Restaurant De Haven gooit wekelijks €400 weg aan bedorven vis en mislukte sauzen. Eigenaar Mark had geen idee totdat hij drie weken lang alles bijhield. Zijn verspillingspercentage bleek 18% - veel te hoog.
Wat is verspillingspercentage?
Het verspillingspercentage toont welk deel van je inkoop in de afvalbak verdwijnt. Dit omvat bedorven producten, mislukte bereidingen, overtollige mise-en-place en wat gasten laten staan.
? Voorbeeld:
Restaurant De Keuken koopt deze week voor €2.500 aan ingrediënten in:
- Vlees: €800
- Vis: €400
- Groenten: €600
- Zuivel: €300
- Overig: €400
Verspilling: €375
Verspillingspercentage: (€375 / €2.500) × 100 = 15%
De formule voor verspillingspercentage
Berekenen is eenvoudig, maar je moet alles nauwkeurig bijhouden:
Verspillingspercentage = (Totale verspilling / Totale inkoop) × 100
Maar pas op: alle verspilling telt mee, niet alleen wat je bewust weggooit.
Soorten verspilling die je moet meerekenen
- Bederf: Producten die over de datum gaan
- Bereiding: Mislukte gerechten, aangebrande pannen
- Overproductie: Te veel mise-en-place, soep die over blijft
- Bordresten: Wat gasten laten staan (moeilijk te meten)
- Snijverlies: Schillen, botten, onbruikbare delen
⚠️ Let op:
Snijverlies is geen verspilling als je het van tevoren inplant. Alleen onverwacht verlies telt als verspilling.
Hoe je verspilling bijhoudt
De meeste restaurants houden geen verspillingslijst bij. Dat is zonde, want je mist waardevolle inzichten.
Dagelijks bijhouden:
- Noteer wat je weggooit en waarom
- Schat het gewicht of de waarde
- Schrijf de reden op: bederf, mislukking, overproductie
? Voorbeeld verspillingslijst:
Maandag 15 januari:
- 2 kg aardappelen (bedorven): €3,00
- 1 liter soep (over): €8,00
- 500g gehakt (aangebrand): €7,50
- Sla (geel geworden): €4,00
Dagverspilling: €22,50
Benchmarks: wat is normaal?
Verspillingspercentages verschillen per type keuken. Na het analyseren van echte inkoopdata bij verschillende horecatypen blijkt:
- Fine dining: 8-12% (meer verse producten)
- Bistro/brasserie: 5-10%
- Casual dining: 6-12%
- Fastfood: 3-8% (meer houdbare producten)
Boven de 15% is veel. Onder de 5% is uitstekend (of je meet niet alles).
Wat je kunt doen met de cijfers
Zodra je weet waar je verspilt, kun je gerichte actie ondernemen:
Bij veel bederf: Kleinere hoeveelheden inkopen, FIFO (first in, first out) toepassen
Bij overproductie: Beter inschatten hoeveel je nodig hebt, mise-en-place aanpassen
Bij bereidingsfouten: Teamtraining, recepten standaardiseren
? Impact op jaarbasis:
Een restaurant met €150.000 jaarinkoop:
- Bij 15% verspilling: €22.500 verlies
- Bij 8% verspilling: €12.000 verlies
Verschil: €10.500 per jaar door betere controle
Digitaal bijhouden vs. papier
Veel keukens werken met een papiertje aan de koelkast. Dat werkt, maar je verliest overzicht. Met een digitale tool krijg je verspilling per categorie bijgehouden en zie je trends over meerdere weken.
Het voordeel van digitaal: je kunt makkelijk terugkijken welke maand het slechtst was en wat de oorzaak was.
Gerelateerde artikelen
- Hoe vaak moet ik een voorraadtelling uitvoeren in mijn restaurant?
- Wat is een bestelpunt en hoe bereken ik dat voor een restaurant?
- Hoe documenteer ik afgeschreven voorraad correct voor mijn administratie?
- Hoe bereken ik de optimale voorraadgrootte voor mijn restauranttype?
- Hoe bereken ik de besparing van verse groenten slechts tweemaal per week inkopen?
Hoe bereken je verspillingspercentage? (stap voor stap)
Houd een week lang alles bij wat je weggooit
Noteer dagelijks wat er de afvalbak ingaat: bedorven producten, mislukte bereidingen, overtollige mise-en-place. Schat het gewicht of reken de inkoopwaarde uit. Schrijf ook de reden erbij: bederf, overproductie of bereidingsfout.
Tel je totale inkoop van diezelfde week op
Pak al je leveranciersfacturen van die week. Tel alle ingrediënten op: vlees, vis, groenten, zuivel, droge voorraad. Dit is je totale inkoop. Reken excl. BTW om het eerlijk te vergelijken met je verspillingskosten.
Bereken je verspillingspercentage
Deel je totale verspillingswaarde door je totale inkoop en vermenigvuldig met 100. Bijvoorbeeld: €280 verspilling op €2.100 inkoop = (280/2100) × 100 = 13,3%. Herhaal dit een paar weken om een gemiddelde te krijgen.
✨ Pro tip
Weeg je afval gedurende 14 dagen en vergelijk dit met je inkoopfacturen van dezelfde periode. Dit geeft je het meest nauwkeurige verspillingspercentage zonder dagelijks gedoe.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik snijverlies meetellen als verspilling?
Hoe meet ik wat gasten op hun bord laten staan?
Is 10% verspilling veel voor een restaurant?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Voorraad beheren zonder spreadsheets
Weet altijd wat je op voorraad hebt en hoeveel het waard is. KitchenNmbrs koppelt voorraad aan recepten en inkoop voor volledig overzicht. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →