Water lijkt gratis, maar mineraalwater kan je flink geld kosten. Veel restaurants schenken standaard duur flessenwater terwijl kraanwater vaak beter is voor de marge. In dit artikel leer je exact berekenen wat water per gerecht kost en wanneer welke keuze slim is.
Waarom water doorrekenen belangrijk is
Water lijkt een detail, maar bij veel gerechten schenk je standaard een glas water. Als je 200 couverts per dag hebt, gaat het om 73.000 glazen per jaar. Het verschil tussen kraanwater en mineraalwater kan honderden euro's schelen.
? Voorbeeld:
Restaurant met 200 couverts/dag, 6 dagen/week:
- Kraanwater: €0,003 per glas = €234 per jaar
- Spa blauw: €0,18 per glas = €11.232 per jaar
Verschil: €11.000 per jaar
Kraanwater kosten berekenen
Kraanwater kost in Nederland gemiddeld €1,50 per 1000 liter. Een standaard waterglas is 200ml (0,2 liter).
Formule kraanwater per glas:
€1,50 / 1000 × 0,2 = €0,003 per glas
Daar komen nog bij:
- Afwaskosten glas (zeep, energie): circa €0,02
- Arbeidstijd inschenken: circa €0,01
Totale kosten kraanwater: €0,033 per glas
Mineraalwater kosten berekenen
Mineraalwater koop je per fles. Reken uit hoeveel glazen je uit één fles krijgt.
? Voorbeeld Spa blauw:
- Inkoopprijs: €0,90 per fles van 750ml
- Glazen per fles: 750ml ÷ 200ml = 3,75 glazen
- Kosten per glas: €0,90 ÷ 3,75 = €0,24
Plus afwas en arbeid: €0,24 + €0,03 = €0,27 per glas
Verschillende watersoorten vergelijken
Verschillende merken hebben verschillende prijzen per liter. Reken altijd terug naar kosten per glas.
? Vergelijking per glas (200ml):
- Kraanwater: €0,033
- Spa blauw (750ml): €0,27
- Evian (500ml, €0,75): €0,33
- San Pellegrino (750ml, €1,20): €0,35
Impact op je foodcost
Als je standaard water serveert bij elk gerecht, tel je de waterkosten op bij je ingrediëntkosten voor de foodcost berekening.
⚠️ Let op:
Als je water apart rekent (€2,50 op de bon), tel het dan NIET mee bij je foodcost. Dan is het een aparte inkomstenbron.
Bij een gerecht van €25 (excl. BTW) betekent kraanwater 0,1% extra foodcost, terwijl duur mineraalwater 1,4% kan toevoegen.
Wanneer welke keuze maken
De keuze hangt af van je concept en prijsstelling:
- Kraanwater: Bij casual dining, bistro's, dagmenu's onder €20
- Goedkoop mineraalwater: Bij restaurants €20-30, als service
- Premium water: Fine dining, als je water apart rekent
Veel restaurants bieden beide aan: kraanwater gratis, mineraalwater tegen betaling.
Praktische tips voor inkoop
Bij mineraalwater inkoop let je op:
- Prijs per liter, niet per fles (verschillende flesgrootten)
- Statiegeld (Spa heeft geen statiegeld, veel anderen wel)
- Houdbaarheidsdatum (kan lang, maar check bij levering)
- Opslagruimte (kraanwater heeft geen voorraad nodig)
? Inkooptip:
Koop mineraalwater per tray of pallet voor betere inkoopprijzen. Een tray Spa blauw (12 flessen) kost vaak €9-10 in plaats van €0,90 per fles los.
Hoe bereken je waterkosten per gerecht?
Bepaal je waterverbruik per gast
Meet hoeveel ml water je standaard serveert. Meestal is dit 200ml voor een normaal glas. Tel ook bij of je bijschenkt en hoeveel glazen per gast gemiddeld.
Bereken de kosten per glas
Voor kraanwater: €1,50 per 1000L ÷ 1000 × 200ml = €0,003. Voor mineraalwater: inkoopprijs per fles ÷ aantal glazen uit die fles. Vergeet afwas en arbeidstijd niet (circa €0,03).
Tel op bij je ingrediëntkosten
Als je water gratis serveert, tel de kosten op bij je andere ingrediënten voor de foodcost berekening. Als je water apart rekent, bereken dan de marge op water afzonderlijk.
✨ Pro tip
Check je waterverbruik eens een week lang. Tel hoeveel flessen je openmaakt en deel door aantal gasten. Vaak schenk je meer dan je denkt, vooral als personeel zelf ook drinkt van de flessen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Is kraanwater altijd goedkoper dan mineraalwater?
Ja, kraanwater kost ongeveer €0,033 per glas inclusief afwas en arbeid. Het goedkoopste mineraalwater kost minimaal €0,20 per glas. Het verschil is factor 6.
Moet ik waterkosten meetellen in mijn foodcost?
Alleen als je het gratis serveert. Als water een aparte regel op de bon is (€2,50 voor water), dan is het een aparte inkomstenbron en tel je het niet mee bij foodcost.
Welk mineraalwater heeft de beste marge?
Spa blauw is vaak het goedkoopst in inkoop (€0,24 per glas) en heeft geen statiegeld. Voor premium concepten kun je duurdere merken tegen hogere verkoopprijzen aanbieden.
Hoe reken ik statiegeld mee in mijn kosten?
Statiegeld is geen kostpost als je flessen netjes inlevert. Het is wel cashflow: je betaalt vooruit en krijgt het later terug. Alleen bij breuk of verlies wordt het een echte kost.
Kan ik water als winstpost gebruiken?
Ja, veel restaurants rekenen €2,50-4,00 voor een fles mineraalwater die €0,90 inkoop kost. Dan heb je 65-75% marge op water, wat hoger is dan op eten.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Optimaliseer je inkoop met data
Weet exact welke leverancier het voordeligst is en hoe prijswijzigingen je marges raken. KitchenNmbrs koppelt inkoop direct aan receptkosten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →