De inkoopprijs van kaas per portie berekenen is essentieel voor je foodcost. Veel restauranthouders kopen kaas per blok of kilo, maar rekenen niet uit wat één portie werkelijk kost. Dit artikel laat je stap voor stap zien hoe je van blokprijs naar portieprijs komt.
Waarom portieprijs berekenen belangrijk is
Als je kaas per blok inkoopt maar niet weet wat één portie kost, kun je je foodcost niet goed berekenen. Een blok kaas van €15 lijkt goedkoop, maar als je er maar 8 porties uit haalt, betaal je €1,88 per portie.
⚠️ Let op:
Veel ondernemers schatten kaasporties in plaats van te wegen. Dit leidt vaak tot te ruime porties en hogere kosten dan verwacht.
De basisformule voor kaas per portie
De formule is simpel, maar je moet rekening houden met snijverlies:
Portieprijs = (Blokprijs / Netto gewicht) × Portiegewicht
Netto gewicht = Bruto gewicht - Snijverlies (korst, afval)
? Voorbeeld:
Je koopt een blok oude kaas van 2,5 kg voor €32,50
- Bruto gewicht: 2,5 kg
- Snijverlies (korst): 150 gram
- Netto gewicht: 2,35 kg
- Gewenste portie: 40 gram
Kiloprijs netto: €32,50 / 2,35 kg = €13,83/kg
Portieprijs: €13,83 × 0,04 kg = €0,55 per portie
Snijverlies bij verschillende kaassoorten
Elk type kaas heeft ander snijverlies. Hier zijn gangbare percentages:
- Harde kazen (oude kaas, parmesan): 5-8% verlies
- Zachte kazen (brie, camembert): 15-25% verlies
- Gesneden kaas (voorverpakt): 0-2% verlies
- Kaasblokken (jong, belegen): 3-6% verlies
? Voorbeeld snijverlies:
Brie van 1 kg voor €18,00
- Snijverlies korst: 20% = 200 gram
- Netto gewicht: 800 gram
- Werkelijke kiloprijs: €18,00 / 0,8 kg = €22,50/kg
Voor 30 gram portie: €22,50 × 0,03 = €0,68 per portie
Verschillende portiegrootten per gerecht
De portiegrootte hangt af van hoe je de kaas gebruikt:
- Kaasplank hoofdgerecht: 80-120 gram
- Kaasplank nagerecht: 50-80 gram
- Garnering op vlees: 25-40 gram
- In saus of quiche: 15-30 gram
- Geraspte kaas op pasta: 20-35 gram
⚠️ Let op:
Meet je kaasporties een week lang. Veel keukens geven onbewust 20-30% meer dan gepland, wat je kostprijs flink verhoogt.
Praktische berekening voor je menukaart
Voor elk gerecht met kaas bereken je zo de kaaskosten:
? Voorbeeld menuberekening:
Biefstuk met gorgonzola, verkoop €28,00 incl. BTW
- Gorgonzola blok 1,5 kg: €24,00
- Snijverlies: 10% = 150 gram
- Netto: 1,35 kg voor €24,00 = €17,78/kg
- Portie op biefstuk: 35 gram
Kaaskosten: €17,78 × 0,035 = €0,62 per portie
Totale foodcost inclusief vlees, groente, saus berekenen voor winstgevendheid
Digitale hulp bij kostprijsberekening
Handmatig berekenen kost tijd en is foutgevoelig. Een app zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je kaaskosten per portie als je de blokprijs en portiegewicht invoert. Je ziet direct de impact op je foodcost per gerecht.
Hoe bereken je kaas per portie? (stap voor stap)
Weeg het kaasblok en noteer de inkoopprijs
Weeg je kaasblok precies en noteer de inkoopprijs. Bijvoorbeeld: 2,2 kg oude kaas voor €28,60. Dit wordt je startpunt voor alle berekeningen.
Bepaal het snijverlies door korst en afval
Snijd de kaas en weeg het afval (korst, beschadigde stukken). Trek dit af van het bruto gewicht voor je netto gewicht. Bij harde kazen is dit meestal 5-8%.
Bereken de werkelijke kiloprijs
Deel de inkoopprijs door het netto gewicht. Bijvoorbeeld: €28,60 / 2,05 kg = €13,95 per kilo bruikbare kaas. Dit is je werkelijke kiloprijs.
Vermenigvuldig met je portiegewicht
Bepaal hoeveel gram kaas je per gerecht gebruikt en vermenigvuldig met de kiloprijs. Voor 40 gram: €13,95 × 0,04 = €0,56 per portie.
✨ Pro tip
Koop een kleine keukenweegschaal en laat je team elke kaasportie wegen voordat het naar de gast gaat. Na een week heb je exacte cijfers voor je kostprijsberekening.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik het snijverlies altijd meenemen in de berekening?
Ja, altijd. Snijverlies maakt je kaas duurder per kilo. Als je dit niet meeneemt, onderschat je je kostprijs en verdien je minder dan je denkt.
Hoeveel snijverlies heeft geraspte kaas uit de zak?
Geraspte kaas heeft vrijwel geen snijverlies (0-2%). Je betaalt wel meer per kilo, maar bespaart tijd en hebt geen afval. Reken uit wat voordeliger is.
Kan ik verschillende kaassoorten door elkaar rekenen?
Nee, bereken elke kaassoort apart. Verschillende kazen hebben andere inkoopprijzen, snijverliezen en portiegrootten. Mix ze niet in één berekening.
Hoe vaak moet ik mijn kaasprijzen updaten?
Check je kaasleverancier maandelijks op prijswijzigingen. Kaasprijzen fluctueren regelmatig, vooral bij seizoenskazen en geïmporteerde specialiteiten.
Wat als mijn chef andere porties geeft dan ik bereken?
Meet een week lang de werkelijke porties die uitgaan. Gebruik dat gemiddelde in je berekening. Vaak geven keukens 20-30% meer dan gepland.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →