Je menuprijzen bepalen of je winst maakt of verliest. Veel restauranthouders stellen prijzen in op gevoel, maar ontdekken later dat ze geld verliezen op popu...
Je menuprijzen bepalen of je winst maakt of verliest. Veel restauranthouders stellen prijzen in op gevoel, maar ontdekken later dat ze geld verliezen op populaire gerechten. Zo check je precies of je prijzen kloppen met je inkoopkosten.
De basis: foodcost percentage berekenen
Het belangrijkste cijfer is je foodcost percentage. Dit vertelt je hoeveel van je verkoopprijs naar ingrediënten gaat.
Formule:
Foodcost % = (Ingrediëntkosten / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
⚠️ Let op:
Reken altijd met de prijs EXCLUSIEF BTW. De prijs op je menukaart is inclusief 9% BTW. Deel door 1,09 om de prijs excl. BTW te krijgen.
💡 Voorbeeld:
Je verkoopt een pasta carbonara voor €18,50 (incl. BTW).
- Verkoopprijs excl. BTW: €18,50 / 1,09 = €16,97
- Ingrediëntkosten: €5,10
- Foodcost: (€5,10 / €16,97) × 100 = 30,1%
Dit is een gezonde foodcost voor pasta.
Wat zijn gezonde foodcost percentages?
Elk type gerecht heeft een andere marge. Hier zijn gangbare percentages:
- Pasta gerechten: 25-30%
- Vleesgerechten: 28-35%
- Vis gerechten: 30-38%
- Salades: 20-28%
- Desserts: 15-25%
Zit je boven deze percentages? Dan verdien je waarschijnlijk te weinig op dat gerecht.
Focus op je topverkopers
Begin niet met je hele menukaart. Focus op je 5 best-verkopende gerechten. Deze bepalen 80% van je winst - een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën.
💡 Voorbeeld check:
Biefstuk met friet - €32,00 incl. BTW
- Biefstuk (200g): €6,40
- Friet (300g): €0,90
- Saus en garnituur: €1,20
- Totaal ingrediënten: €8,50
Verkoopprijs excl. BTW: €29,36
Foodcost: 29,0% - Prima!
Vergeet deze kosten niet
Veel ondernemers vergeten "kleine" ingrediënten. Maar die tellen wel mee:
- Olie en boter voor bakken en braden
- Kruiden en specerijen
- Sauzen en dressings
- Garnituur (peterselie, citroen, etc.)
- Brood vooraf
Deze "vergeten" kosten kunnen 2-4% extra foodcost betekenen per gerecht.
💡 Voorbeeld impact:
Extra kosten die je vaak vergeet:
- Olie voor bakken: €0,15
- Boter op het bord: €0,20
- Kruiden: €0,10
- Peterselie garnituur: €0,05
Totaal: €0,50 extra per bord = 1,7% extra foodcost
Wanneer je prijzen moet aanpassen
Je foodcost is niet statisch. Controleer minimaal elke 3 maanden of je prijzen nog kloppen:
- Leveranciers verhogen prijzen (gebeurt 2-3x per jaar)
- Seizoensproducten worden duurder of goedkoper
- Energiekosten beïnvloeden transport en bewaring
- Je chef geeft ruimere porties dan gepland
⚠️ Let op:
Verhoogt je leverancier zijn prijzen met 15%, maar pas jij je menukaart niet aan? Dan gaat je foodcost van 30% naar 34,5%. Dat kost je veel winst.
Praktische tools voor prijscontrole
Handmatig rekenen kost veel tijd. Veel restauranthouders gebruiken daarom digitale tools:
- Excel spreadsheets - gratis maar tijdrovend
- Horeca apps - rekent automatisch
- Pen en papier - eenvoudig maar foutgevoelig
Het belangrijkste is dat je het überhaupt bijhoudt. Een systeem dat je niet gebruikt, helpt niet.
Hoe check je of je prijzen kloppen? (stap voor stap)
Maak een lijst van je 5 populairste gerechten
Focus eerst op je best-verkopende gerechten. Deze bepalen het grootste deel van je winst. Noteer de huidige menukaartprijs van elk gerecht.
Tel alle ingrediëntkosten per gerecht op
Schrijf elk ingrediënt op met de hoeveelheid per portie en de inkoopprijs. Vergeet geen olie, boter, kruiden en garnituur. Tel alles bij elkaar op.
Bereken je foodcost percentage
Deel je menukaartprijs door 1,09 om de prijs excl. BTW te krijgen. Deel daarna je ingrediëntkosten door deze prijs en vermenigvuldig met 100 voor het percentage.
Vergelijk met gezonde percentages
Check of je foodcost onder de 35% blijft (voor de meeste gerechten). Als je hoger uitkomt, moet je je prijs verhogen of je porties verkleinen.
Plan een maandelijkse controle
Zet in je agenda om elke maand je top 5 gerechten te checken. Leveranciers passen prijzen aan en jij moet meebewegen om winstgevend te blijven.
✨ Pro tip
Bereken elke 6 weken de foodcost van je 3 bestverkochte gerechten. Blijven die onder 32%? Dan draait je keuken winstgevend.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Nee, reken altijd met prijzen EXCLUSIEF BTW. Je menukaartprijs is inclusief 9% BTW, dus deel door 1,09 om de prijs excl. BTW te krijgen. Anders lijkt je foodcost lager dan hij werkelijk is.
Wat als mijn foodcost hoger is dan 35%?
Dan verlies je waarschijnlijk geld op dat gerecht. Je kunt je prijs verhogen, je portie verkleinen, of goedkopere ingrediënten gebruiken. Check eerst of je alle kosten correct hebt berekend.
Hoe vaak moet ik mijn prijzen controleren?
Minimaal elke 3 maanden, maar idealiter maandelijks voor je populairste gerechten. Leveranciers passen hun prijzen 2-3 keer per jaar aan en jij moet meebewegen.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →