EU-verordening 1169/2011 verplicht restaurants om allergeneninformatie te verstrekken aan gasten. Deze wet geldt in heel Europa en betekent dat je moet kunnen vertellen welke allergenen in elk gerecht zitten. Als je dit niet goed regelt, riskeer je boetes en aansprakelijkheid bij allergische reacties.
Wat is EU-verordening 1169/2011?
Deze Europese wet over voedselinformatie voor consumenten is sinds december 2014 van kracht in Nederland. De verordening stelt dat restaurants verplicht zijn om informatie te geven over de 14 belangrijkste allergenen in hun gerechten.
Het gaat niet alleen om restaurants. De wet geldt voor iedereen die voedsel verkoopt: cafés, snackbars, cateraars, bakkers met lunchservice, en zelfs marktkramen.
De 14 verplichte allergenen
Je moet registreren welke van deze 14 allergenen in elk gerecht zitten:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
- Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft)
- Eieren
- Vis
- Pinda's
- Soja
- Melk (inclusief lactose)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, pecan, paranoot, pistache, macadamia)
- Selderij
- Mosterd
- Sesamzaad
- Zwaveldioxide en sulfieten (>10 mg/kg of liter)
- Lupine
- Weekdieren (mosselen, oesters, inktvis)
? Voorbeeld:
Je Caesar salade bevat:
- Gluten (croutons van tarwebrood)
- Vis (ansjovis in dressing)
- Eieren (in mayonaise)
- Melk (parmezaanse kaas)
Dit moet je kunnen vertellen als een gast ernaar vraagt.
Wat moet je praktisch doen?
De wet eist niet dat je allergenen op de menukaart zet. Wel moet je de informatie beschikbaar hebben en verstrekken op verzoek van de gast.
Dit kun je op verschillende manieren doen:
- Digitaal overzicht (tablet, smartphone)
- Allergenenoverzicht op papier
- Mondelinge informatie (als je personeel het weet)
- Verwijzing naar een website
⚠️ Let op:
"Weet ik niet" is geen geldig antwoord. Je MOET de informatie kunnen geven. Als je het niet weet, ben je niet compliant met de wet.
Wat gebeurt er bij controles?
De NVWA controleert of restaurants de allergeneninformatie op orde hebben. Bij gebreken kunnen ze:
- Een waarschuwing geven
- Een boete opleggen (kan oplopen tot duizenden euro's)
- In extreme gevallen: sluiting
Maar belangrijker: als een gast een allergische reactie krijgt en jij kunt niet aantonen dat je correcte informatie hebt gegeven, loop je aansprakelijkheidsrisico.
? Voorbeeld van wat fout gaat:
Een gast vraagt: "Zit er noot in de brownie?"
Serveerster: "Nee, geen noten."
Later blijkt: de brownie bevat amandelmeel. De gast krijgt een allergische reactie.
Gevolg: Aansprakelijkheid voor het restaurant.
Kruisbesmetting ook belangrijk
De wet gaat niet alleen over ingrediënten. Ook kruisbesmetting telt mee. Als je glutenvrije pasta kookt in hetzelfde water als gewone pasta, bevat die glutenvrije pasta alsnog gluten.
Typische kruisbesmetting in keukens:
- Dezelfde snijplank voor brood en glutenvrije producten
- Frituurvet waarin zowel gefrituurde garnalen als patat gaan
- Dezelfde pollepel voor verschillende sauzen
- Dezelfde grill voor vis en vlees
Digitale registratie vs. papier
Veel restaurants werken met papieren lijstjes of Excel-bestanden. Nadelen:
- Moeilijk up-to-date houden
- Serveersters moeten alles uit hun hoofd kennen
- Bij wijziging recept vergeet je de allergenenlijst aan te passen
Digitale systemen zoals KitchenNmbrs helpen door allergenen automatisch door te zetten van ingrediënt naar recept. Wijzig je een recept, dan wordt de allergenenoverzicht automatisch aangepast.
⚠️ Let op:
Een app garandeert geen juridische compliance. Jij blijft verantwoordelijk voor correcte registratie van allergenen in je recepten.
Eerste stappen naar compliance
Begin klein en bouw uit:
- Maak een lijst van je 10 populairste gerechten
- Ga per gerecht alle ingrediënten af
- Check welke van de 14 allergenen erin zitten
- Zorg dat je personeel deze informatie kan geven
- Breid langzaam uit naar je hele menu
Dit kost tijd, maar het beschermt je zaak en je gasten. En het is gewoon de wet.
Hoe regel je allergenregistratie? (stap voor stap)
Inventariseer al je ingrediënten
Maak een lijst van alle ingrediënten die je gebruikt, inclusief kruiden, sauzen en kant-en-klaar producten. Check de etiketten van verpakte producten - daar staan de allergenen meestal al op vermeld.
Koppel allergenen aan ingrediënten
Ga per ingrediënt na welke van de 14 EU-allergenen erin zitten. Let op verborgen allergenen: mayonaise bevat ei, worcestersaus bevat vis, en veel kant-en-klaar producten bevatten melk of soja.
Maak een overzicht per gerecht
Combineer de allergenen van alle ingrediënten per recept tot één overzicht per gerecht. Update dit overzicht elke keer als je een recept wijzigt of een ander merk ingrediënt gebruikt.
✨ Pro tip
Start met je 5 best-verkopende gerechten en bouw van daaruit verder. Zo heb je snel 80% van je vragen gedekt zonder dat je meteen je hele menu hoeft door te nemen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik allergenen op mijn menukaart zetten?
Nee, dat is niet verplicht. Je moet de informatie wel beschikbaar hebben en kunnen verstrekken als een gast ernaar vraagt. Veel restaurants kiezen ervoor om een verwijzing op de menukaart te zetten zoals "vraag ons naar allergenen".
Wat als ik een recept wijzig?
Dan moet je ook je allergenenoverzicht aanpassen. Voeg je bijvoorbeeld pijnboompitten toe aan een salade, dan bevat die salade ineens noten. Je personeel moet hiervan op de hoogte zijn.
Gelden deze regels ook voor tijdelijke acties?
Ja, ook voor dagschotels, seizoensgerechten en tijdelijke menukaarten gelden dezelfde regels. Je moet voor elk gerecht dat je serveert de allergeneninformatie kunnen geven.
Wat als mijn leverancier zijn recept wijzigt?
Dan kan de allergenenstatus van dat product veranderen. Check regelmatig de etiketten van je ingekochte producten en update je registratie als er iets wijzigt.
Kan ik zeggen "kan sporen bevatten van"?
Deze tekst staat vaak op verpakkingen om kruisbesmetting in fabrieken aan te geven. Voor restaurants gaat het om wat er daadwerkelijk in je gerecht zit, inclusief kruisbesmetting in jouw keuken.
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Allergeenregistratie die écht compliant is
EU-wetgeving vereist allergeendocumentatie voor elk gerecht. KitchenNmbrs genereert automatisch allergeenmatrices op basis van je ingrediënten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →