Schoonmaak en afwas zijn onzichtbare kosten die je winstmarge kunnen opvreten. Veel ondernemers rekenen alleen met ingrediënten, maar vergeten dat elke bord schoonmaken en elke pan afwassen geld kost. In dit artikel leer je hoe je deze verborgen kosten precies berekent en meeneemt in je totale kostprijs.
Waarom schoonmaak en afwas meetellen
Schoonmaak en afwas lijken gratis, maar dat zijn ze niet. Je betaalt voor water, afwasmiddel, energie voor de vaatwasser, en de tijd van je personeel. Deze kosten stapelen zich op en kunnen 3-8% van je omzet kosten.
? Voorbeeld:
Restaurant met 100 couverts per dag, 6 dagen per week:
- Afwasmiddel: €150/maand
- Extra waterverbruik: €80/maand
- Energie vaatwasser: €120/maand
- Schoonmaakspullen: €100/maand
Totaal: €450/maand = €5.400/jaar
Bij 31.200 couverts per jaar betekent dit €0,17 extra kosten per gast. Dat lijkt weinig, maar het telt op.
De verschillende kostensoorten
Schoonmaak en afwas bestaan uit meerdere componenten:
- Directe materiaalkosten: afwasmiddel, schoonmaakspullen, doekjes
- Energiekosten: vaatwasser, warmwater, stoomreiniging
- Waterkosten: extra verbruik voor afwas en schoonmaak
- Arbeidskosten: tijd die personeel besteedt aan schoonmaken
Bereken materiaalkosten per couvert
Begin met je maandelijkse uitgaven aan schoonmaakmaterialen. Tel alles op wat je koopt voor de keuken en bediening.
? Voorbeeld berekening:
Maandelijkse materiaalkosten:
- Afwasmiddel vaatwasser: €60
- Handafwasmiddel: €25
- Allesreiniger: €30
- Doekjes en sponzen: €40
- Vuilniszakken: €35
Totaal: €190/maand
Bij 2.600 couverts/maand = €0,073 per couvert
Deze €0,073 tel je op bij de kostprijs van elk gerecht dat je serveert.
Energie- en waterkosten inschatten
Energie en water zijn lastiger te meten, maar je kunt ze inschatten op basis van je apparatuur en gebruik.
- Vaatwasser: gemiddeld €0,50-1,00 per draaibeurt
- Warmwater: ongeveer 30% van je totale waterrekening
- Extra stroom: 15-20% bovenop normale keukenapparatuur
⚠️ Let op:
Reken niet alle energie- en waterkosten mee, alleen het extra verbruik door afwas en schoonmaak. Je hebt sowieso water en stroom nodig.
Arbeidskosten voor schoonmaak
Tijd is geld. Bereken hoeveel tijd je team besteedt aan afwas en schoonmaak, en wat dat per uur kost.
? Voorbeeld arbeidskosten:
Dagelijkse schoonmaaktijd:
- Afwas tijdens service: 4 uur × €15/uur = €60
- Eindschoonmaak keuken: 1,5 uur × €15/uur = €22,50
- Schoonmaak zaal: 1 uur × €15/uur = €15
Totaal: €97,50 per dag
Bij 100 couverts = €0,975 per couvert
Totale schoonmaakkosten per gerecht
Tel alle componenten bij elkaar op voor je totale schoonmaakkosten per couvert:
- Materiaalkosten: €0,073
- Energie en water: €0,12 (inschatting)
- Arbeidskosten: €0,975
- Totaal: €1,17 per couvert
Deze €1,17 tel je op bij de ingrediëntkosten van elk gerecht. Bij een gerecht met €8,00 aan ingrediënten wordt de totale kostprijs €9,17.
Integratie in je kostprijsberekening
Voeg schoonmaakkosten toe als vaste kostenpost per gerecht, net zoals je doet met ingrediënten. De meeste restaurants rekenen met een vast bedrag per couvert.
⚠️ Let op:
Update je schoonmaakkosten elke 3-6 maanden. Prijzen van schoonmaakmiddelen en energie stijgen regelmatig.
Met een systeem zoals KitchenNmbrs kun je deze vaste kosten automatisch optellen bij elke kostprijsberekening, zodat je nooit vergeet ze mee te nemen.
Hoe bereken je schoonmaakkosten? (stap voor stap)
Verzamel alle maandelijkse schoonmaakuitgaven
Tel op wat je besteedt aan afwasmiddel, schoonmaakmiddelen, doekjes, sponzen en vuilniszakken. Check je facturen van de laatste 3 maanden voor een gemiddelde.
Schat energie- en waterkosten in
Bereken €0,50-1,00 per vaatwasser-draaibeurt en tel 30% van je waterrekening toe. Dit geeft je de extra kosten door afwas en schoonmaak.
Bereken arbeidskosten voor schoonmaak
Tel de uren die je team besteedt aan afwas en schoonmaak per dag. Vermenigvuldig met het uurloon inclusief werkgeverslasten.
Deel door aantal couverts per maand
Tel alle kosten op en deel door je gemiddelde aantal couverts per maand. Dit geeft je de schoonmaakkosten per geserveerd gerecht.
Voeg toe aan elke kostprijsberekening
Tel dit bedrag op bij de ingrediëntkosten van elk gerecht. Zo krijg je de werkelijke kostprijs inclusief alle verborgen kosten.
✨ Pro tip
Check je vaatwasser-instellingen. Veel restaurants draaien op te hoge temperaturen of te lange cycli, wat energie verspilt. Een goed afgestelde machine bespaart €50-100 per maand.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik schoonmaakkosten per gerecht verschillend berekenen?
Nee, gebruik één vast bedrag per couvert. Een salade vereist net zoveel afwas (bord, bestek, schaal) als een biefstuk. Alleen bij buffetten of takeaway kun je lagere kosten hanteren.
Hoe vaak moet ik mijn schoonmaakkosten herberekenen?
Elke 3-6 maanden, of als je merkt dat je uitgaven aan schoonmaakmiddelen of energie flink stijgen. Prijzen van chemicaliën en energie fluctueren regelmatig.
Tellen schoonmaakkosten mee voor de foodcost percentage?
Nee, foodcost is alleen ingrediënten gedeeld door verkoopprijs. Schoonmaakkosten zijn operationele kosten die je apart bijhoudt en optelt bij je totale kostprijs.
Wat als ik een externe schoonmaakdienst gebruik?
Dan reken je de maandelijkse kosten van die dienst, gedeeld door je aantal couverts. Plus de dagelijkse afwaskosten die je personeel nog steeds doet.
Zijn schoonmaakkosten aftrekbaar voor de belasting?
Ja, alle schoonmaak- en afwaskosten zijn zakelijke uitgaven en dus aftrekbaar. Bewaar je bonnetjes van schoonmaakmiddelen en was-services.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →