Een cocktail van €12,50 op je kaart bevat €2,17 BTW - veel meer dan horecaondernemers denken. Alcoholische dranken vallen onder het hoge BTW-tarief van 21%, terwijl eten slechts 9% BTW heeft. Deze fout in je berekening vreet stilletjes je winstmarge op.
Het verschil tussen eten en drinken: BTW tarieven
Hier gaat het vaak mis: veel horecaondernemers rekenen met 9% BTW voor alle producten. Dat klopt niet.
- Alcoholische dranken: 21% BTW (bier, wijn, spirits, cocktails)
- Non-alcoholisch in restaurant: 9% BTW (frisdrank, koffie, thee)
- Eten ter plaatse: 9% BTW
⚠️ Let op:
Een biertje van €3,00 op je kaart bevat €0,52 BTW, niet €0,25. Dit verschil van €0,27 per biertje loopt snel op bij hoge volumes.
Van menukaartprijs naar prijs exclusief BTW
Je menukaart toont altijd prijzen inclusief BTW. Voor kostprijsberekening heb je de prijs exclusief BTW nodig.
Formule alcoholische dranken (21% BTW):
Prijs excl. BTW = Prijs incl. BTW ÷ 1,21
Formule non-alcoholisch (9% BTW):
Prijs excl. BTW = Prijs incl. BTW ÷ 1,09
? Voorbeeld alcoholische drank:
Wijn op menukaart: €6,50 (incl. 21% BTW)
- Prijs excl. BTW: €6,50 ÷ 1,21 = €5,37
- BTW bedrag: €6,50 - €5,37 = €1,13
Voor kostprijsberekening gebruik je €5,37
? Voorbeeld non-alcoholisch:
Koffie op menukaart: €2,75 (incl. 9% BTW)
- Prijs excl. BTW: €2,75 ÷ 1,09 = €2,52
- BTW bedrag: €2,75 - €2,52 = €0,23
Voor kostprijsberekening gebruik je €2,52
Van kostprijs naar minimale verkoopprijs
Weet je wat een drankje kost en heb je een gewenste winstmarge? Dan bereken je eenvoudig de minimale verkoopprijs.
Formule:
- Bereken minimale prijs excl. BTW: Kostprijs ÷ (Pour cost % ÷ 100)
- Voeg BTW toe: × 1,21 (alcohol) of × 1,09 (non-alcohol)
? Voorbeeld cocktail:
Ingrediëntkosten cocktail: €2,80
Gewenste pour cost: 22%
- Minimale prijs excl. BTW: €2,80 ÷ 0,22 = €12,73
- Prijs incl. 21% BTW: €12,73 × 1,21 = €15,40
Menukaartprijs minimaal: €15,40
Pour cost berekenen (zoals foodcost voor dranken)
Pour cost toont het percentage van je verkoopprijs dat naar drankkosten gaat. Net zoals foodcost bij gerechten werkt.
Formule:
Pour cost % = (Drankkosten ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld bier:
Bier op tap, kostprijs per glas: €0,85
Verkoopprijs: €3,50 incl. 21% BTW
- Prijs excl. BTW: €3,50 ÷ 1,21 = €2,89
- Pour cost: (€0,85 ÷ €2,89) × 100 = 29,4%
Dat is aan de hoge kant. Gangbaar voor bier: 18-25%
Gangbare pour cost percentages per dranktype
Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken, zie je duidelijke patronen per dranktype:
- Bier: 18-25%
- Wijn per glas: 20-28%
- Spirits/cocktails: 18-22%
- Non-alcoholisch: 15-25%
- Koffie: 10-20%
⚠️ Let op:
Bij cocktails tel je alle ingrediënten mee: spirit, mixers, garnish, zelfs het ijs. Ook de tijd van de bartender weegt mee in je kostprijs.
Praktische tips voor drankprijzen
1. Check regelmatig je inkoopprijzen
Leveranciers verhogen prijzen, maar je menukaart blijft vaak hetzelfde. Check maandelijks of je pour cost nog klopt.
2. Reken alles mee bij cocktails
Niet alleen de gin, ook de tonic, limoen, ijs en decoratie kosten geld. Tel alles op voor de werkelijke kostprijs.
3. Verschillende prijzen voor verschillende momenten
Happy hour prijzen kunnen een hogere pour cost hebben om volume te trekken. Compenseer dit met normale prijzen op drukke momenten.
Hoe bereken je drankprijzen correct? (stap voor stap)
Bepaal de kostprijs van je drankje
Tel alle ingrediënten op: hoofdproduct, mixers, garnish en decoratie. Bij een biertje is dit simpel, bij cocktails tel je alles mee tot aan het rietje toe.
Kies je gewenste pour cost percentage
Voor bier 18-25%, voor wijn 20-28%, voor cocktails 18-22%. Dit is je winstmarge op dranken, vergelijkbaar met foodcost bij eten.
Bereken de minimale prijs exclusief BTW
Deel je kostprijs door je gewenste pour cost percentage. Bijvoorbeeld: €2,00 kostprijs ÷ 0,20 (20%) = €10,00 excl. BTW.
Voeg de juiste BTW toe
Alcoholische dranken: × 1,21 (21% BTW). Non-alcoholisch: × 1,09 (9% BTW). Dit wordt je minimale menukaartprijs.
✨ Pro tip
Controleer elke maandag je 3 populairste alcoholische dranken op pour cost. Zijn die boven de 25%? Dan lekt er geld weg zonder dat je het doorhebt.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Waarom hebben alcoholische dranken 21% BTW en eten 9%?
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Wat is een goede pour cost voor mijn bar?
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen aanpassen?
Kan ik verschillende pour cost percentages per dranktype hanteren?
Hoe bereken ik de kostprijs van een cocktail met meerdere ingrediënten?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
- → Hoe bereken ik de marge op een drankenpakket bij een event?
- → Hoe bereken ik de marge op specialiteitskoffie versus...
- → Hoe bereken ik de marge op een bier- of wijnpakket voor...
- → Wat is een gezonde marge op een fles champagne bij een...
- → Hoe bereken ik de kostprijs van warme chocomel inclusief...
Ontdek meer onderwerpen
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →