Een ingrediënt dat je in meerdere gerechten gebruikt, heeft één inkoopprijs maar verschillende toerekeningen per gerecht. Veel ondernemers maken hier fouten door de totale inkoopprijs te delen door het aantal gerechten, maar dat klopt niet als de porties verschillen. Je moet per gerecht berekenen hoeveel gram je gebruikt en wat dat kost.
Waarom dit belangrijk is
Stel je koopt 5 kg rundvlees voor €90. Dit vlees gebruik je voor biefstuk (200g), stoofvlees (150g) en carpaccio (80g). De inkoopprijs is €18/kg, maar elke portie kost anders:
- Biefstuk: 200g × €18/kg = €3,60 per portie
- Stoofvlees: 150g × €18/kg = €2,70 per portie
- Carpaccio: 80g × €18/kg = €1,44 per portie
Als je dit niet goed bijhoudt, weet je niet welk gerecht het meest oplevert.
? Voorbeeld:
Je koopt zalm voor €24/kg en gebruikt het in 3 gerechten:
- Zalmfilet: 180g = €4,32 per portie
- Zalmsalade: 120g = €2,88 per portie
- Zalmtartaar: 100g = €2,40 per portie
Hetzelfde product, maar verschillende kostprijzen per gerecht.
De juiste berekeningsformule
Voor elk gerecht waarin je het ingrediënt gebruikt:
Kostprijs per portie = (Portiegewicht in gram / 1000) × Inkoopprijs per kg
Deze formule geldt voor alle ingrediënten die je in meerdere gerechten gebruikt: vlees, vis, groenten, kruiden, oliën.
⚠️ Let op:
Vergeet snijverlies niet mee te nemen. Als je 20% verlies hebt bij het fileren van vis, wordt je werkelijke kiloprijs hoger: €24/kg wordt €24/0,80 = €30/kg voor de filets.
Hoe je dit organiseert
Maak een lijst van alle ingrediënten die je in meerdere gerechten gebruikt. Voor elk ingrediënt noteer je:
- Inkoopprijs per kg (inclusief eventueel snijverlies)
- In welke gerechten je het gebruikt
- Hoeveel gram per portie in elk gerecht
- Kostprijs per portie per gerecht
? Praktijkvoorbeeld:
Champignons €8/kg, gebruikt in:
- Risotto: 80g = €0,64 per portie
- Omelet: 60g = €0,48 per portie
- Salade: 40g = €0,32 per portie
- Pasta: 70g = €0,56 per portie
Zo zie je precies wat elk gerecht kost aan champignons.
Digitaal vs. handmatig bijhouden
Veel keukens doen dit met Excel, maar dat wordt snel onoverzichtelijk. Als je leverancier de prijs verhoogt, moet je alle gerechten handmatig aanpassen. Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch de nieuwe kostprijs voor alle gerechten zodra je de inkoopprijs aanpast.
Het voordeel: je ziet direct welke gerechten te duur worden en waar je je prijzen moet bijstellen.
Hoe bereken je de kostprijs per gerecht? (stap voor stap)
Bepaal de werkelijke inkoopprijs per kg
Neem de prijs die je betaalt en reken eventueel snijverlies mee. Bij 20% verlies: deel door 0,80. Bij hele vis die je fileert: reken met de filetprijs, niet de prijs van de hele vis.
Meet de exacte portiegrootte per gerecht
Weeg af hoeveel gram je van dit ingrediënt gebruikt in elk gerecht. Doe dit voor een paar porties en neem het gemiddelde. Wees precies - 10 gram verschil kan veel uitmaken.
Bereken de kostprijs per portie per gerecht
Gebruik de formule: (gram per portie / 1000) × prijs per kg. Doe dit voor elk gerecht waarin je het ingrediënt gebruikt. Update deze berekening elke keer als je leverancier de prijs verhoogt.
✨ Pro tip
Check je 5 duurste ingrediënten die je in meerdere gerechten gebruikt. Als je die goed bijhoudt, heb je 80% van je kostprijs onder controle.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik dit voor alle ingrediënten doen?
Begin met de duurste ingrediënten die je in meerdere gerechten gebruikt: vlees, vis, premium groenten. Deze hebben de grootste impact op je kostprijs. Zout en peper kun je later doen.
Hoe vaak moet ik de prijzen updaten?
Check minimaal 1× per maand of je leveranciers prijzen hebben verhoogd. Bij grote prijsstijgingen (>10%) moet je direct je kostprijzen herberekenen om te zien of je menuprijs nog klopt.
Wat als ik verschillende leveranciers heb voor hetzelfde product?
Reken met de prijs van de leverancier die je het meest gebruikt. Of maak een gewogen gemiddelde als je bijvoorbeeld 70% bij leverancier A koopt en 30% bij leverancier B.
Hoe ga ik om met seizoensproducten die sterk in prijs variëren?
Reken met de gemiddelde prijs over het jaar, of pas je kostprijs per seizoen aan. Asperges in mei kosten anders dan in maart. Update dan ook je foodcost berekening.
Kan ik dit niet gewoon inschatten?
Inschatten leidt tot fouten van 20-30%. Bij een ingrediënt van €2 per portie betekent dat €0,40-€0,60 verschil. Over een jaar kan dat honderden euro's kosten aan gemiste winst.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →