Ik moet eerlijk bekennen: jarenlang rekende ik mijn drankrendement verkeerd uit. Veel horecaondernemers maken dezelfde fout door drank en eten samen te nemen. Drank heeft namelijk een compleet andere winststructuur dan gerechten.
Waarom drank apart berekenen?
Drank werkt anders dan eten. Bij gerechten heb je vaak 28-35% foodcost, maar de pour cost ligt meestal tussen 18-25%. En dan is er nog de BTW: alcoholische dranken vallen onder 21% BTW, eten onder 9%.
⚠️ Let op:
Reken bij alcoholische dranken altijd met 21% BTW. Een biertje van €3,00 is €2,48 excl. BTW, niet €2,75 zoals bij eten.
De basisformule voor drankrendement
Het rendement van je drankenkaart bereken je zo:
Drankrendement % = ((Drankomzet excl. BTW - Inkoopkosten drank - Directe drankkosten) / Drankomzet excl. BTW) × 100
Deze kosten tel je mee bij drank
- Inkoopkosten: Bier, wijn, spirits, frisdrank, sappen
- Garnituur: Citroen, olijven, cocktailkersen
- Ijs: Vaak vergeten, maar kost ook geld
- Mixers: Tonic, cola, siropen voor cocktails
- Verpakking: Rietjes, servetten, cocktailprikkers
? Voorbeeld:
Café met €50.000 drankomzet per maand:
- Drankomzet excl. 21% BTW: €41.322
- Inkoopkosten drank: €9.500
- Garnituur en mixers: €800
- Directe personeelskosten bar: €8.000
Rendement: ((€41.322 - €9.500 - €800 - €8.000) / €41.322) × 100 = 55,6%
Personeelskosten: apart of samen?
Vanuit jarenlange ervaring in professionele keukens zie ik dat ondernemers hier verschillend mee omgaan. Je kunt kiezen of je barpersoneel meetelt in je drankrendement. Veel ondernemers doen dit wel, omdat je dan ziet wat de bar als complete unit oplevert. Tel dan het salaris van je bartender mee, plus een deel van de manager als die ook achter de bar staat.
Seizoenen en tijdstippen vergelijken
Het rendement van je bar wisselt per moment. Vergelijk bijvoorbeeld:
- Happy hour: Lagere prijzen, dus lager rendement
- Weekend avonden: Vaak hogere omzet per uur
- Zomer vs. winter: Terrasseizoen vs. warme dranken
? Voorbeeld vergelijking:
Restaurant met aparte barkaart:
- Diner dranken (wijn bij eten): 45% rendement
- Late avond cocktails: 65% rendement
- Lunch drankjes: 38% rendement
Conclusie: Focus marketing op cocktails na 22:00
Benchmarks voor drankrendement
Gangbare rendementen per type zaak:
- Café/bar: 50-70% (excl. personeel)
- Restaurant bar: 45-65% (excl. personeel)
- Cocktailbar: 60-75% (excl. personeel)
- Wijnbar: 40-60% (wijn heeft lagere marge)
Dit zijn richtlijnen. Je eigen situatie kan anders zijn door locatie, concept en prijsstelling.
Waar gaat het vaak mis?
⚠️ Let op:
Veel ondernemers vergeten de 21% BTW op alcohol mee te nemen. Hierdoor lijkt je rendement hoger dan het werkelijk is.
- Verkeerde BTW: 21% voor alcohol, niet 9%
- Vergeten kosten: Garnituur, ijs, mixers
- Geen onderscheid: Alle drank over één kam scheren
- Geen tijdsperiodes: Gemiddelde zegt weinig
Digitaal bijhouden vs. Excel
Je kunt drankrendement bijhouden in Excel, maar dat kost veel tijd. Elke dag omzet splitsen, inkoopfacturen verwerken, BTW omrekenen. Veel ondernemers gebruiken daarom tools zoals KitchenNmbrs om automatisch te berekenen wat elke drankgroep oplevert.
? Voorbeeld maandrapport:
Overzicht per drankgroep:
- Bier: €12.000 omzet, 52% rendement
- Wijn: €8.500 omzet, 48% rendement
- Spirits: €6.200 omzet, 68% rendement
- Frisdrank: €2.800 omzet, 75% rendement
Actie: Meer focus op spirits en frisdrank
Gerelateerde artikelen
- Hoe bereken ik het rendement van mijn totale investering in mijn horecazaak per jaar?
- Hoe bereken ik RevPASH voor mijn restaurant stap voor stap?
- Hoe bereken ik de omzet per beschikbare stoel per uur in mijn restaurant?
- Hoe bereken ik mijn maandelijkse cash flow als...
- Hoe bereken ik de EBITDA van mijn restaurant als...
Hoe bereken je drankrendement? (stap voor stap)
Splits je omzet in drank en eten
Haal uit je kassasysteem de totale drankomzet van een periode (week/maand). Reken dit om naar excl. BTW: bij alcohol deel je door 1,21 (21% BTW). Noteer ook hoeveel je aan drank hebt ingekocht in dezelfde periode.
Tel alle drankgerelateerde kosten op
Naast je inkoopfacturen voor drank tel je ook garnituur (citroen, olijven), mixers (tonic, cola), ijs en verpakkingsmaterialen zoals rietjes op. Ook een deel van je barpersoneel kun je meenemen als je de bar als complete unit wilt bekijken.
Bereken het rendement met de formule
Rendement % = ((Drankomzet excl. BTW - Alle drankkosten) / Drankomzet excl. BTW) × 100. Check of je uitkomt tussen 40-70%. Ligt je veel lager? Dan lekt er ergens geld weg. Veel hoger? Controleer of je alle kosten hebt meegenomen.
✨ Pro tip
Meet je drankrendement per 4-uurs blok gedurende 2 weken. Vaak zie je dat cocktails tussen 22:00-02:00 een rendement van 70%+ halen, terwijl lunch drankjes rond 35% blijven hangen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Dit zelf berekenen?
Onze gratis foodcost calculator doet het in seconden.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik barpersoneel meenemen in mijn drankrendement?
Waarom is mijn drankrendement lager dan verwacht?
Hoe vaak moet ik mijn drankrendement berekenen?
Welk drankrendement is normaal voor mijn type zaak?
Moet ik verschillende dranktypes apart berekenen?
Hoe ga ik om met seizoensverschillen in mijn drankrendement?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Meer in deze categorie
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Al je financiële KPI's in één dashboard
Food cost percentage, brutomarge, omzet per couverts — KitchenNmbrs berekent het allemaal automatisch op basis van je recepten en inkoop. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →