De echte kostprijs van een flat white berekenen is als een ui pellen - er zitten lagen die de meeste café-eigenaren nooit zien. Koffie en melk liggen aan de oppervlakte, maar energieverbruik zit eronder verstopt. Mis deze verborgen kosten en je verliest geld met elke kop.
Alle kosten van een flat white
Voor een nauwkeurige kostprijs moet je drie onderdelen meenemen:
- Koffie: Espresso shots (bonen + malen)
- Melk: Volume + stomen
- Energie: Machine, maler, stoom, verwarming
De meeste ondernemers rekenen alleen koffie en melk, maar vergeten dat je espressomachine een van de grootste energieverbruikers in je zaak is.
? Voorbeeld kostprijs flat white:
Voor één flat white (200ml) heb je nodig:
- Koffie (18g bonen): €0,36
- Melk (150ml): €0,24
- Energie (machine + stoom): €0,15
- Verpakking (bij takeaway): €0,08
Totale kostprijs: €0,83
Koffiekosten berekenen
De basis is simpel: hoeveel gram bonen gebruik je per shot, en wat kosten die bonen per kilo?
Standaard portie:
- Dubbele espresso: 18-20 gram bonen
- Enkele espresso: 9-10 gram bonen
- Flat white: dubbele espresso (18g)
? Rekenvoorbeeld koffiekosten:
Koffiebonen €20 per kilo, 18 gram per flat white:
- €20 / 1000g = €0,02 per gram
- 18g × €0,02 = €0,36 per flat white
Melkkosten berekenen
Reken op basis van het werkelijke volume dat je gebruikt, niet wat er in de kop terechtkomt. Bij het stomen gebruik je meer melk dan het eindvolume.
Flat white volumes:
- Eindvolume: 200ml (espresso + melk)
- Espresso: 50ml
- Melk nodig: 150ml (door het stomen)
? Rekenvoorbeeld melkkosten:
Melk €1,60 per liter, 150ml per flat white:
- €1,60 / 1000ml = €0,0016 per ml
- 150ml × €0,0016 = €0,24 per flat white
Energiekosten berekenen
Dit is de meest over het hoofd geziene kostenpost. Je espressomachine draait de hele dag en verbruikt stroom voor verwarming, pompen en stoom. Het soort les dat je pas leert na je eerste maand met verlies te draaien - die energiekosten stapelen zich razendsnel op.
Gemiddeld energieverbruik espressomachine:
- Professionele machine: 3-5 kW per uur
- Gemiddeld stroomtarief: €0,30 per kWh
- Per kop koffie: ongeveer 3-5 minuten actief gebruik
⚠️ Let op:
Je machine draait de hele dag (standby-verbruik), maar reken alleen de extra energie voor het daadwerkelijk zetten van koffie. Anders wordt elke kop onrealistisch duur.
? Rekenvoorbeeld energiekosten:
Machine 4 kW, 3 minuten per kop, €0,30 per kWh:
- 3 minuten = 0,05 uur
- 4 kW × 0,05 uur = 0,2 kWh
- 0,2 kWh × €0,30 = €0,06 per kop
- Plus stoom voor melk: €0,09
- Totaal energie: €0,15
Verpakkingskosten (takeaway)
Bij takeaway komen er extra kosten bij die je niet moet vergeten:
- Kartonnen beker: €0,05-€0,08
- Deksel: €0,02-€0,03
- Sleeve (warmtebescherming): €0,01
Totale kostprijs en marge
Met alle kosten erbij kom je uit op een kostprijs van €0,83 voor een flat white. Bij een verkoopprijs van €3,50 (incl. 9% BTW) heb je:
? Margeberekening:
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,50 / 1,09 = €3,21
- Kostprijs: €0,83
- Food cost: (€0,83 / €3,21) × 100 = 25,9%
- Marge per kop: €3,21 - €0,83 = €2,38
Een food cost van 26% is uitstekend voor koffie. De meeste cafés zitten rond de 20-30% voor koffiedranken.
Hoe bereken je de kostprijs van een flat white? (stap voor stap)
Bereken je koffiekosten
Deel je inkoopprijs per kilo door 1000 voor de prijs per gram. Vermenigvuldig met 18 gram (standaard dubbele espresso). Bij €20/kg bonen: €20 / 1000 × 18 = €0,36 per flat white.
Bereken je melkkosten
Deel je melkprijs per liter door 1000 voor de prijs per ml. Vermenigvuldig met 150ml (benodigde melk voor flat white). Bij €1,60/liter: €1,60 / 1000 × 150 = €0,24 per flat white.
Tel energiekosten erbij op
Reken 3-5 minuten actief machinegebruik per kop. Bij 4kW machine en €0,30/kWh: 4 × 0,05 uur × €0,30 = €0,06 voor espresso plus €0,09 voor stoom = €0,15 totaal.
✨ Pro tip
Houd je energiekosten 2 weken bij tijdens piekuren en meet het werkelijke verbruik per kop. De meeste café-eigenaren onderschatten hun machinekosten met €0,08 per flat white.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Hoe vaak moet ik mijn koffiekostprijs bijwerken?
Wat als ik verschillende soorten melk aanbied?
Hoe zit het met melkverspilling?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →