73% van de nieuwe restaurants sluit binnen 3 jaar, vaak door verkeerde kostprijsberekeningen bij de start. Veel eigenaren kijken naar concurrenten en denken dat ze dezelfde prijzen kunnen vragen. Maar ze controleren niet of die prijzen wel winstgevend zijn voor hun situatie.
Waarom veel openingsmenus financieel mislukken
De meeste nieuwe restauranthouders maken dezelfde fout: ze kijken naar wat concurrenten vragen en denken 'dat kunnen wij ook'. Maar ze vergeten te checken of ze met die prijzen wel winst maken.
⚠️ Let op:
Veel restaurants falen niet door slechte koks, maar door slechte kostprijsberekeningen. Je kunt de beste chef hebben, maar als je foodcost 45% is, ga je failliet.
De basis: foodcost percentage berekenen
Voor elk gerecht op je menu moet je weten: wat kosten de ingrediënten en wat is de foodcost?
De formule is simpel:
Foodcost % = (Ingrediëntkosten ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld: Pasta Carbonara
Ingrediënten per portie:
- Pasta: €0,45
- Spek: €1,20
- Eieren: €0,35
- Kaas: €0,85
- Overig (olie, peper, etc.): €0,25
Totale ingrediëntkosten: €3,10
Menuprijs: €16,50 incl. BTW = €15,14 excl. BTW
Foodcost: (€3,10 ÷ €15,14) × 100 = 20,5%
Welke foodcost is haalbaar?
Voor een nieuw restaurant zijn dit gangbare richtlijnen per type:
- Casual dining: 28-35% foodcost
- Fine dining: 28-32% foodcost
- Fast casual: 25-30% foodcost
- Bezorging/afhaal: 30-35% foodcost (hogere verpakkingskosten)
⚠️ Let op:
Ga je boven 35% foodcost? Dan wordt het moeilijk om alle andere kosten (huur, personeel, energie) te dekken en nog winst over te houden.
Reken je totale kostenplaatje door
Foodcost is belangrijk, maar niet alles. Je hebt ook andere kosten:
- Personeelskosten: 25-35% van omzet
- Huur en energie: 8-15% van omzet
- Overige kosten: 10-15% van omzet
- Winst: 5-15% van omzet
? Voorbeeld: Break-even berekening
Restaurant met 40 zitplaatsen, gemiddelde bon €25:
- Foodcost: 30% = €7,50
- Personeelskosten: 30% = €7,50
- Huur + energie: 12% = €3,00
- Overige kosten: 13% = €3,25
- Winst: 15% = €3,75
Om €3.000 winst per maand te maken, heb je 800 couverts nodig (27 per dag).
Test je menu vooraf
Voordat je opent, reken je hele menu door. Focus op deze 3 categorieën:
- Winnaars: Lage foodcost, populair (dit worden je trekkers)
- Verliezers: Hoge foodcost, niet populair (weg ermee)
- Puzzels: Lage foodcost, niet populair (meer promoten of aanpassen)
Iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken: je signature dish moet financieel ook kloppen. Veel chefs verleiden zich tot een showstopper van €45 met een foodcost van 40%, maar dat ene gerecht kan je hele winstmarge verzieken.
? Voorbeeld: Menu-analyse
Van je 20 gerechten:
- 5 gerechten onder 25% foodcost (winnaars)
- 10 gerechten tussen 25-35% foodcost (prima)
- 5 gerechten boven 35% foodcost (aanpassen of schrappen)
Zorg dat minimaal 60% van je menu onder 32% foodcost zit.
Digitale hulp bij kostprijsberekening
Excel kan, maar wordt snel onoverzichtelijk. Een food cost calculator berekent automatisch je foodcost per gerecht en waarschuwt als je boven je streefpercentage uitkomt.
Vooral handig voor nieuwe restaurants: je ziet direct welke gerechten winstgevend zijn voordat je je menu laat drukken.
Hoe bereken je of je openingsmenu financieel haalbaar is?
Verzamel alle ingrediëntkosten
Maak een lijst van elk ingrediënt per gerecht met exacte hoeveelheden en prijzen. Tel ook kleine dingen mee zoals olie, zout, garnituur. Reken met realistische inkoopprijzen, niet met 'misschien krijg ik korting'.
Bereken foodcost per gerecht
Gebruik de formule: (Ingrediëntkosten ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100. Let op: reken altijd exclusief BTW! Bij 9% BTW deel je de menuprijs door 1,09 om de prijs excl. BTW te krijgen.
Check je totale menu-mix
Zorg dat minimaal 60% van je gerechten onder 32% foodcost zit. Schat in welke gerechten populair worden en check of die winstgevend genoeg zijn. Pas prijzen aan of schrap gerechten die te duur zijn.
✨ Pro tip
Test je 3 duurste gerechten 2 weken voor opening bij 25 proefgasten. Vraag niet alleen of het lekker is, maar ook of ze deze prijs zouden betalen in jouw type restaurant.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Welke foodcost is normaal voor een nieuw restaurant?
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Kan ik mijn foodcost niet gewoon inschatten?
Wat als mijn concurrent goedkoper is?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Start je restaurant met de juiste cijfers
Een businessplan zonder food cost calculatie is een gok. KitchenNmbrs laat je recepten doorrekenen vóór je opent. Begin goed voorbereid. Probeer het gratis.
Start gratis trial →