De inkoopprijs per portie van alcoholhoudende drank bereken je door de flesprijs te delen door het aantal porties uit die fles. Veel horecaondernemers vergeten hierbij dat alcoholische dranken 21% BTW hebben (niet 9% zoals eten). Deze berekening bepaalt direct je winstmarge op elke verkochte portie.
Waarom je de portieprijs moet kennen
Zonder exacte portiekosten kun je geen goede verkoopprijzen maken. Het verschil tussen winst en verlies zit vaak in de details: hoeveel ml schenk je precies? Hoeveel porties krijg je uit een fles? En wat doe je met het verlies door morsen? Deze onnauwkeurigheid vormt een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost door verkeerde prijsstelling.
? Voorbeeld:
Je koopt een fles wijn van 0,75 liter voor €12,00 (excl. 21% BTW):
- Flesprijs excl. BTW: €12,00
- Inhoud: 750 ml
- Portie: 150 ml
- Porties per fles: 750 ÷ 150 = 5 porties
Kostprijs per portie: €12,00 ÷ 5 = €2,40
BTW op alcoholische dranken
Alcoholhoudende dranken hebben 21% BTW, niet 9% zoals eten. Dit maakt een groot verschil in je berekening. Dus je leverancier rekent €15,00 incl. BTW, dan betaal je eigenlijk €12,40 excl. BTW.
⚠️ Let op:
Werk altijd met de prijs excl. BTW voor je kostprijsberekening. Anders lijkt je drank goedkoper dan hij werkelijk is.
Verschillende dranksoorten berekenen
Elke dranksoort heeft zijn eigen portiegrootte. Hier zijn de gangbare maten:
- Wijn: 100-150 ml per glas
- Bier (flesje): 250-330 ml
- Bier (tap): 200, 250 of 330 ml
- Sterke drank: 35-50 ml
- Likeur: 20-35 ml
? Voorbeeld spirits:
Fles whisky 0,7 liter voor €45,00 excl. BTW:
- Inhoud: 700 ml
- Portie: 40 ml
- Porties per fles: 700 ÷ 40 = 17,5 porties
Kostprijs per portie: €45,00 ÷ 17,5 = €2,57
Verlies en morsen meenemen
In de praktijk krijg je nooit exact het aantal porties dat je berekent. Er gaat altijd wat verloren door morsen, proeven, of iets te royaal schenken. Reken daarom 5-10% verlies mee.
? Voorbeeld met verlies:
Dezelfde fles whisky met 10% verlies:
- Theoretisch: 17,5 porties
- Met 10% verlies: 17,5 × 0,9 = 15,8 porties
Werkelijke kostprijs: €45,00 ÷ 15,8 = €2,85
Pour cost berekenen
Pour cost is de drankversie van foodcost. Het percentage van je verkoopprijs dat naar de drank zelf gaat. Een gangbare pour cost voor alcoholische dranken ligt tussen 18-25%.
Formule: Pour cost % = (Drankkosten per portie ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Pour cost voorbeeld:
Whisky verkoop je voor €8,50 incl. 21% BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €8,50 ÷ 1,21 = €7,02
- Drankkosten: €2,85
- Pour cost: (€2,85 ÷ €7,02) × 100 = 40,6%
Dit is te hoog! Streef naar max 25%.
Digitaal vs. handmatig bijhouden
Je kunt dit allemaal in Excel doen, maar dat wordt snel onoverzichtelijk als je veel verschillende dranken hebt. Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je portiekosten en pour cost, zodat je direct ziet of je prijzen kloppen.
⚠️ Let op:
Update je inkoopprijzen regelmatig. Drankleveranciers verhogen hun prijzen vaak zonder dat je het direct doorhebt.
Gerelateerde artikelen
Hoe bereken je de portieprijs van drank? (stap voor stap)
Bepaal de flesprijs excl. BTW
Trek 21% BTW af van je inkoopprijs. Bij €15,00 incl. BTW: €15,00 ÷ 1,21 = €12,40 excl. BTW. Dit is je werkelijke inkoopprijs voor de berekening.
Bereken het aantal porties per fles
Deel de inhoud van de fles door je standaard portiegrootte. Een fles wijn van 750 ml met porties van 150 ml geeft 5 porties. Houd rekening met 5-10% verlies door morsen.
Deel flesprijs door aantal porties
Deel je flesprijs excl. BTW door het aantal porties (inclusief verlies). €12,40 ÷ 4,5 porties = €2,76 per portie. Dit is je werkelijke drankkosten per glas.
✨ Pro tip
Weeg elke 2 weken een volle en lege fles van je 3 meest verkochte spirits. Het gewichtsverschil toont je exacte schenkvolume en of je barkeepers consistent 40ml schenken of stiekem 45ml.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn drankkosten?
Hoeveel verlies moet ik rekenen bij drank?
Wat is een goede pour cost voor alcoholische dranken?
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen updaten?
Moet ik cocktails anders berekenen?
Hoe ga ik om met seizoensgebonden prijsschommelingen bij wijn?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →