Verkopen op markten en foodfestivals brengt unieke uitdagingen met zich mee voor allergeenwetgeving. Je hebt geen vaste keuken, werkt met beperkte ruimte en moet toch alle 14 EU-allergenen kunnen benoemen. De praktijk wijst uit dat veel ondernemers hier onvoldoende op voorbereid zijn.
Welke allergeenwetgeving geldt op markten?
EU-verordening 1169/2011 maakt geen onderscheid tussen restaurants en marktkramen. Waar je ook voedsel verkoopt - je bent verplicht allergeneninformatie te verstrekken zodra een klant ernaar vraagt.
⚠️ Let op:
"Dat weet ik niet" geldt niet als antwoord. Kun je geen allergeneninformatie geven, dan mag je het product niet verkopen aan iemand met een allergie.
Deze 14 verplichte allergenen moet je altijd kunnen benoemen:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt)
- Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft)
- Eieren
- Vis
- Pinda's
- Soja
- Melk (inclusief lactose)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, etc.)
- Selderij
- Mosterd
- Sesamzaad
- Sulfieten (>10 mg/kg)
- Lupine
- Weekdieren (mosselen, inktvis)
Praktische uitdaging: beperkte ruimte en wisselende locaties
Restaurants hebben vaste keukens waar recepten kunnen hangen. Marktkramen niet:
- Minimale ruimte voor administratie
- Elke dag een andere locatie
- Voorverpakte ingrediënten zonder overzicht
- Snelle service, geen tijd om op te zoeken
- Wisselend personeel dat alles moet weten
? Voorbeeld: Foodtruck op festival
Je verkoopt hamburgers en friet. Klant vraagt: "Zit er gluten in de friet?"
Jij moet weten:
- Friet zelf: glutenvrij
- Frituurvet: ook gebruikt voor gepaneerde producten → kruisbesmetting mogelijk
- Kruiden op friet: kunnen gluten bevatten
Correct antwoord: "Er kunnen glutensporen in zitten door kruisbesmetting."
Digitale oplossing voor mobiele horeca
Papieren lijsten zijn nutteloos op markten. Ze waaien weg, worden vies of verdwijnen in de chaos. Een digitale aanpak werkt veel beter:
- Altijd beschikbaar op je telefoon of tablet
- Snel doorzoekbaar - typ "gluten" en zie alle betrokken producten
- Voor iedereen toegankelijk - niet afhankelijk van één persoon
- Direct bij te werken - nieuwe leverancier? Pas het meteen aan
Dit is iets wat de meeste keukenchefs te laat ontdekken: een food cost calculator helpt niet alleen bij prijzen, maar houdt ook je allergeneninformatie bij. Per recept vink je alle 14 allergenen aan. Zo heb je bij elke locatie de juiste informatie paraat.
Kruisbesmetting voorkomen
Op markten en festivals is kruisbesmetting een enorm risico. Beperkte ruimte betekent dat je dezelfde apparatuur gebruikt voor verschillende producten.
⚠️ Let op:
Gebruik je dezelfde snijplank voor brood én groenten? Dan bevatten je "glutenvrije" producten alsnog glutensporen. Vertel dit eerlijk aan klanten.
Veelvoorkomende kruisbesmetting op markten:
- Frituurvet - gebruikt voor verschillende producten
- Snijplanken en messen - niet altijd tussentijds schoongemaakt
- Werkblad - kruimels van vorig product
- Handen en handschoenen - niet gewisseld tussen producten
- Opscheplepels - gebruikt voor meerdere sauzen
? Voorbeeld: Notenkruisbesmetting
Je maakt smoothies op een festival. Dezelfde blender voor:
- Aardbeien-banaan smoothie (geen noten)
- Amandel-banaan smoothie (bevat noten)
Zelfs na spoelen kunnen er notensporen in de "notenvrije" smoothie zitten. Wees hier eerlijk over tegen klanten met notenallergie.
Wat bij een controle?
De NVWA controleert ook op markten en festivals. Ze testen of je allergeneninformatie kunt verstrekken en welke maatregelen je neemt tegen kruisbesmetting.
Typische vragen:
- "Wat zit er in dit product?" (willekeurig product aanwijzen)
- "Hoe voorkom je kruisbesmetting?"
- "Waar haal je allergeneninformatie vandaan?"
- "Hoe train je personeel hierop?"
Geen antwoord kunnen geven leidt tot waarschuwingen of boetes. Bij ernstig gevaar sluiten ze je kraam. Maar belangrijker: een zieke klant betekent aansprakelijkheid en imagoschade.
Hoe organiseer je allergeenregistratie op markten? (stap voor stap)
Maak een lijst van al je producten
Schrijf alle gerechten, drankjes en tussendoortjes op die je verkoopt. Ook seizoensproducten en specials die je soms aanbiedt. Vergeet garnering en sauzen niet - die bevatten vaak onverwachte allergenen.
Check alle ingrediënten en verpakkingen
Ga per product alle ingrediënten na. Lees de etiketten van voorverpakte producten - daar staan allergenen vetgedrukt. Let extra op bij samengestelde ingrediënten zoals bouillonblokjes, marinades en kant-en-klare sauzen.
Registreer alles digitaal
Zet alle informatie in een app op je telefoon of tablet, zodat je het altijd bij de hand hebt. Vink per product de 14 EU-allergenen aan die erin zitten. Include ook mogelijke kruisbesmetting in je registratie.
Train je team
Zorg dat iedereen die verkoopt weet waar de allergeneninformatie staat en hoe ze ermee moeten omgaan. Oefen situaties: wat zeg je tegen iemand met een zware notallergie? Hoe ga je om met onzekerheid?
Update bij wijzigingen
Nieuwe leverancier? Ander recept? Update direct je allergeneninformatie. Ingrediënten kunnen wijzigen zonder dat je het merkt, dus check regelmatig de etiketten van je vaste producten.
✨ Pro tip
Test jezelf wekelijks door willekeurig 3 producten uit je assortiment te kiezen en alle allergenen op te noemen. Kun je het niet binnen 30 seconden? Dan moet je je systeem verbeteren.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat als ik niet zeker weet of er kruisbesmetting is?
Kan ik volstaan met "kan sporen bevatten" op alles?
Gelden er andere regels voor foodtrucks dan voor marktkramen?
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Allergeenregistratie die écht compliant is
EU-wetgeving vereist allergeendocumentatie voor elk gerecht. KitchenNmbrs genereert automatisch allergeenmatrices op basis van je ingrediënten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →