Een restaurant in Amsterdam verhoogde hun steakprijs van €31 naar €35 na het analyseren van 8 weken food cost data. Hun rundvleeskosten waren 22% gestegen, waardoor de food cost naar 39,4% schoot. In plaats van het verlies te absorberen, gebruikten ze wekelijkse data voor een weloverwogen prijsbeslissing die €7.635 jaarwinst opleverde.
Verzamel je wekelijkse food cost data
Begin met het verzamelen van gegevens van de afgelopen 8-12 weken. Je hebt drie cijfers per gerecht nodig:
- Verkoopvolume per week - hoeveel porties van elk gerecht
- Food cost per portie - wat de ingrediënten werkelijk kosten
- Verkoopprijs excl. BTW - wat je verdient per portie
? Voorbeeld:
Steak over de afgelopen 8 weken:
- Gemiddeld 45 porties per week
- Food cost: €11,20 per portie
- Verkoopprijs: €28,44 excl. BTW (€31,00 incl.)
- Food cost: 39,4% - veel te hoog!
Bereken populariteit en winstgevendheid
Maak een overzicht van al je gerechten in vier categorieën. Deze methode heet menu engineering:
- Sterren: Populair EN winstgevend (food cost onder 32%)
- Werkpaarden: Populair maar niet winstgevend (food cost boven 35%)
- Puzzels: Niet populair maar wel winstgevend
- Honden: Niet populair EN niet winstgevend
⚠️ Opmerking:
Populair betekent: in je top 40% best verkopende gerechten. Winstgevend betekent: food cost onder 32% voor fine dining, onder 28% voor casual.
Identificeer prijsveranderingen van leveranciers
Controleer welke ingrediënten duurder zijn geworden. Veel leveranciers verhogen stilletjes hun prijzen, vooral bij:
- Vlees en vis (seizoensschommelingen)
- Verse groenten (afhankelijk van oogst)
- Zuivel en eieren (voerkosten)
- Oliën en vetten (wereldmarktprijzen)
? Voorbeeld prijsstijging:
Rundvlees steeg van €18/kg naar €22/kg (+22%):
- Oude food cost steak: €9,00
- Nieuwe food cost steak: €11,20
- Food cost steeg van 31,6% naar 39,4%
Actie: Verhoog verkoopprijs of verklein portie
Plan je nieuwe menusamenstelling
Gebruik je data voor strategische keuzes komend kwartaal. Gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen werkt dit:
- Behoud Sterren: Deze gerechten zijn perfect, houd ze prominent op de kaart
- Pas Werkpaarden aan: Verhoog de prijs of verklein de portie om winstgevend te worden
- Promoot Puzzels: Maak ze zichtbaarder op de kaart of train personeel om ze aan te bevelen
- Verwijder Honden: Vervang door nieuwe gerechten met betere marges
Bereken de impact van menuveranderingen
Voor elke verandering bereken je wat het financiële effect wordt. Een simpele formule:
Extra winst per jaar = Verschil in marge × Verwachte verkoop × 52 weken
? Voorbeeldberekening:
Steakprijsverhoging van €31 naar €35:
- Extra marge: €3,67 excl. BTW (€35/1,09 - €31/1,09)
- Verwachte verkoop: 40 per week (was 45, 10% daling door hogere prijs)
- Extra winst: €3,67 × 40 × 52 = €7.635 per jaar
Test nieuwe gerechten met lage food cost
Ontwikkel 2-3 nieuwe gerechten die bij het seizoen passen en lage food cost hebben. Goede opties voor lage food cost:
- Pastagerechten (food cost vaak 20-25%)
- Vegetarische opties (groenten goedkoper dan vlees)
- Seizoensgroenten (goedkoop tijdens hoogseizoen)
- Stoofgerechten (goedkopere stukken vlees)
⚠️ Opmerking:
Test nieuwe gerechten eerst als dagspecials voordat je ze permanent aan de kaart toevoegt. Zo zie je of gasten ze bestellen zonder er maandenlang aan vast te zitten.
Gerelateerde artikelen
Hoe plan je je menu met wekelijkse data? (stap voor stap)
Verzamel 8 weken kostprijsdata
Noteer per gerecht: aantal verkocht per week, kostprijs per portie en verkoopprijs excl. BTW. Bereken de gemiddelde foodcost percentage over deze periode.
Categoriseer alle gerechten
Deel je menu in vier groepen: Stars (populair + winstgevend), Plowhorses (populair + niet winstgevend), Puzzles (niet populair + winstgevend) en Dogs (niet populair + niet winstgevend).
Maak aanpassingen per categorie
Stars behouden, Plowhorses duurder maken of portie verkleinen, Puzzles meer promoten, Dogs vervangen door nieuwe gerechten met betere marge.
Bereken financiële impact
Reken per wijziging uit wat het oplevert: verschil in marge × verwachte verkoop × 52 weken. Zo zie je welke aanpassingen het meeste opleveren.
Test nieuwe gerechten als specials
Ontwikkel 2-3 nieuwe gerechten met lage foodcost en test ze eerst als dagspecial. Alleen de populaire toevoegen aan het vaste menu.
✨ Pro tip
Volg je 3 best verkopende gerechten elke 2 weken op kostenstijgingen. Als hun marges gezond blijven, bescherm je 60-70% van je kwartaalwinst voordat problemen uit de hand lopen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat als een populair gerecht niet winstgevend is?
Hoeveel nieuwe gerechten moet ik per kwartaal toevoegen?
Moet ik seizoenen meenemen in mijn planning?
Hoe voorkom ik dat mijn food cost omhoog kruipt?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Automatiseer je dagelijkse keukencontroles
Handmatige controles kosten tijd en missen fouten. KitchenNmbrs automatiseert temperatuurregistratie, voorraadbeheer en HACCP-checks. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →