Je staat voor de keuze: plantaardig vlees op de kaart of niet? Maar de kostprijs lijkt veel hoger dan echt vlees. De werkelijkheid is genuanceerder door verschillen in krimping, verspilling en houdbaarheid.
Het verschil in kostprijs per kilo
Plantaardig vlees lijkt duurder, maar dat vertelt niet het complete verhaal. Je moet rekenen per portie, niet per kilo.
- Beyond Burger: €18-22 per kilo
- Gehakt (80/20): €8-12 per kilo
- Kipfilet: €12-16 per kilo
- Plantaardige kip: €16-20 per kilo
⚠️ Let op:
De inkoopprijs per kilo vertelt maar de helft van het verhaal. Plantaardig vlees heeft geen krimping en snijverlies.
Krimping en verlies: hier zit het verschil
Echt vlees krimpt tijdens het bakken. Plantaardig vlees veel minder. Dit bepaalt de werkelijke kostprijs per portie.
- Rundvlees: 20-25% krimping
- Kipfilet: 15-20% krimping
- Plantaardig vlees: 5-10% krimping
- Plantaardige kip: 3-8% krimping
💡 Voorbeeld: Burger van 150 gram
Rundvlees (€10/kg, 22% krimping):
- Rauw gewicht voor 150g: 192 gram
- Kostprijs: 0,192 kg × €10 = €1,92
Beyond Burger (€20/kg, 8% krimping):
- Rauw gewicht voor 150g: 163 gram
- Kostprijs: 0,163 kg × €20 = €3,26
Verschil: €1,34 per burger
Houdbaarheid en verspilling
Plantaardig vlees heeft vaak langere houdbaarheid. Dit scheelt in verspilling en dagelijkse stress. Een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën: langere houdbaarheid betekent minder onverwachte kosten.
- Vers vlees: 2-3 dagen houdbaar
- Plantaardig vers: 4-7 dagen houdbaar
- Bevroren plantaardig: 6-12 maanden
Minder verspilling betekent lagere werkelijke kostprijs. Reken met 3-8% minder verlies bij plantaardige producten.
Berekeningsformule per portie
Gebruik deze formule voor een eerlijke vergelijking:
Werkelijke kostprijs = (Inkoopprijs per kg × Rauw gewicht) + Verspillingskosten
Waarbij rauw gewicht = Gewenste portie / (100% - Krimping%)
💡 Voorbeeld: Kipfilet vs plantaardige kip (200g portie)
Echte kipfilet (€14/kg, 18% krimping):
- Rauw: 200g / 0,82 = 244 gram
- Kostprijs: 0,244 × €14 = €3,42
- Verspilling (5%): €3,42 × 0,05 = €0,17
- Totaal: €3,59 per portie
Plantaardige kip (€18/kg, 6% krimping):
- Rauw: 200g / 0,94 = 213 gram
- Kostprijs: 0,213 × €18 = €3,83
- Verspilling (2%): €3,83 × 0,02 = €0,08
- Totaal: €3,91 per portie
Verschil: €0,32 per portie (8% duurder)
Foodcost percentage berekenen
Voor je menuprijs moet je weten welk foodcost percentage je uitkomt.
- Plantaardige burgers: vaak 2-4 euro meer verkoopprijs
- Plantaardige kip: vaak 1-3 euro meer verkoopprijs
- Gast accepteert meestal 10-20% hogere prijs
💡 Voorbeeld: Foodcost vergelijking
Rundvlees burger (€1,92 kostprijs, €16 verkoopprijs excl. BTW):
- Foodcost: (€1,92 / €14,68) × 100 = 13,1%
Beyond burger (€3,26 kostprijs, €18 verkoopprijs excl. BTW):
- Foodcost: (€3,26 / €16,51) × 100 = 19,7%
Hogere foodcost, maar vaak hogere marge in euro's.
Praktische tips voor inkoop
Inkoop van plantaardige alternatieven vraagt andere planning dan vlees.
- Koop kleinere hoeveelheden in het begin
- Test verschillende merken op smaak en kostprijs
- Bevroren is vaak voordeliger dan vers
- Vraag leverancier om proefpakketten
⚠️ Let op:
Plantaardige producten hebben vaak andere bereidingstijden. Train je keukenteam om overcooking te voorkomen.
Hoe bereken je kostprijs plantaardig vs. echt vlees? (stap voor stap)
Bepaal de gewenste portiegrootte
Meet hoeveel gram je wilt serveren na bereiding. Dit is je eindgewicht op het bord. Voor burgers vaak 150-180 gram, voor kipfilet 180-220 gram.
Bereken het benodigde rauwe gewicht
Deel je gewenste portie door (100% - krimping%). Voor rundvlees met 22% krimping: 150g / 0,78 = 192g rauw gewicht nodig.
Bereken de kostprijs inclusief verspilling
Vermenigvuldig rauw gewicht met inkoopprijs per kg. Tel er 2-8% verspillingskosten bij op. Dit geeft je de werkelijke kostprijs per portie.
✨ Pro tip
Meet gedurende 14 dagen exact hoeveel krimping je hebt bij je huidige vleesgerechten versus plantaardige alternatieven. Dit geeft je de precieze cijfers voor een eerlijke kostprijsvergelijking.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Is plantaardig vlees altijd duurder dan echt vlees?
Per kilo wel, maar per portie vaak maar 10-30% duurder door minder krimping en verspilling. Bij premium vlees kan plantaardig zelfs goedkoper uitkomen.
Hoe lang is plantaardig vlees houdbaar?
Vers plantaardig vlees 4-7 dagen, bevroren 6-12 maanden. Dat is langer dan echt vlees, wat scheelt in verspillingskosten.
Welke foodcost percentage moet ik aanhouden?
Voor plantaardige gerechten vaak 15-25%, iets hoger dan vlees door de inkoopprijs. Compenseer dit met 10-20% hogere verkoopprijs.
Moet ik andere bereidingstechnieken gebruiken?
Ja, plantaardig vlees heeft kortere bereidingstijd en droogt sneller uit. Train je team om overcooking te voorkomen.
Welke plantaardige merken hebben de beste kostprijs-kwaliteit verhouding?
Beyond en Impossible zijn premium maar duur. Huismerken van groothandels zijn vaak 20-30% goedkoper bij vergelijkbare kwaliteit. Test altijd eerst kleine hoeveelheden.
Hoe bereken ik de CO2-besparing in mijn kostprijs?
Plantaardig vlees heeft 75-90% minder CO2-uitstoot. Sommige leveranciers bieden kortingen voor duurzaamheidsdoelen. Dit kan je foodcost met 2-5% verlagen door subsidies of certificeringen.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Food cost calculatie voor elk type keuken
Sushi, pizzeria, steakhouse of vegan concept — elk keukentype heeft eigen uitdagingen. KitchenNmbrs past zich aan jouw concept aan. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →