigvuldig je met 1,09 voor de BTW. Klaar.
? Voorbeeld:
Je maakt een risotto. De ingrediënten kosten:
- Risottorijst: €1,20
- Bouillon: €0,40
- Champignons: €1,80
- Parmezaan: €1,60
- Wijn, boter, ui: €1,00
Totaal ingrediënten: €6,00
Bij 30% foodcost: €6,00 ÷ 0,30 = €20,00 excl. BTW
Met 9% BTW: €20,00 × 1,09 = €21,80
Welke foodcost percentage moet je kiezen?
Dit hangt af van je type zaak:
- Fine dining: 28-32% (hogere arbeidskosten)
- Bistro/brasserie: 28-35%
- Casual dining: 25-32%
- Fast casual: 25-30%
Begin met 30%. Dat werkt voor de meeste restaurants.
Wat als je prijs te hoog uitvalt?
Soms kom je uit op €28 terwijl je concurrent €22 vraagt. Dan heb je drie opties:
- Goedkopere ingrediënten zoeken (andere leverancier, ander product)
- Kleinere porties maken (minder ingrediënten per bord)
- Hogere foodcost accepteren (bijvoorbeeld 35% in plaats van 30%)
? Voorbeeld aanpassing:
Je risotto kost €6,00 en moet €22 worden. Dat is 27,3% foodcost (€6 ÷ €22 × 1,09). Prima!
Maar als je uitkomt op €28 en de markt accepteert max €22, dan moet je:
- Ingrediënten terugbrengen naar €4,50 (€22 ÷ 1,09 × 0,30)
- Of accepteren dat je foodcost 36,7% wordt
Hoe hou je dit bij zonder Excel
Deze berekening doe je voor elk gerecht op je kaart. Dat is veel werk in Excel, vooral als prijzen veranderen.
Een app zoals KitchenNmbrs rekent dit automatisch uit. Je vult je ingrediënten in, kiest je gewenste foodcost, en ziet direct je minimale verkoopprijs.
⚠️ Let op:
Update je prijzen elke 3 maanden. Inkoopprijzen stijgen constant. Als je dit niet bijhoudt, zakt je marge weg zonder dat je het doorhebt.
Van gevoel naar zekerheid
Met deze rekensom weet je altijd of een gerecht winstgevend is. Geen giswerk meer. Geen verrassingen aan het eind van de maand.
Je prijs wordt een bewuste keuze in plaats van een gok.
Hoe bereken je de juiste menuprijs? (stap voor stap)
Tel alle ingrediëntkosten op
Maak een lijst van alle ingrediënten die op het bord komen. Tel de exacte kosten op: hoofdingrediënt, garnituur, saus, olie, boter. Vergeet niets, ook niet de peterselie als decoratie.
Kies je gewenste foodcost percentage
Voor de meeste restaurants werkt 30% goed. Fine dining kan 28-32%, fast casual 25-30%. Begin met 30% en pas aan als je ziet hoe je prijzen uitvallen ten opzichte van de concurrentie.
Bereken je minimale verkoopprijs
Deel je ingrediëntkosten door je foodcost percentage. Vermenigvuldig daarna met 1,09 voor de 9% BTW. Dit is je minimale prijs om winstgevend te zijn.
✨ Pro tip
Check je foodcost op je 5 best-verkopende gerechten elke maand. Als die goed zitten, heb je 80% van je winstgevendheid onder controle.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik elke maand mijn prijzen aanpassen?
Nee, maar check wel elke 3 maanden je inkoopprijzen. Als je leverancier prijzen verhoogt, moet je doorrekenen of je menuprijs nog klopt.
Wat als mijn berekende prijs veel hoger is dan de concurrent?
Dan heb je drie opties: goedkopere ingrediënten zoeken, kleinere porties maken, of een hogere foodcost accepteren. Soms is je gerecht gewoon te duur om winstgevend te verkopen.
Kan ik verschillende foodcost percentages per gerecht gebruiken?
Ja, dat kan. Voorgerechten hebben vaak een lagere foodcost (20-25%), hoofdgerechten 28-35%. Zorg wel dat je gemiddelde foodcost over alle gerechten uitkomt tussen de 28-35%.
Hoe reken ik snijverlies mee in mijn ingrediëntkosten?
Bij producten met snijverlies (vis, vlees) deel je de inkoopprijs door het rendement. Hele zalm €18/kg met 45% snijverlies wordt €18 ÷ 0,55 = €32,73/kg filetprijs.
Moet ik BTW meenemen in mijn foodcost berekening?
Nee, reken altijd met prijzen exclusief BTW. De BTW tel je pas op nadat je je verkoopprijs hebt berekend. Anders lijkt je foodcost lager dan hij werkelijk is.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →