Kostprijsberekening met wisselende dagprijzen is zoals navigeren op een stormachtige zee - zonder kompas raak je de koers kwijt. Vis, vlees en groenten schommelen dagelijks in prijs, waardoor je foodcost-percentage misleidend wordt. Een doordacht gemiddelde geeft je het stabiele houvast dat je nodig hebt.
Waarom een gemiddelde prijs berekenen?
Neem zalm: maandag €18/kg, woensdag €22/kg, vrijdag €19/kg. Reken je steeds met de dagprijs, dan springt je foodcost van 18% naar 24% en weer terug. Maar je werkelijke uitgaven? Die liggen ergens in het midden, en daar moet je mee rekenen.
⚠️ Let op:
Reken nooit met de laagste prijs van de maand. Dan onderschat je je kosten en verlies je geld op elk gerecht.
Methode 1: Gewogen gemiddelde (meest accuraat)
Het gewogen gemiddelde houdt rekening met hoeveel je daadwerkelijk van elk product hebt ingekocht. Niet alle prijzen tellen even zwaar mee - logisch toch?
? Voorbeeld gewogen gemiddelde:
Zalm inkoop afgelopen maand:
- Week 1: 15 kg à €18/kg = €270
- Week 2: 20 kg à €22/kg = €440
- Week 3: 10 kg à €19/kg = €190
- Week 4: 25 kg à €20/kg = €500
Totaal: 70 kg voor €1.400
Gemiddelde: €1.400 / 70 kg = €20/kg
Formule gewogen gemiddelde:
(Totaal bedrag alle inkopen) / (Totaal aantal kg) = Gemiddelde prijs per kg
Methode 2: Voortschrijdend gemiddelde
Elke nieuwe inkoop past je gemiddelde aan. Zo blijf je actueel zonder wilde schommelingen die je kostprijzen onbetrouwbaar maken.
? Voorbeeld voortschrijdend gemiddelde:
Huidige voorraad: 20 kg à €19/kg = €380
Nieuwe inkoop: 15 kg à €23/kg = €345
Nieuwe voorraad: 35 kg voor €725
Nieuwe gemiddelde prijs: €725 / 35 kg = €20,71/kg
Methode 3: Seizoensgemiddelde
Asperges in mei versus december? Dat scheelt soms 300%. Voor seizoensproducten bereken je daarom een gemiddelde over langere periodes.
- Verzamel prijzen van minimaal 3 maanden
- Bereken gewogen gemiddelde over deze periode
- Update elke 3 maanden of per seizoen
- Houd rekening met feestdagen (prijspieken)
Praktische tips voor dagelijkse inkoop
Een inkooplogboek met datum, leverancier, hoeveelheid en prijs is je beste vriend. Update minimaal wekelijks. En bij prijsschommelingen boven de 20%? Dan pas je direct aan - iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken en hen duur komt te staan.
⚠️ Let op:
Check je gemiddelde prijs tegen je werkelijke uitgaven. Als je systematisch meer uitgeeft dan je gemiddelde, zit er een fout in je berekening.
Digitaal bijhouden scheelt tijd
Handmatig bijhouden van wisselende prijzen vreet tijd. Tools zoals KitchenNmbrs berekenen automatisch je gewogen gemiddelde en passen kostprijzen aan. Zo heb je altijd actuele cijfers zonder handmatig gerek.
Gerelateerde artikelen
Hoe bereken je een gemiddelde inkoopprijs? (stap voor stap)
Verzamel je inkoopgegevens
Noteer van elke inkoop: datum, leverancier, hoeveelheid (kg) en prijs per kg. Doe dit minimaal 4 weken om een betrouwbaar gemiddelde te krijgen.
Bereken het gewogen gemiddelde
Tel alle bedragen op en deel door het totale aantal kg. Formule: (Totaal bedrag) / (Totaal kg) = Gemiddelde prijs per kg.
Update je kostprijzen
Pas alle recepten aan met de nieuwe gemiddelde inkoopprijs. Herbereken je foodcost en check of je menuprijs nog klopt.
Herhaal wekelijks
Update je gemiddelde elke week met nieuwe inkopen. Bij grote prijsschommelingen (>20%) pas je direct aan om verrassingen te voorkomen.
✨ Pro tip
Bereken over de laatste 8 weken een gewogen gemiddelde voor producten die meer dan 15% prijsschommeling hebben. Dit geeft je de meest stabiele kostprijsbasis zonder verouderde data.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn gemiddelde prijs updaten?
Wat als ik van meerdere leveranciers koop?
Moet ik ook verspilling meenemen in mijn gemiddelde?
Wat als een product tijdelijk niet leverbaar is?
Kan ik verschillende gemiddelden per seizoen gebruiken?
Hoe ga ik om met kortingen en acties bij mijn gemiddelde prijs?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →