Vorige week sprong je prime cost van 56% naar 68% door onverwachte overuren tijdens een drukke zaterdag. Overuren kunnen je grootste kostenpost - meestal 55-65% van je omzet - flink omhoog jagen. Hier leer je stap voor stap hoe je de impact berekent.
Wat is prime cost en waarom zijn overuren zo duur?
Prime cost bestaat uit twee delen: je foodcost (ingrediënten) en je arbeidskost (personeel). Overuren zijn extra duur omdat je vaak 150% of 200% van het normale uurloon betaalt.
💡 Voorbeeld:
Normale situatie deze week:
- Omzet: €8.000
- Foodcost: €2.400 (30%)
- Arbeidskost: €2.000 (25%)
Prime cost: €4.400 (55%)
Bereken je normale arbeidskost per week
Pak je personeelsplanning en tel alle normale uren op. Vermenigvuldig met het uurloon per medewerker. Dit wordt je basis arbeidskost.
- Chef: 40 uur × €18 = €720
- Sous chef: 38 uur × €15 = €570
- Bediening: 60 uur × €12 = €720
- Afwas: 20 uur × €11 = €220
Totaal normale arbeidskost: €2.230
Tel alle overuren op en bereken de extra kosten
Overuren kosten meestal 150% van het normale tarief. Maar sommige cao's hebben andere percentages - check dus altijd je arbeidsovereenkomsten.
💡 Voorbeeld overuren:
Extra uren deze week:
- Chef: 8 overuren × €18 × 1,5 = €216
- Bediening: 12 overuren × €12 × 1,5 = €216
Extra kosten overuren: €432
⚠️ Let op:
Vergeet niet de werkgeverslasten (ongeveer 25% extra). Overuren kosten je dus nog meer dan alleen het overurentarief.
Bereken je nieuwe prime cost percentage
Tel je foodcost en totale arbeidskost (normaal + overuren) op. Deel dit door je omzet en vermenigvuldig met 100 voor het percentage.
Formule: Prime cost % = ((Foodcost + Totale arbeidskost) / Omzet) × 100
💡 Doorrekening:
Met overuren:
- Foodcost: €2.400
- Normale arbeidskost: €2.230
- Overuren: €432
- Werkgeverslasten overuren: €108
Nieuwe prime cost: €5.170 (64,6%)
Wat betekent dit voor je winst?
Het verschil tussen 55% en 64,6% prime cost is bijna 10 procentpunt. Op een omzet van €8.000 betekent dit €770 minder winst die week.
Op jaarbasis, bij gemiddeld 8 overuren per week:
- Extra kosten per week: €540 (inclusief werkgeverslasten)
- Per jaar: €540 × 52 = €28.080
- Dat is meer dan een extra fulltime medewerker!
Hoe voorkom je onnodige overuren?
De beste overuur is geen overuur. Check deze punten wekelijks:
- Plan je personeel op basis van verwachte drukte
- Houd bij welke dagen structureel overuren vragen
- Overweeg extra parttime krachten voor piekdagen
- Train je team in efficiënter werken
Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken zie je vaak patronen ontstaan. Maandagavond rustig, zaterdagavond altijd chaos.
💡 Praktijktip:
Houd een overuren-logboek bij. Noteer waarom de overuren nodig waren. Zo zie je patronen en kun je structurele problemen aanpakken.
Tools die helpen bij het bijhouden
Handmatig bijhouden van arbeidskost en overuren kost veel tijd. Een tool zoals KitchenNmbrs helpt je om snel je prime cost te berekenen en de impact van overuren in één oogopslag te zien.
Hoe bereken je de invloed van overuren op je prime cost?
Verzamel je basis gegevens
Noteer je wekelijkse omzet, foodcost en normale arbeidskost. Dit zijn je uitgangspunten voor de berekening.
Bereken de kosten van alle overuren
Tel alle overuren op en vermenigvuldig met 150% van het normale uurloon. Vergeet de werkgeverslasten niet (ongeveer 25% extra).
Bereken je nieuwe prime cost percentage
Tel foodcost en totale arbeidskost op, deel door omzet en vermenigvuldig met 100. Vergelijk met je normale prime cost om de impact te zien.
✨ Pro tip
Bereken elke zondagavond je overuren van die week binnen 15 minuten. Tel alle extra uren op en vermenigvuldig met 1,75 (150% + werkgeverslasten) voor een snelle impact-check.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een normale prime cost voor restaurants?
Een gangbare prime cost ligt tussen 55% en 65% van je omzet. Onder de 55% is uitstekend, boven de 70% wordt problematisch voor je winstgevendheid.
Hoe vaak moet ik overuren 150% betalen?
Dit hangt af van je cao en arbeidsovereenkomsten. Veel horeca cao's hanteren 150% na 40 uur per week, maar check altijd je eigen afspraken.
Kan ik overuren vermijden door meer parttime krachten aan te nemen?
Vaak wel. Twee parttimers van 20 uur kosten meestal minder dan één fulltime kracht met 8 overuren. Plus je hebt meer flexibiliteit in je planning.
Moet ik werkgeverslasten meenemen in mijn prime cost?
Ja, werkgeverslasten zijn echte kosten. Reken ongeveer 25% extra bovenop het brutoloon voor pensioenpremies, werknemersverzekeringen en vakantiegeld.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Automatiseer je dagelijkse keukencontroles
Handmatige controles kosten tijd en missen fouten. KitchenNmbrs automatiseert temperatuurregistratie, voorraadbeheer en HACCP-checks. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →