Veel horecaondernemers denken dat een goed idee vanzelf succesvol wordt. De werkelijkheid is harder: zonder cijfers loop je het risico om geld te verliezen. Een paar simpele berekeningen geven binnen 10 minuten duidelijkheid over de levensvatbaarheid.
De basisberekening: break-even per dag
Voor elk nieuw idee heb je drie cijfers nodig: wat kost het maken, wat kun je ervoor vragen, en hoeveel moet je verkopen om quitte te spelen.
💡 Voorbeeld: Nieuwe lunch bowl
Je overweegt een quinoa bowl met gegrilde kip:
- Ingrediënten per portie: €4,20
- Verkoopprijs: €14,50 incl. BTW (€13,30 excl.)
- Foodcost: €4,20 / €13,30 = 31,6%
Marge per bowl: €13,30 - €4,20 = €9,10
Hoeveel moet je verkopen?
Nieuwe gerechten brengen vaak extra kosten met zich mee. Denk aan:
- Extra ingrediënten inkopen (minimale afname)
- Training personeel
- Nieuwe menukaarten printen
- Marketing om het bekend te maken
💡 Voorbeeld: Extra kosten quinoa bowl
- Quinoa inkoop (minimum 5kg): €45
- Nieuwe menukaarten: €150
- Training keuken (2 uur): €50
Totale opstartkosten: €245
Break-even: €245 / €9,10 = 27 bowls
Realiteitscheck: gaat dit lukken?
27 bowls lijkt weinig, maar stel jezelf eerlijke vragen:
- Hoeveel lunch gasten heb je per dag?
- Hoeveel procent zou dit nieuwe gerecht kiezen?
- Heb je ruimte in de keuken voor extra ingrediënten?
- Past het bij je concept en doelgroep?
⚠️ Let op:
Reken altijd met je verkoopprijs exclusief BTW. De €14,50 op je menukaart wordt €13,30 voor je berekening. Anders lijkt je marge hoger dan hij is.
Seizoen en houdbaarheid meenemen
Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken zie ik steeds hetzelfde patroon: seizoensgebonden ingrediënten maken of breken je rentabiliteit. Verse producten hebben korte houdbaarheid, wat je risico beïnvloedt:
- Verse ingrediënten: Hoger risico, maar vaak betere marge
- Houdbare basis: Lager risico, makkelijker om klein te starten
- Seizoensproducten: Prijsschommelingen meenemen
💡 Voorbeeld: Seizoensrisico
Asperges in maart kosten €18/kg, in mei €8/kg:
- Maart: foodcost 38% (te hoog)
- Mei: foodcost 22% (prima)
Plan de lancering op het juiste moment.
Digitaal bijhouden voor betere beslissingen
Deze berekeningen kun je in Excel doen, maar een systeem maakt het makkelijker. Je ziet direct de impact op je totale foodcost en kunt snel verschillende scenario's doorrekenen.
Hoe bereken je de levensvatbaarheid? (stap voor stap)
Bereken de kostprijs per portie
Tel alle ingrediënten op die in één portie gaan. Vergeet garnituren, sauzen en olie niet. Deel door het aantal porties dat je uit je inkoop haalt.
Bepaal je verkoopprijs en marge
Reken je verkoopprijs om naar exclusief BTW (deel door 1,09). Trek de kostprijs af. Dit is je marge per portie.
Schat opstartkosten en break-even
Tel extra kosten op (inkoop, training, marketing). Deel door je marge per portie. Dit is het aantal porties dat je moet verkopen om quitte te spelen.
✨ Pro tip
Test een nieuw gerecht eerst 2 weken als dagspecial bij minimaal 40 gasten voordat je €200+ investeert in vaste menukaarten. Zo krijg je échte verkoopcijfers zonder grote opstartkosten.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Welke foodcost percentage is acceptabel voor een nieuw gerecht?
Voor de meeste restaurants ligt een gezonde foodcost tussen 28% en 35%. Nieuwe gerechten mogen aan de bovenkant zitten (tot 35%) omdat je nog leert en optimaliseert.
Moet ik alle opstartkosten meenemen in mijn berekening?
Ja, anders krijg je een te rooskleurig beeld. Tel minimaal je extra inkoop, eventuele training en marketingkosten op. Zo weet je realistisch hoeveel je moet verkopen.
Hoe weet ik of mijn verkoopprijs realistisch is?
Kijk naar vergelijkbare gerechten op je menukaart en bij concurrenten. Een quinoa bowl voor €25 naast pasta's van €16 voelt niet logisch voor gasten.
Wat als mijn break-even te hoog uitkomt?
Dan heb je drie opties: goedkopere ingrediënten zoeken, je verkoopprijs verhogen, of het idee (voorlopig) niet uitvoeren. Eerlijkheid voorkomt teleurstellingen later.
Kan ik deze berekening ook gebruiken voor dranken?
Ja, het principe is hetzelfde. Let wel op dat alcoholische dranken 21% BTW hebben in plaats van 9%. Voor cocktails tel je alle ingrediënten op (alcohol, mixers, garnish).
Hoe reken ik om van bruto naar netto ingrediëntkosten?
Trek verspilling en snijverlies af van je bruto inkoop. Bij groenten reken je vaak 15-20% verlies, bij vlees 5-10%. Dit geeft je werkelijke portiekosten per gerecht.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Verkoop je voedsel? Dan heb je KitchenNmbrs nodig
Of je nu een restaurant, food truck, cateraar of maaltijdboxbedrijf runt — je moet weten wat elk gerecht kost. KitchenNmbrs geeft je dat inzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →