Stel je voor: je draait goed op dranken, maar je winst blijft achter. Veel horecaondernemers kiezen dranken puur op smaak of omdat de leverancier een goede deal biedt, maar vergeten te kijken naar de werkelijke winstgevendheid. De slimme aanpak combineert wat gasten graag bestellen met wat jou de beste marge oplevert.
De basis: pour cost berekenen per drankje
Net zoals foodcost bij eten, bereken je bij dranken de pour cost. Dit percentage toont hoeveel van je verkoopprijs naar de inkoop gaat.
💡 Voorbeeld pour cost berekening:
Een fles wijn kost je €8,50 inkoop en je verkoopt het glas (0,15L) voor €6,50:
- Verkoopprijs excl. 21% BTW: €6,50 / 1,21 = €5,37
- Kosten per glas: €8,50 / 5 glazen = €1,70
- Pour cost: (€1,70 / €5,37) × 100 = 31,7%
Dit is een gezonde pour cost voor wijn.
Gangbare pour cost percentages per dranktype
Verschillende dranktypes vragen om verschillende marges. Hier zijn de benchmarks waar je naar moet streven:
- Bier: 20-28% pour cost
- Wijn per glas: 25-35% pour cost
- Spirits/sterke drank: 18-25% pour cost
- Cocktails: 20-30% pour cost (alle ingrediënten meegeteld)
- Frisdrank: 15-25% pour cost
- Koffie: 10-20% pour cost
⚠️ Let op:
Alcoholische dranken hebben 21% BTW, niet 9%. Reken altijd excl. BTW voor je pour cost berekening.
Populariteit meten: de 80/20 regel
Bijna elke bar draait op de 80/20 regel: 20% van je dranken genereert 80% van je omzet. Deze toppers verdienen extra aandacht.
Meet populariteit door te kijken naar:
- Aantal verkocht per week - absolute cijfers
- Percentage van totale drankverkoop - relatieve populariteit
- Seizoensgebonden trends - rosé in de zomer, warme dranken in winter
- Moment van de dag - koffie overdag, cocktails 's avonds
De vier kwadranten: stars, puzzles, plowhorses en dogs
Net zoals bij menu engineering voor eten, verdeel je dranken in vier categorieën:
💡 Voorbeeld indeling dranken:
- Stars: Populair + Winstgevend (Heineken, huiswijn)
- Plowhorses: Populair + Niet winstgevend (premium bieren, dure wijnen)
- Puzzles: Niet populair + Winstgevend (speciale cocktails)
- Dogs: Niet populair + Niet winstgevend (langzaam roterende spirits)
Stars zijn je goudmijn - push deze dranken actief. Plowhorses vragen om actie: verhoog de prijs of zoek goedkopere inkoop. Puzzles hebben potentie met betere promotie. Dogs horen niet thuis op je kaart.
Praktische tips voor samenstelling
Start klein en bouw uit. Te veel keuze verlamt gasten én verhoogt je voorraadkosten dramatisch - iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken.
- Bier: 1-2 tapbieren, 3-4 flesjes maximum
- Wijn: 2-3 witte, 2-3 rode, 1-2 rosé, 1 bubbel
- Spirits: Basis collectie (gin, wodka, whisky, rum) + 1-2 premium
- Cocktails: 6-8 klassiekers die je team perfect beheerst
⚠️ Let op:
Een uitgebreide kaart oogt indrukwekkend, maar vreet aan je winst door hogere inkoop- en verspillingskosten. Hou het scherp.
Seizoenen en trends meenemen
Pas je kaart aan per seizoen, maar hou je basis vast. Gasten zoeken vertrouwde keuzes én iets nieuws om te ontdekken.
Zomer-aanpassingen:
- Meer rosé en witte wijn
- Frisse cocktails met fruit
- Speciaalbieren (witbier, radler)
- Koude koffiespecialiteiten
Winter-aanpassingen:
- Meer rode wijn en port
- Warme cocktails (glühwein, hot toddy)
- Donkere bieren
- Koffie met likeur
Leveranciers en inkoop optimaliseren
Je drankenkaart bepaalt welke leveranciers je nodig hebt. Beperk het aantal voor betere inkoopvoorwaarden en overzicht.
💡 Voorbeeld leveranciersstrategie:
Vervang 5 verschillende leveranciers door:
- 1 hoofdleverancier voor bier + basiswijn (80% volume)
- 1 wijnspecialist voor premium wijnen (15% volume)
- 1 spirits leverancier voor cocktail-ingrediënten (5% volume)
Dit vergroot je onderhandelingspower en vereenvoudigt je administratie.
Hoe stel je een winstgevende drankenkaart samen? (stap voor stap)
Analyseer je huidige verkoop
Kijk naar je verkoopcijfers van de afgelopen 3 maanden. Welke dranken verkoop je het meest? Bereken per drankje de pour cost en deel ze in vier kwadranten in: populair/niet populair en winstgevend/niet winstgevend.
Bepaal je basis-assortiment
Start met je 'stars' - populaire en winstgevende dranken. Voeg daar de absolute basics aan toe die elke gast verwacht (pils, huiswijn, koffie). Hou het beperkt: liever 20 dranken die goed lopen dan 50 die stilstaan.
Optimaliseer prijzen en inkoop
Voor je 'plowhorses' (populair maar niet winstgevend): verhoog de prijs of zoek goedkopere alternatieven. Voor je 'puzzles' (winstgevend maar niet populair): promoot deze dranken actiever of vervang ze door alternatieven.
✨ Pro tip
Analyseer elke 6 weken welke 3 dranken het laagst scoren op populariteit én marge. Deze combinatie kost je meer geld dan je denkt en verdient directe actie.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een goede pour cost voor cocktails?
Een gezonde pour cost voor cocktails ligt tussen 20-30%. Tel alle ingrediënten mee: spirits, mixers, garnish en ijs. Complexe cocktails met premium ingrediënten mogen richting 30%, eenvoudige cocktails hou je onder 25%.
Hoe vaak moet ik mijn drankenkaart aanpassen?
Bekijk je verkoopcijfers maandelijks, maar pas je kaart maximaal per seizoen aan (4x per jaar). Te vaak wisselen verwarrt gasten en verhoogt je voorraadrisico.
Moet ik BTW meenemen in mijn pour cost berekening?
Nee, bereken pour cost altijd excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus een bier van €3,00 incl. BTW is €2,48 excl. BTW. Non-alcoholische dranken in je restaurant hebben 9% BTW.
Hoeveel verschillende wijnen moet ik aanbieden?
Voor een gemiddelde bar of restaurant volstaan 6-10 wijnen: 2-3 witte, 2-3 rode, 1-2 rosé en 1 bubbel. Meer keuze verhoogt je voorraadkosten en verspillingsrisico aanzienlijk.
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Bereken je cocktailkosten tot op de ml
Drankmarges lijken hoog, maar schenkverlies en free pours eten ze op. KitchenNmbrs berekent de exacte kostprijs van elke cocktail en elk drankje. Probeer het gratis.
Start gratis trial →