Acties en deals kunnen je zaak vullen, maar ook je winst wegzuigen. Veel ondernemers merken pas achteraf dat ze verlies draaien op kortingsacties of speciale menu's. In dit artikel leer je precies hoe je berekent of een actie winstgevend is voordat je hem start.
Waarom acties vaak verlies draaien
Het probleem met acties is dat je vaak alleen naar de omzet kijkt. Meer gasten, meer omzet, dus goed toch? Niet altijd. Als je foodcost te hoog wordt door de korting, verdien je minder per gast.
⚠️ Let op:
Een vol restaurant met verlieslatende acties is erger dan een half vol restaurant met winstgevende prijzen. Je werkt harder voor minder geld.
De echte kosten van een actie berekenen
Bij elke actie moet je drie dingen weten:
- Normale foodcost percentage van het gerecht
- Nieuwe verkoopprijs na korting
- Extra kosten (meer personeel, marketing, etc.)
De formule blijft hetzelfde als normaal, maar nu met de actieprijs:
Foodcost bij actie = (Ingrediëntkosten / Actieprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld:
Je biefstuk kost normaal €32,00 (foodcost 30%). Nu 25% korting = €24,00.
- Ingrediëntkosten: €8,80
- Actieprijs excl. BTW: €24,00 / 1,09 = €22,02
- Foodcost bij actie: €8,80 / €22,02 × 100 = 40%
Van 30% naar 40% foodcost - dat is een flinke klap voor je marge.
Wanneer een actie nog winstgevend is
Een vuistregel: als je foodcost door een actie boven de 45% uitkomt, draai je waarschijnlijk verlies. Dan gaan alle andere kosten (personeel, huur, energie) je winst opeten.
Maar het hangt ook af van je andere kosten:
- Lage andere kosten? Dan kun je een hogere foodcost aan
- Hoge huur of personeelskosten? Dan moet je foodcost laag blijven
- Veel extra gasten door de actie? Dan verdien je het terug op dranken en bijgerechten
Het verschil tussen omzet en winst
Veel acties verhogen je omzet maar verlagen je winst. Dat zie je pas achteraf in je boekhouding. Daarom is het belangrijk om vooraf te rekenen.
? Voorbeeld berekening:
Normale avond: 80 gasten × €28 gemiddelde bon = €2.240 omzet
Actie-avond: 120 gasten × €22 gemiddelde bon = €2.640 omzet
- Meer omzet: +€400
- Maar: foodcost stijgt van 30% naar 40%
- Extra ingrediëntkosten: €400
- Netto resultaat: €0 extra winst, wel 50% meer werk
Slimme alternatieven voor blanke kortingen
In plaats van korting op de hoofdprijs kun je ook:
- Gratis bijgerecht met lage foodcost (salade, brood)
- Drankje erbij (hoge marge op dranken)
- Tweede gerecht half geld (meer omzet per tafel)
- Vroegboekkorting (helpt met planning)
Deze alternatieven verhogen je omzet zonder je foodcost te veel te laten stijgen.
⚠️ Let op:
Reken altijd met je verkoopprijs excl. BTW. De prijs op je menukaart is inclusief 9% BTW. Vergeet je dit, dan lijkt je foodcost lager dan hij werkelijk is.
Hoe KitchenNmbrs helpt bij actie-berekeningen
Met een app zoals KitchenNmbrs kun je snel verschillende scenario's doorrekenen. Je ziet direct wat een korting doet met je foodcost, zonder zelf te hoeven rekenen. Zo voorkom je dat je acties start die je geld kosten in plaats van opleveren.
Hoe bereken je of een actie winstgevend is? (stap voor stap)
Bereken de normale foodcost
Tel alle ingrediëntkosten van het gerecht op. Deel dit door je normale verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Dit is je uitgangspunt.
Bereken de foodcost bij de actieprijs
Gebruik dezelfde ingrediëntkosten, maar deel nu door je actieprijs excl. BTW. Vermenigvuldig met 100 voor het percentage.
Check of het nog winstgevend is
Als je foodcost boven de 45% uitkomt, draai je waarschijnlijk verlies. Tel ook extra kosten op zoals meer personeel of marketing voor de actie.
✨ Pro tip
Test kleine acties eerst. Start met 10% korting op één gerecht voor één week. Meet de resultaten en schaal dan pas op naar grotere acties.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een acceptabele foodcost bij acties?
Probeer onder de 45% te blijven. Daarboven wordt het lastig om je andere kosten (personeel, huur) nog te dekken met de resterende marge.
Moet ik BTW meenemen in mijn berekening?
Nee, reken altijd met prijzen excl. BTW. De prijs op je menukaart is incl. 9% BTW, maar voor foodcost-berekeningen gebruik je de prijs excl. BTW.
Hoe weet ik of meer gasten de lagere marge compenseren?
Bereken je totale winst: (aantal gasten × gemiddelde bon × winstmarge%). Vergelijk dit met een normale avond om te zien of je er op vooruitgaat.
Welke kosten vergeet ik vaak bij acties?
Extra personeel, meer afwas, marketing kosten, en hogere inkoop door meer volume. Tel deze mee in je berekening voor het echte plaatje.
Is 20% korting altijd verlieslatend?
Niet per se. Het hangt af van je normale foodcost. Bij 25% normale foodcost kun je 20% korting nog aan. Bij 35% normale foodcost wordt het krap.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →