Een flat white kost je meer dan alleen koffie en melk. Veel café-eigenaren vergeten de energiekosten, waardoor ze onbewust geld verliezen op elke kop. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je de complete kostprijs berekent inclusief alle verborgen kosten.
Alle kosten van een flat white
Voor een accurate kostprijs moet je drie componenten meenemen:
- Koffie: Espresso shots (bonen + grinding)
- Melk: Volume + opschuimen
- Energie: Machine, molen, stoom, verwarming
Veel ondernemers rekenen alleen met koffie en melk, maar vergeten dat je espressomachine één van de grootste energieverbruikers in je zaak is.
? Voorbeeld kostprijs flat white:
Voor één flat white (200ml) heb je nodig:
- Koffie (18g bonen): €0,36
- Melk (150ml): €0,24
- Energie (machine + stoom): €0,15
- Verpakking (bij takeaway): €0,08
Totale kostprijs: €0,83
Koffiekosten berekenen
De basis is simpel: hoeveel gram bonen gebruik je per shot, en wat kosten die bonen per kilo?
Standaard portie:
- Dubbele espresso: 18-20 gram bonen
- Enkele espresso: 9-10 gram bonen
- Flat white: dubbele espresso (18g)
? Rekenvoorbeeld koffiekosten:
Koffiebonen €20 per kilo, 18 gram per flat white:
- €20 / 1000g = €0,02 per gram
- 18g × €0,02 = €0,36 per flat white
Melkkosten berekenen
Reken met het werkelijke volume dat je gebruikt, niet wat er in het kopje zit. Bij opschuimen gebruik je meer melk dan het eindvolume.
Volumes flat white:
- Eindvolume: 200ml (espresso + melk)
- Espresso: 50ml
- Melk nodig: 150ml (door opschuimen)
? Rekenvoorbeeld melkkosten:
Melk €1,60 per liter, 150ml per flat white:
- €1,60 / 1000ml = €0,0016 per ml
- 150ml × €0,0016 = €0,24 per flat white
Energiekosten berekenen
Dit is de meest vergeten kostenpost. Je espressomachine draait de hele dag en verbruikt stroom voor verwarming, pompen en stoom.
Gemiddeld energieverbruik espressomachine:
- Professionele machine: 3-5 kW per uur
- Gemiddelde stroomprijs: €0,30 per kWh
- Per kop koffie: ongeveer 3-5 minuten actief gebruik
⚠️ Let op:
Je machine staat de hele dag aan (standby-verbruik), maar reken alleen de extra energie voor het daadwerkelijk zetten van koffie. Anders wordt elk kopje onrealistisch duur.
? Rekenvoorbeeld energiekosten:
Machine 4 kW, 3 minuten per kop, €0,30 per kWh:
- 3 minuten = 0,05 uur
- 4 kW × 0,05 uur = 0,2 kWh
- 0,2 kWh × €0,30 = €0,06 per kop
- Plus stoom voor melk: €0,09
- Totaal energie: €0,15
Verpakkingskosten (takeaway)
Bij takeaway komen er extra kosten bij die je niet mag vergeten:
- Kartonnen beker: €0,05-€0,08
- Deksel: €0,02-€0,03
- Sleeve (hittebescherming): €0,01
Totale kostprijs en marge
Met alle kosten erbij kom je uit op een kostprijs van €0,83 voor een flat white. Bij een verkoopprijs van €3,50 (incl. 9% BTW) heb je:
? Marge berekening:
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,50 / 1,09 = €3,21
- Kostprijs: €0,83
- Foodcost: (€0,83 / €3,21) × 100 = 25,9%
- Marge per kop: €3,21 - €0,83 = €2,38
Een foodcost van 26% is uitstekend voor koffie. Veel cafés zitten rond de 20-30% voor koffiedranken.
Hoe bereken je de kostprijs van een flat white? (stap voor stap)
Bereken je koffiekosten
Deel je inkoopprijs per kilo door 1000 voor de prijs per gram. Vermenigvuldig met 18 gram (standaard dubbele espresso). Bij €20/kg bonen: €20 / 1000 × 18 = €0,36 per flat white.
Bereken je melkkosten
Deel je melkprijs per liter door 1000 voor de prijs per ml. Vermenigvuldig met 150ml (benodigde melk voor flat white). Bij €1,60/liter: €1,60 / 1000 × 150 = €0,24 per flat white.
Tel energiekosten erbij op
Reken 3-5 minuten actief machinegebruik per kop. Bij 4kW machine en €0,30/kWh: 4 × 0,05 uur × €0,30 = €0,06 voor espresso plus €0,09 voor stoom = €0,15 totaal.
✨ Pro tip
Check je kostprijs op je best-verkopende koffiedranken elke maand. Koffieprijzen schommelen meer dan je denkt, en €0,10 verschil per kop kan duizenden euro's per jaar schelen bij hoge volumes.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Nee, kostprijs bereken je altijd exclusief BTW. Je vergelijkt je kostprijs met je verkoopprijs excl. BTW om je marge te bepalen. BTW is een doorgeefpost naar de belastingdienst.
Hoe vaak moet ik mijn koffiekostprijs updaten?
Check je kostprijs elke keer als je koffiebonen bestelt. Prijzen van koffie fluctueren door weersomstandigheden en oogsten. Een maandelijkse check is minimaal nodig.
Moet ik de afschrijving van mijn espressomachine meenemen?
Nee, afschrijving zit in je algemene kosten, niet in je kostprijs per product. Reken alleen de directe kosten: ingrediënten en energie die je per kop gebruikt.
Wat als ik verschillende melksoorten aanbied?
Bereken per melksoort een aparte kostprijs. Havermilk kost bijvoorbeeld €2,50/liter versus €1,60 voor gewone melk. Dat scheelt €0,14 per flat white in je kostprijs.
Hoe zit het met verspilling van melk?
Reken 5-10% verspilling mee in je melkkosten. Melk die zuur wordt of weggooit bij het opschuimen. Bij €0,24 melkkosten wordt dat €0,26 inclusief 10% verspilling.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →