Hoeveel eet één gast eigenlijk van je buffet? Veel cateraars gokken maar wat, met tekorten of enorme verspilling tot gevolg. Portienormen geven je de exacte kostprijs per persoon.
Waarom portienormen essentieel zijn voor buffetprijzen
Restaurant à la carte? Dan weet je precies wat op elk bord gaat. Buffet? De gast bepaalt zelf. Toch kun je consumptie redelijk voorspellen.
⚠️ Let op:
Zonder portienormen koop je blind in. Te weinig = hongerige gasten. Te veel = weggegooid geld.
Beproefde portienormen voor buffetten
Deze normen baseren zich op duizenden buffetten in de praktijk:
- Vlees/vis hoofdgerecht: 150-200 gram per persoon
- Vegetarische hoofdgerecht: 125-175 gram per persoon
- Rijst/pasta bijgerecht: 75-100 gram per persoon
- Groenten: 100-150 gram per persoon
- Salade: 50-75 gram per persoon
- Brood: 75-100 gram per persoon
Pas deze aan voor je doelgroep. Zakelijke lunch betekent kleinere porties, familiefeest juist grotere.
Kostprijs uitrekenen met portienormen
De formule per buffetonderdeel: Aantal personen × Portienorm × Prijs per kg
💡 Voorbeeld buffet voor 50 personen:
- Kipsaté: 50 × 0,175 kg × €18/kg = €157,50
- Nasi goreng: 50 × 0,1 kg × €8/kg = €40,00
- Groenten: 50 × 0,125 kg × €6/kg = €37,50
- Salade: 50 × 0,06 kg × €12/kg = €36,00
Totaal ingrediënten: €271,00 = €5,42 per persoon
Verspilling en verliezen inrekenen
Buffetten hebben altijd extra verliezen. Reken 10-15% extra voor:
- Restanten in de schalen
- Snijverlies bij verse producten
- Buffer voor grote eters
Iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken: buffetverliezen zitten niet alleen in wat overblijft. Ook het 'opscheppen verlies' - wat er naast de borden valt - tikt flink aan.
💡 Berekening met verspilling:
Ingrediënten: €5,42 per persoon
Verspilling 12%: €5,42 × 1,12 = €6,07 per persoon
Werkelijke foodcost: €6,07 per persoon
Van kostprijs naar verkoopprijs
Voor catering hanteren de meesten 25-30% foodcost. Bij €6,07 foodcost per persoon:
Minimale verkoopprijs excl. BTW = €6,07 ÷ 0,28 = €21,68 per persoon
Incl. 9% BTW: €21,68 × 1,09 = €23,63 per persoon
⚠️ Let op:
Dit is alleen de foodcost. Personeel, vervoer, materiaal en winst komen er nog bij.
Bijhouden en verfijnen
Na elk buffet evalueer je:
- Hoeveel bleef er over van elk gerecht?
- Waren er tekorten?
- Welke gerechten waren populair?
Stel je normen bij per type event. Een zakelijke lunch vraagt andere normen dan een bruiloft.
Hoe bereken je kostprijs per persoon? (stap voor stap)
Bepaal je portienormen per gerecht
Gebruik standaardnormen als startpunt: vlees 175g, bijgerechten 75-100g, groenten 125g per persoon. Pas aan op basis van je doelgroep en ervaringen.
Bereken ingrediëntkosten per component
Voor elk buffetgerecht: aantal personen × portienorm × inkoopprijs per kg. Tel alle componenten op voor je totale ingrediëntkosten.
Reken verspilling en verlies mee
Tel 10-15% op voor buffetverliezen, snijverlies en overproductie. Deel het totaal door aantal personen voor je kostprijs per persoon.
✨ Pro tip
Weeg precies 3 verschillende schalen aan het eind van je volgende 5 buffetten. Dit geeft je binnen 2 weken betrouwbare data om je portienormen voor elk gerecht bij te stellen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoeveel gram vlees per persoon bij een buffet?
Reken op 150-200 gram vlees of vis per persoon als hoofdgerecht. Voor een gevarieerd buffet met meerdere vlees/vis opties kun je dit verdelen over de verschillende gerechten.
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Nee, reken altijd excl. BTW voor je foodcost percentage. De 9% BTW reken je pas aan het eind bij je verkoopprijs op.
Hoeveel verspilling moet ik inrekenen bij buffetten?
Reken 10-15% extra voor buffetverliezen. Dit compenseert wat overblijft in schalen, gasten die meer nemen dan gemiddeld, en een kleine buffer voor zekerheid.
Zijn de portienormen anders voor zakelijke events?
Ja, bij zakelijke lunches eten mensen vaak minder dan bij familiefeesten. Start met 10-20% lagere normen en stel bij op basis van ervaring.
Hoe controleer ik of mijn portienormen kloppen?
Weeg na elk buffet wat er overblijft per gerecht. Te veel over = norm te hoog. Tekorten = norm te laag. Stel je normen bij voor volgende events.
Welke buffetonderdelen hebben de hoogste verspillingspercentages?
Salades en brood verspil je het meest - vaak 20-25%. Warme hoofdgerechten meestal rond 10-12%. Houd hier rekening mee bij je inkoop.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Standaardiseer porties, stabiliseer marges
Wisselende porties betekenen wisselende kosten. KitchenNmbrs registreert exacte hoeveelheden per recept zodat elk bord hetzelfde kost. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →