Ik geef het toe: jarenlang heb ik zelf ook maar wat geschat bij de kostprijs van tomaten. "Ongeveer vijftig cent per stuk" dacht ik altijd. Tot ik doorhad dat ik maandelijks honderden euro's misliep door dit soort grove schattingen.
Waarom dit zo belangrijk is
Tomaten voor €3,50 per kilo betekent niet dat elke tomaat €3,50 kost. Het gewicht verschilt enorm per stuk. En gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen zie je dat deze fout maandelijks €200-500 kan kosten.
⚠️ Let op:
Veel ondernemers rekenen met een geschat gemiddelde. "Een tomaat is ongeveer €0,50." Dat kan €100+ per maand schelen als je veel gebruikt.
De basisformule
Voor elk ingrediënt dat je per gewicht inkoopt maar per stuk gebruikt:
Kostprijs per stuk = (Inkoopprijs per kg ÷ 1000) × Gemiddeld gewicht per stuk in gram
? Voorbeeld:
Tomaten kosten €3,50 per kilo. Gemiddeld gewicht: 180 gram per stuk.
- €3,50 ÷ 1000 = €0,0035 per gram
- €0,0035 × 180 gram = €0,63 per tomaat
Kostprijs: €0,63 per tomaat
Hoe bepaal je het gemiddelde gewicht?
Weeg 10 stuks van hetzelfde product en deel door 10. Doe dit bij elke levering. Gewichten verschillen namelijk per seizoen en leverancier.
- Zomer tomaten: vaak zwaarder (200-220 gram)
- Winter tomaten: lichter (150-180 gram)
- Bio producten: meer variatie in gewicht
- Verschillende leveranciers: andere maten
? Voorbeeld uien:
Uien €1,80/kg, gemiddeld 120 gram per stuk:
- €1,80 ÷ 1000 = €0,0018 per gram
- €0,0018 × 120 = €0,216 per ui
Afgerond: €0,22 per ui
Praktische tips voor verschillende producten
Elk product vraagt een andere aanpak:
- Citroenen: Weeg zonder schil als je alleen het sap gebruikt
- Aardappelen: Weeg na schillen voor de netto kostprijs
- Paprika's: Weeg na verwijderen zaadlijst
- Vlees per stuk: Reken met het gewicht dat op het bord komt
⚠️ Let op:
Vergeet snijverlies niet. Als je 20% weggooit (schillen, pitjes), tel dat op bij je kostprijs. Een ui van €0,22 wordt €0,27 als je 20% weggooit.
Seizoensvariatie bijhouden
Prijzen en gewichten veranderen per seizoen. Update je berekeningen minimaal elke maand. Of bij elke grote prijswijziging van je leverancier.
? Praktijkvoorbeeld restaurant:
Restaurant gebruikt 200 tomaten per week:
- Geschat: €0,50 per stuk = €100/week
- Werkelijk: €0,63 per stuk = €126/week
- Verschil: €26/week = €1.352/jaar
Impact: €1.352 per jaar te weinig berekend
Digitale hulp bij berekeningen
Handmatig rekenen kost tijd en fouten sluipen erin. Tools zoals KitchenNmbrs rekenen automatisch van kiloprijs naar stukprijs. En houden seizoensvariaties bij.
Gerelateerde artikelen
Hoe bereken je kostprijs per stuk? (stap voor stap)
Weeg 10 stuks en bereken gemiddelde
Pak 10 stuks van hetzelfde product uit je levering. Weeg ze apart en bereken het gemiddelde gewicht. Dit geeft je het meest nauwkeurige beeld.
Bereken kostprijs per gram
Deel je inkoopprijs per kilo door 1000. Als tomaten €3,50/kg kosten, dan is dat €0,0035 per gram. Deze basis heb je nodig voor de eindberekening.
Vermenigvuldig met gemiddeld gewicht
Vermenigvuldig de kostprijs per gram met het gemiddelde gewicht per stuk. €0,0035 × 180 gram = €0,63 per tomaat. Check dit elke maand opnieuw.
✨ Pro tip
Weeg komende week bij elke levering je 3 meest gebruikte groenten en bereken de werkelijke stukprijs. Je zult versteld staan hoeveel je maandelijks te weinig of te veel rekent.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik dit voor elk product opnieuw doen?
Hoe vaak moet ik het gemiddelde gewicht opnieuw berekenen?
Wat als het gewicht sterk verschilt per stuk?
Moet ik snijverlies meenemen in deze berekening?
Kan ik niet gewoon een vaste prijs per stuk gebruiken?
Hoe ga ik om met producten die ik zowel heel als in stukken gebruik?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →