Vorige maand nog zag ik drie restaurants hun nieuwe gerecht na één week alweer van de kaart schrappen. Te duur, te weinig verkocht, te ingewikkeld. Met een doordachte special-test voorkom je dit soort kostbare vergissingen.
Waarom eerst testen als special?
Een special geeft je de ruimte om fouten te maken zonder dat het je reputatie schaadt. Je kunt de portiegrootte, bereidingsmethode en prijs aanpassen zonder dat gasten het opvallen.
- Je test de populariteit zonder risico
- Je kunt de kostprijs verfijnen
- Je chef kan de bereiding perfectioneren
- Je ziet of het past bij je doelgroep
De testcriteria voor een succesvol gerecht
Een gerecht moet op drie punten scoren om je vaste kaart te halen:
? Voorbeeld testcriteria:
- Populariteit: Minimaal 15% van gasten bestelt het
- Foodcost: Onder de 32% blijven
- Operationeel: Chef kan het in drukke dienst maken
1. Populariteit meten
Houd bij hoeveel gasten het special bestellen ten opzichte van je totale couverts. Minder dan 10%? Dan slaat het gewoon niet aan bij je publiek.
2. Winstgevendheid controleren
Bereken na een week de exacte kostprijs. Tel alle ingrediënten op, inclusief garnituur en sauzen. Deel dit door je verkoopprijs exclusief BTW.
⚠️ Let op:
Reken altijd met de prijs exclusief BTW. Bij €26,00 inclusief 9% BTW is dat €23,85. Veel ondernemers vergeten dit en denken dat hun foodcost lager is.
3. Operationele haalbaarheid
Kan je chef het gerecht maken tijdens de drukste zaterdagavond? Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken zie ik vaak dat gerechten die langer dan 12 minuten kosten alsnog verdwijnen. Heeft het speciale ingrediënten die vaak opraken?
Hoelang testen voordat je beslist?
Test minimaal 2 weken, maar liefst 4 weken. Zo vang je verschillende type avonden en gasten op.
? Voorbeeld testperiode:
- Week 1-2: Basis testen, kostprijs bijstellen
- Week 3-4: Verfijnde versie, definitieve cijfers
- Week 5: Beslissing nemen
Wat doe je met de testresultaten?
Na je testperiode heb je drie opties:
Optie 1: Opnemen in vaste kaart
- Populariteit boven 15%
- Foodcost onder 32%
- Operationeel haalbaar
Optie 2: Aanpassen en opnieuw testen
- Populariteit goed, maar foodcost te hoog
- Smaak goed, maar te ingewikkeld om te maken
- Portie te groot of te klein
Optie 3: Definitief schrappen
- Populariteit onder 10%
- Foodcost niet onder 35% te krijgen
- Te veel klachten of retouren
Hoe registreer je de testresultaten?
Houd dagelijks bij:
- Aantal verkochte porties
- Exacte ingrediëntkosten per portie
- Bereidingstijd
- Feedback van gasten en personeel
? Voorbeeld berekening na 2 weken:
- Verkocht: 45 porties op 280 couverts = 16% populariteit ✓
- Kostprijs: €7,20 op €24,00 excl. BTW = 30% foodcost ✓
- Bereidingstijd: 8 minuten (haalbaar) ✓
Besluit: Opnemen in vaste kaart
Een food cost calculator helpt je deze cijfers automatisch bijhouden en toont direct of een special winstgevend genoeg is om permanent te worden.
Gerelateerde artikelen
Hoe test je een nieuw gerecht als special?
Bereken de kostprijs en stel een testprijs vast
Tel alle ingrediëntkosten op en bereken je foodcost percentage. Zet de prijs zo dat je onder 32% foodcost blijft. Dit is je startprijs voor de test.
Test 2-4 weken en registreer dagelijks
Houd bij hoeveel porties je verkoopt, wat de exacte kosten zijn en hoe lang de bereiding duurt. Noteer ook feedback van gasten en keuken.
Evalueer op populariteit, winstgevendheid en haalbaarheid
Als meer dan 15% van je gasten het bestelt, de foodcost onder 32% blijft en het operationeel haalbaar is, kun je het opnemen in je vaste kaart.
✨ Pro tip
Test een nieuw gerecht eerst 10 dagen als lunch-special voordat je het 's avonds aanbiedt. Overdag heb je meer tijd voor verfijning en krijg je waardevolle feedback zonder de druk van een volle avonddienst.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoelang moet ik een special testen voordat ik beslis?
Wat is een goede populariteit voor een special om het vast op te nemen?
Mag de foodcost van een special hoger zijn dan van vaste gerechten?
Wat als een special populair is maar niet winstgevend?
Kan ik meerdere specials tegelijk testen?
Moet ik een special aankondigen of gewoon aanbieden?
Hoeveel porties moet ik minimaal verkopen voor een betrouwbare test?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →