Een tempeh portie van 130 gram kost je tussen €0,78 en €1,17, maar veel restaurants rekenen dit verkeerd uit. Plantaardige eiwitten hebben een andere kostenstructuur dan vlees of vis. Hier leer je precies hoe je de kostprijs berekent van tempeh, seitan en tofu per portie.
Waarom plantaardige eiwitkosten anders zijn
Tempeh, seitan en tofu hebben een unieke kostenstructuur. Ze zijn voorbewerkt, hebben vrijwel geen snijverlies, maar de inkoopprijzen schommelen enorm per leverancier en kwaliteit.
⚠️ Let op:
Veel koks rekenen nog met vleesprijzen en schatten plantaardige alternatieven verkeerd in. Tofu van €2,50 per kilo lijkt goedkoop, maar als je 180 gram per portie gebruikt, kost dat €0,45 per bord.
Inkoopprijzen en portiegroottes
Je kostprijs hangt af van twee cruciale factoren: wat je betaalt per kilo en hoeveel gram je per portie serveert. Hier zijn realistische cijfers:
- Tofu (naturel): €2,50-4,00/kg, portie 120-180g
- Tempeh: €6,00-9,00/kg, portie 100-150g
- Seitan: €8,00-12,00/kg, portie 120-180g
- Gerookte tofu: €4,50-6,50/kg, portie 120-150g
💡 Voorbeeld:
Je maakt een Buddha bowl met tempeh als hoofdeiwit:
- Tempeh: €7,50/kg
- Portiegrootte: 130 gram
- Kostprijs: €7,50 ÷ 1000g × 130g = €0,98
Kostprijs tempeh per portie: €0,98
Bereken de kostprijs per portie
De formule is eenvoudig, maar precisie is cruciaal:
Kostprijs per portie = (Inkoopprijs per kg ÷ 1000) × Grammen per portie
💡 Voorbeeld berekening:
Seitan burger met verschillende portiegroottes:
- Seitan: €10,00/kg
- Kleine burger (120g): €10,00 ÷ 1000 × 120 = €1,20
- Grote burger (180g): €10,00 ÷ 1000 × 180 = €1,80
Verschil van 60 gram = €0,60 per burger. Bij 100 burgers per week scheelt dat €3.120 per jaar.
Snijverlies en bewerkingskosten
Plantaardige eiwitten hebben minimaal snijverlies, maar wel bewerkingstijd. Reken deze arbeidskosten altijd mee:
- Tofu marineren: 5-10 minuten arbeid per kilo
- Tempeh snijden/kruiden: 8-12 minuten arbeid per kilo
- Seitan vormen: 15-20 minuten arbeid per kilo
⚠️ Let op:
Een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost: marinades en kruiden vergeten mee te rekenen. Sojasaus, sesamolie en kruiden kunnen €0,15-0,30 extra kosten per portie.
Foodcost percentage berekenen
Net als bij vlees controleer je of je plantaardige gerechten winstgevend zijn. Reken altijd met de verkoopprijs exclusief BTW:
💡 Voorbeeld foodcost:
Tempeh curry op de kaart voor €18,50 (incl. 9% BTW):
- Verkoopprijs excl. BTW: €18,50 ÷ 1,09 = €16,97
- Tempeh (130g): €0,98
- Groenten en curry: €2,10
- Rijst en garnituur: €1,05
- Totale ingrediëntkosten: €4,13
Foodcost: €4,13 ÷ €16,97 × 100 = 24,3%
Vergelijking met vlees en vis
Plantaardige eiwitten kunnen voordeliger zijn dan vlees, maar niet altijd. Een realistische vergelijking:
- Kipfilet (150g): €1,80-2,40 per portie
- Tempeh (130g): €0,78-1,17 per portie
- Seitan (150g): €1,20-1,80 per portie
- Zalm (140g): €3,20-4,50 per portie
Tempeh wint vaak van vlees, maar seitan kan duurder uitpakken dan kip. Check daarom altijd je actuele inkoopprijzen.
Hoe bereken je plantaardige eiwitkosten per portie?
Bepaal je exacte portiegrootte
Weeg af hoeveel gram tempeh, seitan of tofu je per gerecht gebruikt. Doe dit voor 5-10 porties en neem het gemiddelde. Veel koks schatten dit verkeerd in.
Bereken de ingrediëntkosten
Deel je inkoopprijs per kilo door 1000, en vermenigvuldig met je portiegrootte in grammen. Vergeet marinade, kruiden en bewerkingskosten niet mee te rekenen.
Check je foodcost percentage
Deel je totale ingrediëntkosten door je verkoopprijs exclusief BTW en vermenigvuldig met 100. Streef naar 25-35% foodcost voor plantaardige hoofdgerechten.
✨ Pro tip
Weeg gedurende 7 dagen elke plantaardige portie die je keuken uitgeeft. Veel teams geven onbewust 25-35% te veel, wat je maandelijkse foodcost met €180-320 verhoogt.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Waarom is seitan duurder dan tempeh per kilo?
Seitan bevat tarwegluten als basis, wat kostbaarder is dan de sojabonen in tempeh. Bovendien wordt seitan vaak artisanaal gemaakt in kleinere batches, wat de prijs opdrijft.
Moet ik marinades meenemen in de kostprijs?
Absoluut. Sojasaus, sesamolie, kruiden en specerijen kosten vaak €0,15-0,30 extra per portie. Dit lijkt weinig, maar telt razendsnel op bij veel couverts.
Hoe vaak moet ik mijn plantaardige inkoopprijzen updaten?
Minimaal elke 3 maanden. Plantaardige producten hebben schommelende prijzen door seizoenen en vraag. Check vooral na prijsverhogingen van je leverancier. Sommige restaurants doen dit zelfs maandelijks.
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →