Food cost in een lunchzaak ligt meestal tussen 25-32%, lager dan volledige restaurants omdat lunchgerechten eenvoudiger zijn. De meeste lunchondernemers gokken met deze cijfers, waardoor honderden euro's per maand weglekken.
Food cost in een lunchzaak ligt meestal tussen 25% en 32%, wat beter is dan de meeste volledige restaurants omdat lunchgerechten eenvoudiger zijn. Maar de meeste lunchondernemers gokken gewoon met deze cijfers, en zo lekken er elke maand honderden euro's weg.
Normale food cost percentages voor lunchzaken
Lunchzaken scoren meestal beter op food cost dan restaurants omdat de gerechten minder complex zijn. Dit kun je verwachten:
- Broodjes en wraps: 20-28%
- Salades: 25-32%
- Soepen: 15-25%
- Warme lunchgerechten: 28-35%
- Pasta's: 18-28%
- Quiches en hartige taarten: 25-32%
💡 Voorbeeld:
Een clubsandwich voor €12,50 incl. 9% BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €11,47
- Ingrediënten: €3,20
- Food cost: (€3,20 / €11,47) × 100 = 27,9%
Dat valt perfect binnen de 20-28% range voor broodjes.
Waarom lunchzaken beter scoren dan dinner op food cost
Lunch heeft verschillende ingebouwde voordelen ten opzichte van dinerdienst:
- Eenvoudigere gerechten: Minder ingrediënten, minder bereidingstijd
- Minder vlees: Vlees is meestal je duurste ingrediënt
- Meer brood en groenten: Goedkope basisingrediënten die mensen verzadigen
- Standaard porties: Veel makkelijker te controleren dan à la carte
- Minder garnering: Eenvoudigere presentatie bespaart geld
💡 Vergelijkingsvoorbeeld:
Lunch: Caesar salade voor €9,50
- Sla, croutons, dressing, kaas: €2,40
- Food cost: 28%
Dinner: Biefstuk voor €28,00
- Vlees, groenten, saus, bijgerechten: €8,50
- Food cost: 33%
Hoe bereken je jouw werkelijke food cost
Voor elk lunchitem heb je deze formule nodig:
Food cost % = (Ingrediëntkosten / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
⚠️ Opmerking:
Reken altijd met de prijs EXCLUSIEF BTW. Je menuprijs bevat 9% BTW voor voedsel.
Zorg dat je meeneemt in ingrediëntkosten:
- Brood, sauzen, garnering
- Olie en boter voor bereiding
- Kruiden en specerijen
- Alles wat het bord raakt
💡 Rekenvoorbeeld:
Ham-kaas tosti voor €6,50 incl. BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €6,50 / 1,09 = €5,96
- Brood: €0,40
- Ham: €0,80
- Kaas: €0,60
- Boter: €0,15
- Totaal ingrediënten: €1,95
Food cost: (€1,95 / €5,96) × 100 = 32,7%
Wat te doen als jouw food cost te hoog is
Kom je boven 35% uit? Dan verlies je geld. Zo stop je het:
- Controleer porties: Geef je te veel? Meet alles af
- Verhoog prijzen: Kleine stappen vallen vaak niet op
- Zoek goedkopere alternatieven: Andere leverancier of vervangend ingrediënt
- Pas je menu aan: Push de winstgevende items harder
⚠️ Opmerking:
Controleer inkoopprijzen regelmatig. Leveranciers verhogen constant prijzen, maar jij vergeet je menuprijzen bij te werken.
Hoe food cost je winst raakt
Elk procentpunt food cost steelt direct van je winst. Gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen toont een lunchzaak met €200.000 jaaromzet:
- 30% food cost: €60.000 aan ingrediënten
- 35% food cost: €70.000 aan ingrediënten
- Verschil: €10.000 per jaar minder winst
Dat is bijna €200 per week die verdwijnt zonder dat je het merkt.
Digitale hulp bij kostprijsberekening
De meeste lunchzaken vertrouwen nog op Excel of gokken gewoon met kosten. Dat kost tijd en creëert fouten. Tools berekenen automatisch je food cost per gerecht, zodat je ziet welke items daadwerkelijk geld opleveren.
Je kunt snel bijsturen als leveranciers hun prijzen verhogen, zonder zelf te hoeven rekenen.
Hoe bereken je foodcost voor je lunchzaak? (stap voor stap)
Verzamel alle ingrediëntprijzen
Maak een lijst van alle ingrediënten per gerecht, inclusief brood, sauzen en garnituur. Noteer de inkoopprijs per kilo of per stuk van je leverancier.
Bereken de hoeveelheid per portie
Weeg of meet hoeveel je gebruikt per portie. Een plak ham van 25 gram, een lepel mayonaise van 15 gram, etc. Wees precies, kleine verschillen tellen op.
Reken de kosten per portie uit
Vermenigvuldig hoeveelheid × prijs per gram/stuk voor elk ingrediënt. Tel alle ingrediëntkosten bij elkaar op voor de totale kostprijs van het gerecht.
Bereken het foodcost percentage
Deel ingrediëntkosten door verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Voor een gerecht van €8,50 incl. BTW: €8,50 / 1,09 = €7,80 excl. BTW.
Vergelijk met normale percentages
Check of je foodcost binnen de normale range valt: 20-28% voor broodjes, 25-32% voor salades. Boven 35% betekent meestal verlies op dat gerecht.
✨ Pro tip
Volg je food cost wekelijks op je top 3 lunchitems gedurende 6 weken. Blijven die onder 30%, dan heb je 70% van je winstlekken dichtgetimmerd.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn food cost berekening?
Nee, reken altijd met de verkoopprijs EXCLUSIEF BTW. Voor voedsel is dat 9% BTW. Een gerecht van €10,90 incl. BTW is €10,00 excl. BTW voor je berekening.
Wat is een gevaarlijk hoge food cost voor lunch?
Boven 35% wordt gevaarlijk, vooral voor eenvoudige lunchgerechten. Je verliest waarschijnlijk geld op dat item, tenzij je andere kosten extreem laag zijn.
Hoe vaak moet ik mijn food cost controleren?
Controleer minimaal maandelijks je bestverkopende gerechten. Leveranciers verhogen regelmatig prijzen, dus je food cost kan omhoog kruipen zonder dat je het merkt.
Waarom hebben soepen zo'n lage food cost?
Soepen bestaan voornamelijk uit water, groenten en kruiden - relatief goedkope ingrediënten. Plus je kunt grote batches tegelijk maken, wat arbeidsefficiëntie bespaart.
Moet ik verspilling meenemen in mijn food cost?
Ja, reken altijd met je werkelijke verbruik. Gooi je 10% van de sla weg door verwelking, dan is je werkelijke saladekosten 10% hoger dan je inkoopprijs.
Kan ik food cost schatten zonder te rekenen?
Schatten gaat meestal mis. Kleine verschillen in porties of prijzen tellen op tot honderden euro's per maand. Beter om het één keer goed uit te rekenen.
Wat als mijn lunchporties variëren tussen personeelsleden?
Train je team om maatbekers of weegschalen te gebruiken voor hoofdingrediënten. Zelfs 20% portievariatie kan een 30% food cost item over 35% duwen, wat je winst doodt.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →