Een gezonde foodcost bepaalt of je restaurant winstgevend is. Veel restauranthouders weten niet wat een normale foodcost is voor hun type zaak, waardoor ze o...
Ik moet je eerlijk bekennen: veel restauranthouders hebben geen idee of hun foodcost gezond is. Ze rekenen verkeerd of vergelijken zich met het verkeerde type restaurant. Hierdoor lekken er maandelijks honderden euro's weg zonder dat ze het doorhebben.
Wat is een gezonde foodcost percentage?
Voor de meeste restaurants ligt een gezonde foodcost tussen 28% en 35% van je verkoopprijs exclusief BTW. Maximaal een derde van je omzet gaat dus naar ingrediënten.
💡 Voorbeeld:
Je verkoopt een biefstuk voor €32,00 incl. 9% BTW.
- Verkoopprijs excl. BTW: €32,00 ÷ 1,09 = €29,36
- Ingrediëntkosten: €9,50
- Foodcost: (€9,50 ÷ €29,36) × 100 = 32,4%
Dit is een gezonde foodcost voor een restaurant.
Foodcost per type restaurant
Elk restauranttype heeft andere marges. Dit hangt af van service niveau, huurkosten, personeelsbezetting en positionering.
- Fine dining: 28-35% (premium ingrediënten, maar ook hogere verkoopprijzen)
- Casual dining: 28-35% (standaard range voor doorsnee restaurants)
- Bistro/brasserie: 25-32% (vaak eenvoudigere gerechten met betere marges)
- Pizzeria: 20-28% (pizza-ingrediënten zijn relatief goedkoop)
- Fast casual: 25-30% (efficiënte inkoop en gestandaardiseerde porties)
- Bezorging/delivery: 28-35% (platformcommissies drukken andere marges)
⚠️ Let op:
Dit zijn richtwaarden, geen absolute regels. Jouw locatie, concept of doelgroep kan andere percentages rechtvaardigen.
Wanneer is je foodcost te hoog?
Zit je structureel boven 35% op je hoofdgerechten? Dan houd je te weinig over voor personeel, huur en winst. Een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën: eigenaren die denken dat volume alles oplost, terwijl ze per gerecht geld verliezen.
💡 Voorbeeld van te hoge foodcost:
Pasta carbonara voor €18,50 incl. BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €16,97
- Ingrediëntkosten: €6,80
- Foodcost: 40,1%
Dit percentage is te hoog. Er blijft te weinig over voor andere kosten.
Wat te doen bij een te hoge foodcost?
Zit je boven de 35%? Dan heb je drie opties:
- Verkoopprijzen verhogen: Breng je menukaart in lijn met actuele kostprijzen
- Ingrediëntkosten verlagen: Onderhandel met leveranciers of pas recepturen aan
- Porties aanpassen: Kleinere porties (maar wees transparant naar gasten)
💡 Rekenvoorbeeld prijsverhoging:
Huidige situatie: 40% foodcost, streef naar 30%
- Ingrediëntkosten: €8,00
- Huidige prijs: €20,00 excl. BTW
- Nieuwe minimale prijs: €8,00 ÷ 0,30 = €26,67 excl. BTW
- Op menukaart: €26,67 × 1,09 = €29,07 incl. BTW
Je moet €9,07 per gerecht meer rekenen.
Focus op je toppers
Niet elk gerecht hoeft perfect te zijn. Focus op je 5 best-verkopende items. Hebben die een gezonde foodcost? Dan los je 80% van je winstprobleem op.
Sommige gerechten mogen een hogere foodcost hebben. Denk aan signature dishes die gasten lokken of items die goed combineren met dure wijnen. Maar je broodwinners moeten financieel gezond zijn.
Hoe tools zoals KitchenNmbrs helpen
Je ziet direct de foodcost van al je gerechten. Vul je recepten en inkoopprijzen in, de app berekent automatisch je foodcost percentage. Zo weet je precies welke gerechten gezond zijn en welke aandacht nodig hebben.
Hoe bepaal je of jouw foodcost gezond is? (stap voor stap)
Bereken je huidige foodcost
Tel alle ingrediëntkosten van je 5 best-verkopende gerechten op. Deel dit door de verkoopprijs exclusief BTW en vermenigvuldig met 100 voor het percentage.
Vergelijk met de benchmark voor jouw type zaak
Check of je foodcost binnen de gezonde range valt voor jouw restauranttype. Casual dining: 28-35%, pizzeria: 20-28%, fine dining: 28-35%.
Analyseer afwijkingen en maak een plan
Gerechten boven 35% foodcost hebben actie nodig. Bepaal of je prijzen verhoogt, ingrediënten aanpast, of porties verkleint om weer in de gezonde range te komen.
✨ Pro tip
Check elke 3 maanden je 7 populairste gerechten op foodcost. Zitten ze tussen 28-35%? Dan heb je je winstgevendheid onder controle zonder eindeloos alle items door te rekenen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn foodcost berekening?
Nee, reken altijd met verkoopprijs exclusief BTW. De menukaartprijs is inclusief 9% BTW, maar voor foodcost deel je door de prijs exclusief BTW.
Wat als mijn foodcost 38% is maar mijn restaurant draait prima?
Dan kan het voor jouw situatie uitstekend zijn. Benchmarks zijn richtlijnen, geen wetten. Maak je voldoende winst en zijn je gasten tevreden? Dan is er geen probleem.
Mogen sommige gerechten een hogere foodcost hebben?
Zeker, bijvoorbeeld signature dishes die gasten trekken of gerechten die uitstekend combineren met premium wijnen. Zorg wel dat je bestsellers een gezonde foodcost hebben.
Hoe vaak moet ik mijn foodcost controleren?
Controleer minimaal maandelijks je 5 best-verkopende gerechten. Leveranciers verhogen regelmatig prijzen, dus je foodcost kan ongemerkt stijgen.
Wat als ik geen tijd heb voor handmatige berekeningen?
Dan helpt een food cost calculator zoals KitchenNmbrs. Je vult recepten in, de app berekent automatisch foodcost per gerecht. Direct inzicht in welke gezond zijn.
Waarom hebben pizzeria's zo'n lage foodcost?
Pizza-ingrediënten zijn relatief goedkoop: meel, tomaten, kaas. Bovendien zijn porties goed te standaardiseren, wat verspilling minimaliseert. Daarom kunnen pizzeria's vaak onder 25% foodcost blijven.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →