BTW tarieven in de horeca zijn ingewikkeld. Eten in je restaurant valt onder 9% BTW, maar alcoholische dranken onder 21%. Voor een juiste foodcost berekening moet je altijd weten met welk tarief je rekent.
De BTW tarieven in de horeca
In Nederland gelden verschillende BTW tarieven voor horecaproducten:
- 9% BTW: Eten en non-alcoholische dranken (consumptie ter plaatse)
- 21% BTW: Alcoholische dranken (vanaf 0,5% alcohol)
- 9% BTW: Afhaal en bezorging (ook alcohol)
⚠️ Let op:
Voor foodcost berekeningen reken je altijd met de prijs EXCLUSIEF BTW. De prijs op je menukaart is inclusief BTW.
Van menukaartprijs naar prijs exclusief BTW
Om je foodcost goed te berekenen, moet je de BTW eruit halen:
Formule bij 9% BTW:
Prijs excl. BTW = Menukaartprijs / 1,09
Formule bij 21% BTW:
Prijs excl. BTW = Menukaartprijs / 1,21
? Voorbeeld:
Je menukaart:
- Pasta carbonara: €18,50 (9% BTW)
- Fles wijn: €32,00 (21% BTW)
Prijzen exclusief BTW:
- Pasta: €18,50 / 1,09 = €16,97
- Wijn: €32,00 / 1,21 = €26,45
Foodcost berekenen met verschillende BTW tarieven
Voor elk product gebruik je de juiste exclusief BTW prijs in je foodcost berekening:
Foodcost formule:
Foodcost % = (Ingrediëntkosten / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld berekening:
Pasta carbonara:
- Menukaartprijs: €18,50 (incl. 9% BTW)
- Prijs excl. BTW: €16,97
- Ingrediëntkosten: €5,40
Foodcost: (€5,40 / €16,97) × 100 = 31,8%
Gemengde rekeningen en combo's
Veel restaurants verkopen combo's met eten én drank. Hierbij splits je de prijs naar BTW tarief:
? Voorbeeld combo:
3-gangen menu met wijnarrangement: €65,00
- Eten (3-gangen): €45,00 → 9% BTW
- Wijn (3 glazen): €20,00 → 21% BTW
Exclusief BTW:
- Eten: €45,00 / 1,09 = €41,28
- Wijn: €20,00 / 1,21 = €16,53
- Totaal excl. BTW: €57,81
Praktische tips voor je administratie
Houd je menukaart overzichtelijk door BTW tarieven te groeperen:
- Maak aparte secties voor eten (9%) en dranken (21%)
- Vermeld bij twijfelgevallen het BTW tarief
- Gebruik een systeem dat automatisch het juiste tarief toepast
- Check regelmatig of je tarieven nog kloppen
⚠️ Let op:
Bij afhaal en bezorging geldt 9% BTW voor alles, ook voor alcoholische dranken. Check of je kassasysteem dit goed verwerkt.
Veelgemaakte fouten voorkomen
Deze fouten zie je vaak bij BTW en foodcost:
- Rekenen met prijs incl. BTW: Je foodcost lijkt lager dan hij is
- Verkeerd BTW tarief: Bier rekenen met 9% i.p.v. 21%
- Afhaal vergeten: Ook alcohol is 9% bij afhaal
- Combo's niet splitsen: Hele rekening onder één tarief
Hoe bereken je foodcost met verschillende BTW tarieven?
Bepaal het juiste BTW tarief
Check of het product onder 9% (eten, non-alcoholisch) of 21% BTW (alcohol) valt. Bij afhaal is alles 9%.
Bereken de prijs exclusief BTW
Deel de menukaartprijs door 1,09 (bij 9%) of door 1,21 (bij 21%). Dit is je verkoopprijs voor de foodcost berekening.
Bereken je foodcost percentage
Deel je ingrediëntkosten door de verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Nu heb je je werkelijke foodcost.
✨ Pro tip
Stel je kassasysteem in om automatisch het juiste BTW tarief te gebruiken per productgroep. Dan hoef je niet handmatig te rekenen en maak je geen fouten.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Waarom moet ik BTW eruit halen voor foodcost?
BTW is geen inkomsten voor jou, maar belasting die je doorgeeft aan de staat. Je werkelijke opbrengst is de prijs exclusief BTW.
Geldt 21% BTW ook voor bier en wijn?
Ja, alle alcoholische dranken (vanaf 0,5% alcohol) vallen onder 21% BTW. Behalve bij afhaal en bezorging, dan is het 9%.
Hoe splits ik een menu met eten én drank?
Verdeel de totaalprijs naar de verschillende onderdelen. Eten krijgt 9% BTW, alcoholische dranken 21%. Reken beide delen apart om.
Moet ik servicegeld ook meetellen?
Servicegeld dat je doorgeeft aan personeel tel je niet mee. Alleen de prijs voor eten en drank telt voor je foodcost berekening.
Wat als ik niet weet welk BTW tarief geldt?
Check de Belastingdienst website of vraag je boekhouder. Bij twijfel kun je ook je kassasysteem of factureringsprogramma raadplegen.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →