Sinds 2024 zijn steeds meer restauranthouders bezig met hun foodcost cijfers. Maar die cijfers berekenen is één ding - ze slim gebruiken tijdens gesprekken met je boekhouder is iets heel anders. Veel horecaondernemers hebben wel data, maar missen de kunst om dit om te zetten naar concrete financiële acties.
Waarom je boekhouder deze cijfers nodig heeft
Je boekhouder ziet je omzet en je totale inkoopbedragen. Maar hij ziet niet waar je geld verliest. Door je foodcost per gerecht en je marges te delen, help je hem om:
- Realistische budgetten op te stellen
- Seizoensschommelingen in inkoop te begrijpen
- Knelpunten in je winstgevendheid te spotten
- Adviezen te geven over prijsaanpassingen
? Voorbeeld:
Je boekhouder ziet dat je in oktober €15.000 meer hebt ingekocht dan in september, maar je omzet is gelijk gebleven. Met je foodcost cijfers kan hij zien dat dit komt door:
- Seizoensprijs truffels: foodcost pasta's steeg van 28% naar 38%
- Meer verspilling door nieuwe chef: 12% meer inkoop groenten
- Leverancier verhoogde vleesprijzen met 18%
Zonder deze details blijft het gissen.
Welke cijfers je moet aanleveren
Niet alle cijfers zijn even relevant voor je boekhouder. Focus op de cijfers die hem helpen om je bedrijf beter te begrijpen:
Maandelijkse cijfers
- Gemiddelde foodcost per maand: Totale ingrediëntkosten gedeeld door omzet excl. BTW
- Foodcost per categorie: Voorgerechten, hoofdgerechten, desserts apart
- Verspillingspercentage: Hoeveel procent van je inkoop gaat de afvalbak in
- Aantal couverts: Om gemiddelde bon te berekenen
? Voorbeeld overzicht:
Oktober 2024 - Restaurant De Proeftuin:
- Omzet excl. BTW: €42.000
- Totale inkoop: €13.500
- Gemiddelde foodcost: 32,1%
- Couverts: 1.240 (gemiddelde bon: €33,87)
- Verspilling: 8,2% van inkoop (€1.107)
Kwartaalcijfers voor planning
- Foodcost trend: Stijgt of daalt je gemiddelde foodcost?
- Seizoenseffecten: Welke maanden zijn duurder door ingrediëntprijzen?
- Best en slechtst presterende gerechten: Wat levert het meest en minst op?
Hoe je deze gesprekken voert
Het gaat niet om het dumpen van cijfers. Het draait om het verhaal achter de cijfers vertellen. Je boekhouder heeft context nodig om goede adviezen te geven.
⚠️ Let op:
Ga niet met een stapel recepten naar je boekhouder. Hij heeft geen tijd om 50 kostprijzen door te nemen. Focus op trends en uitschieters.
Structuur voor je maandelijkse bespreking
1. Start met het grote plaatje
"Mijn gemiddelde foodcost was deze maand 32,1%, vorige maand 29,8%. Dat komt door drie dingen..."
2. Verklaar grote afwijkingen
"Onze truffelgerechten hadden een foodcost van 45%, maar die verkopen we bewust met lagere marge omdat ze gasten trekken voor de rest van het menu."
3. Bespreek actiepunten
"Ik ga de prijs van de biefstuk verhogen van €32 naar €35, omdat de foodcost nu 38% is door duurdere vleesprijzen."
? Voorbeeld gesprek:
"Onze inkoop steeg met €3.000 deze maand, maar dat is niet erg. Hier zie je waarom:"
- €1.200 extra voor nieuwe dessertkaart (foodcost 22%, zeer winstgevend)
- €800 voor kerstmenu inkoop (seizoenseffect, gepland)
- €1.000 door prijsstijging leverancier (ga ik doorberekenen in januari)
"Dus eigenlijk hebben we meer grip dan ooit."
Concrete afspraken maken
Een goed gesprek eindigt met concrete afspraken. Maak duidelijke afspraken over wat je gaat doen met de inzichten:
Prijsaanpassingen
- Welke gerechten krijgen een nieuwe prijs?
- Wanneer voer je dit door?
- Hoe communiceer je dit naar gasten?
Inkoopbeleid
- Bij welke leveranciers ga je anders inkopen?
- Welke producten ga je vervangen door goedkopere alternatieven?
- Hoe ga je verspilling terugdringen?
Menuwijzigingen
- Welke gerechten haal je van de kaart?
- Welke nieuwe gerechten komen erbij?
- Hoe ga je winstgevende gerechten meer promoten?
Tools die helpen bij deze gesprekken
Handmatig alle cijfers verzamelen kost veel tijd. Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken, merk je dat een systeem zoals KitchenNmbrs automatisch overzichten genereert die je direct kunt delen met je boekhouder:
- Maandelijkse foodcost rapporten
- Overzicht van best en slechtst presterende gerechten
- Trend analyses over meerdere maanden
- Inkoopoverzichten per categorie
⚠️ Let op:
Je boekhouder kan je helpen met financiële planning, maar de operationele beslissingen (welke gerechten, welke leveranciers) neem je zelf. Hij geeft advies op basis van cijfers, jij kent je gasten en je keuken.
Het verschil dat dit maakt
Restaurants die hun keukencijfers goed bespreken met hun boekhouder, hebben gemiddeld meer grip op hun winstgevendheid. Ze maken betere beslissingen omdat ze de financiële impact van operationele keuzes begrijpen.
Dus in plaats van "we draaien goed" of "het was een zware maand", praat je over concrete cijfers en concrete acties. Dat helpt je boekhouder om betere adviezen te geven en jou om betere beslissingen te nemen.
Gerelateerde artikelen
- Hoe kan ik cijfers gebruiken om mijn team te motiveren?
- Hoe kan ik deze cijfers gebruiken in gesprekken met mijn bank?
- Hoe kan ik de cijfers gebruiken om mijn openingstijden te evalueren?
- Hoe kan ik de cijfers gebruiken als ik wil investeren in verbouwing?
- Hoe kan ik de cijfers gebruiken om mijn inkoop beter te plannen?
Hoe bereid je een gesprek met je boekhouder voor?
Verzamel je maandcijfers
Zet je gemiddelde foodcost, aantal couverts, omzet en grote afwijkingen op een rijtje. Eén A4'tje is genoeg.
Bereid je verhaal voor
Denk na over waarom bepaalde cijfers afwijken. Seizoen? Nieuwe leverancier? Andere menukaart? Je boekhouder heeft context nodig.
Maak een actielijst
Welke prijzen ga je aanpassen? Welke leveranciers wissel je? Welke gerechten haal je van de kaart? Kom met concrete voorstellen.
Plan vervolgafspraken
Spreek af wanneer je de acties doorvoert en wanneer jullie de resultaten bespreken. Maak er een structureel onderdeel van jullie overleg van.
✨ Pro tip
Stuur je overzicht met foodcost percentages en uitschieters minimaal 48 uur voor jullie maandelijkse gesprek op. Dan kan je boekhouder concrete vragen voorbereiden en wordt het een veel effectiever gesprek.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik deze cijfers met mijn boekhouder bespreken?
Wat als mijn boekhouder foodcost niet begrijpt?
Kan mijn boekhouder me helpen met prijsbepaling van gerechten?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Reken het zelf door met KitchenNmbrs
Alle formules die je hier leert — KitchenNmbrs berekent ze automatisch. Voer je ingrediënten in en zie direct je food cost, marge en verkoopprijs. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →