Denk je dat een goede locatie en lekker eten genoeg zijn voor succes? Niets is minder waar - 60% van de nieuwe restaurants sluit binnen drie jaar omdat ze hun prijzen verkeerd inschatten. Wie overleeft, heeft van dag één een doordachte prijsstrategie die winst garandeert.
Waarom de eerste drie maanden beslissend zijn
De eerste drie maanden bepalen of je restaurant het gaat redden. Hoge opstartkosten, nog geen vaste klantenkring, en elk gerecht dat je met verlies verkoopt brengt je dichter bij de afgrond. Een slimme prijsstrategie vormt je overlevingslijn.
⚠️ Let op:
Veel nieuwe restaurants beginnen bewust met lage prijzen om klanten te lokken. Fatale vergissing. Je traint gasten om kortingen te verwachten terwijl jij rood staat.
Bereken eerst je break-even punt
Voordat je ook maar één prijs vastlegt, moet je weten hoeveel omzet je minimaal nodig hebt. Dit betekent: alle vaste kosten per maand optellen.
- Huur en servicekosten
- Personeelskosten (inclusief jezelf)
- Energie, water, gas
- Verzekeringen
- Afschrijvingen apparatuur
- Marketing en administratie
? Voorbeeld:
Restaurant met 40 zitplaatsen, vaste kosten per maand:
- Huur: €4.500
- Personeel: €8.000
- Energie: €800
- Overige kosten: €1.200
Totale vaste kosten: €14.500 per maand
Ben je 25 dagen per maand open? Dan heb je €580 per dag nodig om quitte te spelen. En dat is nog voordat je één euro winst ziet.
Kostprijs per gerecht berekenen
Elke euro omzet komt uit je gerechten. Daarom moet je precies weten wat elk gerecht kost om te produceren - het soort les dat je pas leert na je eerste maand met verlies te draaien.
De kostprijs formule luidt:
Kostprijs = Ingrediëntkosten + (Vaste kosten per portie) + Winstmarge
? Voorbeeld kostprijs berekening:
Pasta carbonara:
- Ingrediënten: €5,20
- Vaste kosten per portie: €8,50 (€580 ÷ 68 couverts/dag)
- Gewenste winst: €4,00
Minimale verkoopprijs: €17,70 excl. BTW = €19,29 incl. BTW
Rond dit netjes af naar €19,50 op je menukaart.
De 28-35% foodcost regel
Hier is een gouden regel voor restaurants: houd je foodcost tussen 28% en 35% van je verkoopprijs exclusief BTW. Dit geeft je ademruimte voor alle andere kosten plus winst.
Foodcost formule:
Foodcost % = (Ingrediëntkosten ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Voorbeeld foodcost check:
Biefstuk op de kaart voor €32,00 incl. BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €32,00 ÷ 1,09 = €29,36
- Ingrediëntkosten: €9,20
- Foodcost: (€9,20 ÷ €29,36) × 100 = 31,3%
Perfect! Zit mooi tussen 28-35%
Concurrentieanalyse en positionering
Je prijzen moeten aansluiten bij wat gasten verwachten in jouw segment. Bezoek 5-8 vergelijkbare restaurants in de buurt en analyseer grondig:
- Prijsniveau hoofdgerechten
- Portiegrootte
- Kwaliteit ingrediënten
- Sfeer en service
- Bezettingsgraad
Positioneer jezelf bewust: goedkoopste, duurste, of ergens tussenin. Elke keuze heeft consequenties.
⚠️ Let op:
Kopieer nooit klakkeloos de prijzen van een concurrent. Jij hebt geen idee of zij winst maken of verlies draaien. Bereken eerst je eigen kostprijs.
Flexibiliteit inbouwen voor de eerste maanden
De eerste drie maanden leer je je klanten en je keuken pas echt kennen. Bouw daarom flexibiliteit in:
- Dagmenu's: Test nieuwe gerechten zonder je hoofdmenu te wijzigen
- Lunch specials: Lagere prijzen voor rustige momenten
- Portie-opties: Klein/groot biedt prijsflexibiliteit
- Maandelijkse review: Pas prijzen aan op basis van werkelijke kosten
? Voorbeeld aanpassingsstrategie:
Maand 1: Start met berekende prijzen
Maand 2: Analyseer populaire gerechten versus flops
Maand 3: Pas prijzen aan, schrap verlieslijders, push winnaars
Doel: 35% foodcost gemiddeld over hele menu
Digitale tools voor prijscontrole
Handmatig kostprijzen bijhouden kost veel te veel tijd in een nieuwe zaak. Een tool zoals KitchenNmbrs ondersteunt je bij:
- Kostprijzen automatisch berekenen per gerecht
- Foodcost percentages real-time inzien
- Snel prijzen aanpassen bij duurdere leveranciers
- Winstgevende versus verliesgevende gerechten spotten
In de hectiek van een nieuwe zaak is dit soort ondersteuning geen luxe maar pure noodzaak.
Hoe bereken je je prijsstrategie? (stap voor stap)
Bereken je vaste kosten per dag
Tel alle maandelijkse vaste kosten op (huur, personeel, energie, verzekeringen) en deel door het aantal dagen dat je open bent. Dit is je minimum omzet per dag om break-even te draaien.
Bereken kostprijs per gerecht
Tel alle ingrediëntkosten op per portie. Voeg daaraan toe: vaste kosten per portie (dagelijkse vaste kosten ÷ verwachte aantal couverts) plus gewenste winstmarge.
Check je foodcost percentage
Deel ingrediëntkosten door verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Houd dit tussen 28-35% voor een gezonde marge. Pas prijzen aan als je boven 35% uitkomt.
Analyseer de concurrentie
Bezoek 5-8 vergelijkbare restaurants en noteer prijsniveau, portiegrootte en kwaliteit. Positioneer jezelf bewust in de markt, maar kopieer nooit blind zonder je eigen kostprijs te kennen.
Plan maandelijkse reviews
Evalueer elke maand welke gerechten goed verkopen en winstgevend zijn. Pas je menu en prijzen aan op basis van werkelijke data, niet op gevoel.
✨ Pro tip
Begin met maximaal 6 hoofdgerechten waarvan je de kostprijs tot op de cent kent en test deze 4 weken lang. Beter een klein winstgevend menu dan een uitgebreide kaart waar je op verlies draait.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Kan ik niet gewoon de prijzen van mijn concurrent kopiëren?
Wat als mijn berekende prijzen hoger uitkomen dan de concurrentie?
Hoe vaak moet ik mijn prijzen bijstellen in de eerste maanden?
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Wat als ik te weinig klanten trek om mijn break-even te halen?
Welke foodcost percentage moet ik hanteren voor verschillende gerechttypes?
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Bepaal verkoopprijzen op basis van feiten
Prijzen prikken op gevoel? KitchenNmbrs berekent de ideale verkoopprijs op basis van je werkelijke food cost en gewenste marge. Test het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →