Een gratis drankje van de barman kost je meer dan je denkt. Het gaat niet alleen om de inkoopprijs, maar ook om de gemiste winst. In dit artikel leer je precies berekenen wat elk weggeschonken drankje je werkelijk kost.
Wat kost een gratis drankje echt?
Als je barman een biertje weggeeft, verlies je niet alleen €1,50 inkoop. Je verliest ook de winst die je erop had gemaakt. Dit noemen we opportunity cost - de gemiste kans op verdienste.
? Voorbeeld:
Heineken biertje weggeschonken:
- Inkoopprijs: €1,50
- Verkoopprijs: €3,50 (incl. 21% BTW)
- Verkoopprijs excl. BTW: €2,89
- Gemiste winst: €2,89 - €1,50 = €1,39
Totale kosten: €2,89 (niet €1,50!)
De formule voor weggeschonken dranken
Voor elke gratis drank gelden deze kosten:
- Directe kosten: Inkoopprijs van het product
- Opportunity kosten: Verkoopprijs excl. BTW min inkoopprijs
- Totale kosten: Verkoopprijs excl. BTW
De formule is simpel: Kosten gratis drankje = Verkoopprijs excl. BTW
⚠️ Let op:
Reken altijd met de prijs excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, niet 9% zoals eten.
Impact op jaarbasis
Een paar gratis drankjes lijken onschuldig, maar tellen snel op. Vooral als meerdere barmannen dit doen of als het een gewoonte wordt.
? Voorbeeld:
Bar met dagelijks 2 gratis drankjes:
- Gemiddelde drankprijs excl. BTW: €3,50
- Per dag: 2 × €3,50 = €7,00
- Per week (6 dagen open): €42,00
- Per jaar: €2.184
Jaarlijkse kosten: €2.184
Verschillende soorten dranken
De kosten verschillen per dranktype. Hier zijn gangbare prijzen:
- Bier (tap): €1,20 inkoop → €2,89 totale kosten
- Wijn (glas): €1,80 inkoop → €4,13 totale kosten
- Cocktail: €3,50 inkoop → €8,26 totale kosten
- Premium spirit: €2,80 inkoop → €6,61 totale kosten
Cocktails en premium dranken kosten dus veel meer dan een simpel biertje.
? Voorbeeld:
Mojito weggeschonken:
- Rum: €1,20
- Limoen, munt, suiker, soda: €0,30
- Totale inkoop: €1,50
- Verkoopprijs: €10,00 incl. BTW
- Excl. BTW: €8,26
Werkelijke kosten: €8,26
Hoe voorkom je onnodige kosten?
Gratis drankjes hoeven niet verboden, maar moeten wel gecontroleerd. Hier zijn praktische tips:
- Stel regels op: Wanneer mag een barman iets wegschenken?
- Registreer het: Noteer elke gratis drank met reden
- Stel limieten: Maximaal X gratis dranken per dienst
- Alternatieven: Korting in plaats van gratis (50% korting kost minder)
Een systeem zoals KitchenNmbrs helpt je de werkelijke kosten van weggeschonken dranken bij te houden, zodat je ziet wat het je werkelijk kost.
Hoe bereken je de kosten van een gratis drankje?
Bepaal de verkoopprijs excl. BTW
Neem de normale verkoopprijs en deel door 1,21 (alcoholische dranken hebben 21% BTW). Een biertje van €3,50 wordt €3,50 / 1,21 = €2,89 excl. BTW.
Tel alle ingrediëntkosten op
Reken niet alleen het hoofdproduct, maar ook garnituur, mixers en toevoegingen. Bij een cocktail tel je rum, sap, garnish en ijs allemaal mee.
Bereken de totale kosten
De werkelijke kosten zijn de volledige verkoopprijs excl. BTW. Dit is wat je verliest aan potentiële omzet door het drankje weg te schenken in plaats van te verkopen.
✨ Pro tip
Check wekelijks hoeveel gratis dranken er zijn weggeschonken. Tel de kosten op basis van verkoopprijzen excl. BTW. Vaak schrikken eigenaren van het bedrag.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Waarom reken ik niet gewoon met de inkoopprijs?
Omdat je niet alleen het product verliest, maar ook de winst die je erop had gemaakt. De werkelijke kosten zijn altijd de gemiste verkoopprijs.
Moet ik 9% of 21% BTW rekenen voor alcoholische dranken?
Altijd 21% BTW voor alcoholische dranken. Alleen eten en non-alcoholische dranken hebben 9% BTW in de horeca.
Wat als ik korting geef in plaats van gratis?
50% korting kost je de helft van de verkoopprijs excl. BTW. Dat is altijd goedkoper dan helemaal gratis wegschenken.
Hoe houd ik bij hoeveel gratis dranken er weggaan?
Laat je barmannen elke gratis drank noteren met reden. Tel dit wekelijks op om de impact te zien.
Is een gratis drankje voor een goede klant het waard?
Dat hangt af van hoeveel die klant normaal besteedt. Als hij €50 per bezoek uitgeeft, kan een gratis biertje van €2,89 rendabel zijn voor klantbinding.
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →