Je koopt tomaten per kilo maar verkoopt ze per stuk in je gerechten. Hoe bereken je dan de juiste kostprijs? Veel horecaondernemers gissen maar wat, waardoor ze geld verliezen zonder het te weten. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je van kiloprijs naar stukprijs rekent.
Waarom dit zo belangrijk is
Als je een tomaat koopt voor €3,50 per kilo, betekent dat niet dat elke tomaat €3,50 kost. Het gewicht verschilt per stuk. En als je dit niet goed berekent, klopt je foodcost niet.
⚠️ Let op:
Veel ondernemers rekenen met een geschat gemiddelde. "Een tomaat is ongeveer €0,50." Dat kan €100+ per maand schelen als je veel gebruikt.
De basisformule
Voor elk ingrediënt dat je per gewicht inkoopt maar per stuk gebruikt, geldt:
Kostprijs per stuk = (Inkoopprijs per kg ÷ 1000) × Gemiddeld gewicht per stuk in gram
? Voorbeeld:
Tomaten kosten €3,50 per kilo. Gemiddeld gewicht: 180 gram per stuk.
- €3,50 ÷ 1000 = €0,0035 per gram
- €0,0035 × 180 gram = €0,63 per tomaat
Kostprijs: €0,63 per tomaat
Hoe bepaal je het gemiddelde gewicht?
Weeg 10 stuks van hetzelfde product en deel door 10. Doe dit bij elke levering, want gewichten verschillen per seizoen en leverancier.
- Zomer tomaten: vaak zwaarder (200-220 gram)
- Winter tomaten: lichter (150-180 gram)
- Bio producten: meer variatie in gewicht
- Verschillende leveranciers: andere maten
? Voorbeeld uien:
Uien €1,80/kg, gemiddeld 120 gram per stuk:
- €1,80 ÷ 1000 = €0,0018 per gram
- €0,0018 × 120 = €0,216 per ui
Afgerond: €0,22 per ui
Praktische tips voor verschillende producten
Elk product vraagt een andere aanpak:
- Citroenen: Weeg zonder schil als je alleen het sap gebruikt
- Aardappelen: Weeg na schillen voor de netto kostprijs
- Paprika's: Weeg na verwijderen zaadlijst
- Vlees per stuk: Reken met het gewicht dat op het bord komt
⚠️ Let op:
Vergeet snijverlies niet. Als je 20% weggooit (schillen, pitjes), tel dat op bij je kostprijs. Een ui van €0,22 wordt €0,27 als je 20% weggooit.
Seizoensvariatie bijhouden
Prijzen en gewichten veranderen per seizoen. Update je berekeningen minimaal elke maand, of bij elke grote prijswijziging van je leverancier.
? Praktijkvoorbeeld restaurant:
Restaurant gebruikt 200 tomaten per week:
- Geschat: €0,50 per stuk = €100/week
- Werkelijk: €0,63 per stuk = €126/week
- Verschil: €26/week = €1.352/jaar
Impact: €1.352 per jaar te weinig berekend
Digitale hulp bij berekeningen
Handmatig rekenen kost tijd en fouten sluipen erin. Een app zoals KitchenNmbrs rekent automatisch van kiloprijs naar stukprijs, houdt seizoensvariaties bij en waarschuwt bij grote prijswijzigingen.
Hoe bereken je kostprijs per stuk? (stap voor stap)
Weeg 10 stuks en bereken gemiddelde
Pak 10 stuks van hetzelfde product uit je levering. Weeg ze apart en bereken het gemiddelde gewicht. Dit geeft je het meest nauwkeurige beeld.
Bereken kostprijs per gram
Deel je inkoopprijs per kilo door 1000. Als tomaten €3,50/kg kosten, dan is dat €0,0035 per gram. Deze basis heb je nodig voor de eindberekening.
Vermenigvuldig met gemiddeld gewicht
Vermenigvuldig de kostprijs per gram met het gemiddelde gewicht per stuk. €0,0035 × 180 gram = €0,63 per tomaat. Check dit elke maand opnieuw.
✨ Pro tip
Check je 5 meest gebruikte ingrediënten die je per stuk gebruikt. Als die kostprijzen kloppen, heb je 80% van je probleem opgelost en bespaar je honderden euro's per jaar.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik dit voor elk product opnieuw doen?
Ja, elk product heeft een ander gewicht en andere prijsfluctuaties. Doe het minimaal voor je 10 meest gebruikte ingrediënten die je per stuk gebruikt.
Hoe vaak moet ik het gemiddelde gewicht opnieuw berekenen?
Bij elke nieuwe leverancier en minimaal elke 2 maanden. Seizoenen beïnvloeden het gewicht van groenten en fruit aanzienlijk.
Wat als het gewicht sterk verschilt per stuk?
Sorteer dan op grootte. Bereken aparte kostprijzen voor kleine, middelgrote en grote stuks. Gebruik de maat die je het meest serveert.
Moet ik snijverlies meenemen in deze berekening?
Ja, als je delen weggooit tel je die op. Een ui van €0,22 wordt €0,27 als je 20% weggooit door schillen en slechte delen.
Kan ik niet gewoon een vaste prijs per stuk gebruiken?
Dat kan, maar dan loop je risico op fouten. Gewichten en prijzen veranderen per seizoen. Een vaste prijs klopt maar een paar maanden.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →