Terwijl veel horecaondernemers hun kostprijzen berekenen met inclusief BTW prijzen, werken succesvolle restaurants altijd exclusief BTW. Deze simpele omrekening bepaalt of je foodcost percentages kloppen of misleidend zijn. De juiste formule voorkomt dure rekenmistakes die je winstgevendheid vertekenen.
Waarom exclusief BTW berekenen?
Voor foodcost berekeningen werk je altijd met de prijs exclusief BTW. De reden is simpel: BTW is geen onderdeel van je marge. Je int BTW voor de overheid en draagt het weer af.
⚠️ Let op:
Bereken je foodcost met de prijs inclusief BTW, dan lijkt je foodcost lager dan hij werkelijk is. Dit geeft een vertekend beeld van je winstgevendheid.
De formule voor exclusief BTW
De basisformule om van inclusief naar exclusief BTW te gaan:
Prijs excl. BTW = Prijs incl. BTW ÷ (1 + BTW percentage)
Voor de horeca gelden deze BTW tarieven:
- Eten en non-alcoholische dranken: 9% BTW
- Alcoholische dranken: 21% BTW
- Afhaal en bezorging: 9% BTW
? Voorbeeld bij 9% BTW:
Pasta carbonara op menukaart: €24,50
Berekening: €24,50 ÷ 1,09 = €22,48 excl. BTW
Voor foodcost reken je dus met €22,48, niet met €24,50
? Voorbeeld bij 21% BTW:
Fles wijn op menukaart: €32,00
Berekening: €32,00 ÷ 1,21 = €26,45 excl. BTW
Voor pour cost berekening gebruik je €26,45
Praktische rekentips
Om snel te rekenen kun je deze factoren onthouden:
- Bij 9% BTW: deel door 1,09 (of × 0,917)
- Bij 21% BTW: deel door 1,21 (of × 0,826)
Voor snelle controle: bij 9% BTW is de exclusief prijs ongeveer 8% lager dan de inclusief prijs. En bij 21% BTW ongeveer 17% lager.
? Voorbeeld hele menukaart:
Voorgerecht €12,50 → €11,47 excl. BTW
Hoofdgerecht €28,00 → €25,69 excl. BTW
Wijn €6,50 → €5,37 excl. BTW
Deze bedragen gebruik je voor je kostprijsberekeningen
Veelgemaakte fouten
De grootste fout is het BTW percentage verkeerd toepassen - iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken:
- Fout: €25,00 - (€25,00 × 0,09) = €22,75
- Goed: €25,00 ÷ 1,09 = €22,94
Het verschil lijkt klein. Maar over je hele menukaart telt dit op tot verkeerde foodcost percentages.
⚠️ Let op gemengde menu's:
Verkoop je eten én alcoholische dranken, let dan op het juiste BTW tarief per product. Een biertje bij de lunch heeft 21% BTW, de lunch zelf 9%.
Digitale hulpmiddelen
Handmatig omrekenen kost tijd en leidt tot fouten. Een food cost calculator rekent automatisch je exclusief BTW prijzen om en gebruikt deze voor kostprijsberekeningen. Zo voorkom je rekenmistakes en heb je altijd de juiste cijfers bij de hand.
Hoe bereken je exclusief BTW prijzen? (stap voor stap)
Bepaal het juiste BTW tarief
Check per product of het 9% (eten, non-alcoholisch) of 21% BTW (alcohol) is. Dit staat op je kassabon of in je kassasysteem. Twijfel je? Eten en frisdrank is bijna altijd 9%.
Pas de formule toe
Deel de inclusief BTW prijs door (1 + BTW percentage). Bij 9%: deel door 1,09. Bij 21%: deel door 1,21. Rond af op 2 decimalen voor praktisch gebruik.
Controleer je uitkomst
Snelle check: bij 9% BTW moet je uitkomst ongeveer 8% lager zijn dan je startbedrag. Bij 21% BTW ongeveer 17% lager. Klopt dit niet? Dan heb je waarschijnlijk een rekenfout gemaakt.
✨ Pro tip
Controleer elke maand je 15 bestverkochte gerechten door hun exclusief BTW prijs te herberekenen. Zo ontdek je snel of prijswijzigingen je kostprijsberekeningen hebben beïnvloed.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd exclusief BTW rekenen voor kostprijzen?
Wat als ik gemengde producten verkoop zoals een lunch met biertje?
Kan ik niet gewoon 9% aftrekken van mijn menuprijs?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Bepaal verkoopprijzen op basis van feiten
Prijzen prikken op gevoel? KitchenNmbrs berekent de ideale verkoopprijs op basis van je werkelijke food cost en gewenste marge. Test het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →