Drempelwaarden voor foodcost helpen je direct te zien wanneer een gerecht te duur wordt. In plaats van achteraf ontdekken dat je winst weglekt, krijg je een waarschuwing zodra de foodcost boven je limiet uitkomt. Zo kun je meteen bijsturen voordat het je veel geld kost.
Waarom drempelwaarden instellen?
Foodcost fluctueert doorlopend. Leveranciers verhogen prijzen, seizoenen wisselen, en je chef gebruikt soms net iets meer van een duur ingrediënt. Zonder drempelwaarden merk je pas aan het eind van de maand dat je marges zijn weggezakt.
? Voorbeeld:
Je bistro heeft deze drempelwaarden ingesteld:
- Voorgerechten: max 25% foodcost
- Hoofdgerechten: max 32% foodcost
- Nagerechten: max 20% foodcost
- Dagschotels: max 28% foodcost
Zodra een gerecht boven deze percentages uitkomt, krijg je een melding.
Drempelwaarden per categorie bepalen
Niet alle gerechten hebben dezelfde marge-eisen. Een voorgerecht mag een lagere foodcost hebben omdat gasten er minder voor betalen. Een hoofdgerecht met vlees mag iets hoger zitten.
- Voorgerechten: 20-25% (kleine porties, vaak hoge marge)
- Hoofdgerechten vlees: 28-35% (dure ingrediënten)
- Hoofdgerechten vis: 30-38% (vis kan duur zijn)
- Vegetarische hoofdgerechten: 22-28% (goedkopere ingrediënten)
- Nagerechten: 18-25% (vaak huisgemaakt, lage kostprijs)
- Dagschotels: 25-30% (scherpe prijsstelling)
⚠️ Let op:
Deze percentages zijn richtlijnen. Je eigen drempelwaarden hangen af van je concept, prijsniveau en lokale markt. Een fine dining restaurant kan hogere foodcost hebben dan een snackbar.
Drempelwaarden in de praktijk
Controleer wekelijks je gerechten tegen de drempelwaarden. Dit kan handmatig in Excel, maar digitale systemen zoals KitchenNmbrs geven automatisch een waarschuwing wanneer een gerecht boven de limiet uitkomt.
? Voorbeeld waarschuwing:
Je zalm hoofdgerecht heeft een drempelwaarde van 35%. Door een prijsstijging van de zalm is de foodcost nu 37%.
Actie: Verhoog de menuprijs met €2,50 of vervang door een goedkoper stuk vis.
Seizoensgebonden aanpassingen
Pas je drempelwaarden aan per seizoen. Asperges zijn in mei goedkoop, in oktober duur. Stel verschillende limieten in voor zomer- en wintermenu's.
- Zomerseizoen: Lagere drempelwaarden voor groenten en fruit
- Winterseizoen: Hogere drempelwaarden voor verse producten
- Feestdagen: Tijdelijk hogere limieten voor premium ingrediënten
Wat te doen bij overschrijding?
Wanneer een gerecht boven de drempelwaarde uitkomt, heb je drie opties:
- Menuprijs verhogen: Meest directe oplossing
- Recept aanpassen: Goedkoper ingrediënt of kleinere portie
- Tijdelijk van de kaart: Tot betere inkoopmogelijkheden
? Rekenvoorbeeld:
Biefstuk hoofdgerecht overschrijdt drempelwaarde van 32%:
- Huidige foodcost: 36%
- Menuprijs: €28,00 (€25,69 excl. BTW)
- Ingrediëntkosten: €9,25
Nieuwe prijs voor 32% foodcost: €9,25 ÷ 0,32 = €28,91 excl. BTW = €31,50 incl. BTW
Hoe stel je drempelwaarden in? (stap voor stap)
Analyseer je huidige foodcost per categorie
Bereken de gemiddelde foodcost van je voorgerechten, hoofdgerechten en nagerechten. Dit wordt je uitgangspunt voor realistische drempelwaarden.
Stel categoriespecifieke limieten in
Bepaal per gerecht-categorie een maximaal foodcost percentage. Houd rekening met je marges en de aard van de gerechten (vlees vs. vegetarisch).
Controleer wekelijks en pas aan
Check elke week welke gerechten boven de drempelwaarde uitkomen. Verhoog de prijs, pas het recept aan of haal het tijdelijk van de kaart.
✨ Pro tip
Stel je drempelwaarden 2-3 procentpunt lager in dan je absolute maximum. Zo krijg je een vroege waarschuwing en heb je tijd om bij te sturen voordat je echt verlies lijdt.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een realistische drempelwaarde voor hoofdgerechten?
Voor de meeste restaurants ligt een goede drempelwaarde tussen 28-35% voor hoofdgerechten. Vlees- en visgerechten mogen aan de bovenkant zitten, vegetarische gerechten kunnen lager.
Moet ik drempelwaarden aanpassen per seizoen?
Ja, zeker voor gerechten met seizoensproducten. Stel lagere limieten in tijdens het seizoen van bepaalde groenten of fruit, en hogere limieten wanneer ze duur zijn.
Wat als een populair gerecht altijd boven de drempelwaarde zit?
Dan heb je drie opties: de menuprijs verhogen, het recept aanpassen met goedkopere ingrediënten, of accepteren dat dit gerecht minder winst oplevert maar gasten trekt.
Hoe vaak moet ik drempelwaarden controleren?
Controleer minimaal wekelijks welke gerechten boven de limiet zitten. Bij sterke prijsschommelingen van leveranciers kun je dit vaker doen.
Kan ik verschillende drempelwaarden hebben voor lunch en diner?
Absoluut. Lunch heeft vaak scherpere prijsstelling, dus lagere drempelwaarden. Diner kan hogere foodcost hebben omdat gasten meer willen betalen.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Automatiseer je dagelijkse keukencontroles
Handmatige controles kosten tijd en missen fouten. KitchenNmbrs automatiseert temperatuurregistratie, voorraadbeheer en HACCP-checks. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →