Een P&L-overzicht (Profit & Loss) laat zien waar je geld naartoe gaat en waar je winst vandaan komt. Veel restauranthouders hebben wel een gevoel voor hun cijfers, maar zonder P&L zie je niet waar je geld weglekt. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je een helder P&L opstelt voor je restaurant.
Wat is een P&L-overzicht?
Een P&L (Profit & Loss) is een overzicht van je inkomsten en uitgaven over een bepaalde periode. Het laat zien of je winst of verlies maakt, en vooral: waar je geld naartoe gaat.
? Voorbeeld P&L restaurant (maand):
Restaurant De Smaak, maart 2024:
- Omzet: €45.000
- Foodcost: €13.500 (30%)
- Personeel: €18.000 (40%)
- Huur: €4.500 (10%)
- Overige kosten: €4.500 (10%)
Netto winst: €4.500 (10%)
De hoofdcategorieën van je P&L
Elk restaurant heeft dezelfde hoofdcategorieën. De percentages kunnen verschillen, maar de structuur is altijd hetzelfde.
1. Omzet (Revenue)
Al het geld dat binnenkomt:
- Eten en drinken (excl. BTW)
- Eventuele bijkomsten (privé-diners, catering)
- Fooien die via het kassasysteem lopen
⚠️ Let op:
Reken altijd exclusief BTW. De BTW die je int, geef je door aan de Belastingdienst. Dat is niet jouw omzet.
2. Cost of Goods Sold (COGS) - Foodcost
Alle ingrediënten die je verkoopt:
- Vlees, vis, groenten
- Drank (alcoholisch en non-alcoholisch)
- Kruiden, olie, boter
- Alles wat op het bord komt
Gangbare foodcost: 28-35% van je omzet
3. Personeelskosten
Alle kosten rondom je team:
- Bruto lonen (inclusief jezelf als ondernemer)
- Werkgeverslasten (sociale premies)
- Pensioenpremies
- Eventuele inhuurkrachten
Gangbare personeelskosten: 35-45% van je omzet
? Voorbeeld personeelskosten:
Restaurant met €40.000 maandomzet:
- Kok (bruto): €3.200
- Bediening (2x part-time): €2.800
- Ondernemer (eigen loon): €4.000
- Werkgeverslasten (30%): €3.000
Totaal personeel: €13.000 (32,5%)
4. Operationele kosten
Alle andere kosten om je restaurant draaiende te houden:
- Huur en huurkosten: huur, servicekosten, verzekeringen
- Energie: gas, water, licht
- Marketing: advertenties, website, social media
- Administratie: boekhouder, kassasysteem, apps
- Onderhoud: reparaties, schoonmaak, vervanging
P&L percentages die kloppen
Voor een gezond restaurant zien de percentages er ongeveer zo uit:
? Gezonde P&L verdeling:
- Foodcost: 28-35%
- Personeel: 35-45%
- Huur: 6-10%
- Energie: 3-6%
- Overige kosten: 8-12%
- Netto winst: 8-15%
⚠️ Let op:
Dit zijn richtlijnen, geen absolute waarheden. Een fine dining restaurant heeft vaak hogere personeelskosten, een pizzeria lagere foodcost.
Waar het vaak misgaat
De meeste restauranthouders maken dezelfde fouten in hun P&L:
Eigen loon vergeten
Je tijd heeft waarde. Als je 60 uur per week werkt, reken dan een reëel loon voor jezelf. Anders lijkt je winst hoger dan hij is.
Afschrijvingen niet meenemen
Je oven, koeling en meubilair slijten. Zet maandelijks geld opzij voor vervanging. Reken ongeveer 3-5% van je omzet voor afschrijvingen.
Seizoenschommelingen negeren
Maak je P&L per maand, maar kijk ook naar het hele jaar. Juli kan fantastisch zijn, januari dramatisch. Plan daarvoor.
P&L als sturingsinstrument
Een P&L is niet alleen voor de boekhouder. Het helpt je sturen:
- Foodcost te hoog? Check je recepten en inkoopprijzen
- Personeelskosten te hoog? Kijk naar je planning en productiviteit
- Omzet te laag? Focus op marketing of menuverbetering
? Praktisch voorbeeld:
Je foodcost is 38% in plaats van 30%. Op €50.000 omzet:
- Huidige foodcost: €19.000
- Gewenste foodcost: €15.000
- Verschil: €4.000 per maand
Dat is €48.000 per jaar die je kunt besparen!
Hoe stel je een P&L op? (stap voor stap)
Verzamel al je financiële data
Haal je omzetcijfers uit je kassasysteem (excl. BTW), alle facturen van leveranciers, personeelsadministratie en vaste lasten zoals huur en energie. Doe dit voor een hele maand om een compleet beeld te krijgen.
Categoriseer alle kosten
Verdeel je uitgaven over de hoofdcategorieën: foodcost, personeel, huur, energie, marketing en overige kosten. Tel per categorie alle bedragen bij elkaar op en bereken het percentage van je totale omzet.
Bereken je netto winst
Trek alle kosten af van je omzet. Het bedrag dat overblijft is je netto winst. Bereken ook het percentage: (netto winst / omzet) × 100. Een gezonde netto winst ligt tussen 8-15%.
Vergelijk met benchmarks
Check of je percentages kloppen met de gangbare cijfers voor restaurants. Foodcost 28-35%, personeel 35-45%, huur 6-10%. Wijken je cijfers sterk af? Dan weet je waar je moet ingrijpen.
Maak het een maandelijkse routine
Stel elke maand je P&L op en vergelijk met de vorige maand. Zo zie je trends en kun je snel bijsturen als er iets misgaat. Een goede P&L helpt je vooruit te plannen in plaats van achteraf verrast te worden.
✨ Pro tip
Check elke maand eerst je foodcost percentage - als die klopt, heb je 70% van je kostencontrole onder controle. De rest is meestal voorspelbaarder.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn P&L bijwerken?
Maak minimaal elke maand een P&L. Voor betere controle kun je het zelfs wekelijks doen. Zo zie je snel als je foodcost of andere kosten uit de hand lopen.
Moet ik BTW opnemen in mijn P&L?
Nee, werk altijd exclusief BTW. De BTW die je int geef je door aan de Belastingdienst, dat is niet jouw omzet. Ook bij kosten reken je exclusief BTW (de BTW krijg je vaak terug).
Wat als mijn netto winst negatief is?
Dan maak je verlies. Check eerst je foodcost en personeelskosten - dat zijn meestal de grootste kostenposten. Vaak ligt het probleem bij te hoge foodcost of te veel personeel voor je omzet.
Hoe bereken ik mijn eigen loon als ondernemer?
Reken uit hoeveel uur je werkt en wat je zou betalen aan een manager met jouw taken. Vaak ligt dit tussen €3.000-€5.000 bruto per maand voor een restauranthouder.
Welk percentage winst is gezond voor een restaurant?
Een netto winst tussen 8-15% is gezond. Onder de 5% wordt lastig om te investeren of tegenvallers op te vangen. Boven de 20% is uitzonderlijk goed.
Kan ik mijn P&L vergelijken met andere restaurants?
De percentages kun je vergelijken, maar absolute bedragen niet. Een fine dining restaurant heeft andere verhoudingen dan een pizzeria. Focus op je eigen trends en verbeteringen.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Al je financiële KPI's in één dashboard
Food cost percentage, brutomarge, omzet per couverts — KitchenNmbrs berekent het allemaal automatisch op basis van je recepten en inkoop. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →