Veel restauranthouders overschatten hun winstmarge omdat ze niet weten wat kaas per portie werkelijk kost. Je koopt per blok, maar serveert per portie. Het verschil tussen wat je denkt te verdienen en de realiteit kan je restaurant duur komen te staan.
Waarom portieprijs berekenen cruciaal is
Een blok kaas van €15 lijkt voordelig. Maar krijg je er slechts 8 porties uit, dan betaal je €1,88 per portie. Zonder deze kennis stuur je blind op je winstgevendheid.
⚠️ Let op:
Veel ondernemers schatten kaasporties in plaats van te wegen. Dit leidt vaak tot te ruime porties en hogere kosten dan verwacht.
De basisformule voor kaas per portie
De berekening is helder, maar snijverlies vergeten kost je geld:
Portieprijs = (Blokprijs / Netto gewicht) × Portiegewicht
Netto gewicht = Bruto gewicht - Snijverlies (korst, afval)
? Voorbeeld:
Je koopt een blok oude kaas van 2,5 kg voor €32,50
- Bruto gewicht: 2,5 kg
- Snijverlies (korst): 150 gram
- Netto gewicht: 2,35 kg
- Gewenste portie: 40 gram
Kiloprijs netto: €32,50 / 2,35 kg = €13,83/kg
Portieprijs: €13,83 × 0,04 kg = €0,55 per portie
Snijverlies per kaastype
Elk kaastype heeft zijn eigen verliespercentage. Deze cijfers zijn gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen:
- Harde kazen (oude kaas, parmesan): 5-8% verlies
- Zachte kazen (brie, camembert): 15-25% verlies
- Gesneden kaas (voorverpakt): 0-2% verlies
- Kaasblokken (jong, belegen): 3-6% verlies
? Voorbeeld snijverlies:
Brie van 1 kg voor €18,00
- Snijverlies korst: 20% = 200 gram
- Netto gewicht: 800 gram
- Werkelijke kiloprijs: €18,00 / 0,8 kg = €22,50/kg
Voor 30 gram portie: €22,50 × 0,03 = €0,68 per portie
Portiegrootten per toepassing
Je portiegrootte hangt af van het gerecht:
- Kaasplank hoofdgerecht: 80-120 gram
- Kaasplank nagerecht: 50-80 gram
- Garnering op vlees: 25-40 gram
- In saus of quiche: 15-30 gram
- Geraspte kaas op pasta: 20-35 gram
⚠️ Let op:
Meet je kaasporties een week lang. Veel keukens geven onbewust 20-30% meer dan gepland, wat je kostprijs flink verhoogt.
Menukaart kostprijsberekening
Voor elk gerecht bereken je de kaaskosten apart:
? Voorbeeld menuberekening:
Biefstuk met gorgonzola, verkoop €28,00 incl. BTW
- Gorgonzola blok 1,5 kg: €24,00
- Snijverlies: 10% = 150 gram
- Netto: 1,35 kg voor €24,00 = €17,78/kg
- Portie op biefstuk: 35 gram
Kaaskosten: €17,78 × 0,035 = €0,62 per portie
Totale foodcost inclusief vlees, groente, saus berekenen voor winstgevendheid
Digitale ondersteuning
Handmatige berekeningen kosten tijd en bevatten fouten. Tools zoals KitchenNmbrs berekenen automatisch je kaaskosten per portie. Je voert blokprijs en portiegewicht in en ziet meteen de impact op je foodcost.
Gerelateerde artikelen
Hoe bereken je kaas per portie? (stap voor stap)
Weeg het kaasblok en noteer de inkoopprijs
Weeg je kaasblok precies en noteer de inkoopprijs. Bijvoorbeeld: 2,2 kg oude kaas voor €28,60. Dit wordt je startpunt voor alle berekeningen.
Bepaal het snijverlies door korst en afval
Snijd de kaas en weeg het afval (korst, beschadigde stukken). Trek dit af van het bruto gewicht voor je netto gewicht. Bij harde kazen is dit meestal 5-8%.
Bereken de werkelijke kiloprijs
Deel de inkoopprijs door het netto gewicht. Bijvoorbeeld: €28,60 / 2,05 kg = €13,95 per kilo bruikbare kaas. Dit is je werkelijke kiloprijs.
Vermenigvuldig met je portiegewicht
Bepaal hoeveel gram kaas je per gerecht gebruikt en vermenigvuldig met de kiloprijs. Voor 40 gram: €13,95 × 0,04 = €0,56 per portie.
✨ Pro tip
Weeg 50 kaasporties over 5 dagen en bereken het gemiddelde. Dit geeft je de meest accurate kostprijs voor je menu-engineering.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik het snijverlies altijd meenemen in de berekening?
Kan ik verschillende kaassoorten door elkaar rekenen?
Wat als mijn chef andere porties geeft dan ik bereken?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →