Een wekelijkse kostprijsronde houdt je team scherp op de cijfers. Veel restaurants doen dit ad hoc, waardoor fouten zich opstapelen. Met een vaste routine voorkom je dat je maandenlang te weinig verdient zonder het te weten.
Waarom een vaste kostprijsroutine werkt
Leveranciers verhogen regelmatig hun prijzen. Soms met 5%, soms met 15%. Als je dit niet wekelijks checkt, loop je achter de feiten aan. Je verkoopt gerechten waarvan je denkt dat ze 30% foodcost hebben, maar die ondertussen op 38% zitten.
? Voorbeeld:
Je biefstuk had vorige maand deze kostprijs:
- Biefstuk 200g: €7,20
- Garnituur en saus: €1,80
- Totaal ingrediënten: €9,00
Verkoopprijs €32,00 (excl. BTW €29,36) = 30,7% foodcost
Maar je leverancier verhoogde rundvlees met 12%. Nu kost dezelfde biefstuk €8,06. Je nieuwe kostprijs is €9,86, wat neerkomt op 33,6% foodcost. Per biefstuk verlies je nu €0,86 extra.
De wekelijkse kostprijscheck in 4 stappen
Maak dit een vast moment. Bijvoorbeeld elke maandagochtend om 10:00, voordat de week begint. Neem er 30-45 minuten voor.
? Voorbeeld routine:
Restaurant De Gouden Lepel doet dit elke maandag:
- 10:00-10:15: Check leveranciersfacturen van vorige week
- 10:15-10:30: Update prijzen van gewijzigde ingrediënten
- 10:30-10:45: Herbereken kostprijs van top 5 gerechten
- 10:45-11:00: Beslissen welke menuprijzen aangepast moeten worden
Het team weet dat maandagochtend 'cijfertime' is. Geen leveringen plannen, geen andere meetings. Dit heeft prioriteit.
Wie doet wat in je team
Verdeel de taken. Niet alles hoeft door de eigenaar gedaan te worden:
- Sous-chef of keukenmanager: Verzamelt alle leveranciersfacturen
- Eigenaar of manager: Update prijzen in systeem
- Samen: Bekijk welke gerechten boven 35% foodcost uitkomen
- Eigenaar: Besluit over menuprijs-aanpassingen
⚠️ Let op:
Betrek je keukenteam bij de cijfers. Als zij begrijpen waarom een portie 200 gram biefstuk moet zijn (en niet 250 gram), werken ze nauwkeuriger.
Welke gerechten check je altijd
Focus op je top 5 best-verkopende gerechten. Die maken 60-70% van je food-omzet uit. Als die goed zitten, heb je het grootste deel van je probleem opgelost.
? Voorbeeld prioritering:
Bistro Het Plein verkoopt per week:
- Biefstuk: 45 porties (€1.440 omzet)
- Zalm: 38 porties (€950 omzet)
- Pasta carbonara: 52 porties (€936 omzet)
- Salade geit: 28 porties (€560 omzet)
- Spare ribs: 22 porties (€550 omzet)
Deze 5 gerechten = €4.436 van totaal €6.200 food-omzet (71%)
Check daarnaast ook gerechten met dure ingrediënten (kreeft, truffel, wagyu) en nieuwe gerechten waarvan je de kostprijs nog niet goed kent.
Hoe maak je het een gewoonte
Gewoontes ontstaan door herhaling en beloning. Maak het makkelijk en zichtbaar:
- Vaste tijd: Zelfde dag, zelfde tijd, elke week
- Vaste plek: Kantoor of rustige hoek, niet in de keuken tijdens service
- Vaste agenda: Zet het in je agenda als afspraak met jezelf
- Zichtbare resultaten: Hang je foodcost-overzicht op in het kantoor
Na 4-6 weken wordt het automatisch. Je team weet dat het erbij hoort, net zoals schoonmaken en voorraad tellen.
Digitale hulpmiddelen
Excel kan, maar wordt snel onoverzichtelijk. Een app zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je nieuwe foodcost als je een ingrediëntprijs wijzigt. Je ziet direct welke gerechten boven je gewenste percentage uitkomen.
⚠️ Let op:
Een systeem is alleen zo goed als de data die je erin stopt. Als je ingrediëntprijzen niet update, krijg je verkeerde kostprijzen.
Wat doe je met de resultaten
Een kostprijsronde is nutteloos als je er niks mee doet. Maak concrete afspraken:
- Foodcost boven 35%: Menuprijs verhogen of recept aanpassen
- Foodcost tussen 32-35%: In de gaten houden, voorlopig geen actie
- Foodcost onder 28%: Mogelijk ruimte voor betere ingrediënten of grotere porties
Documenteer je beslissingen. Schrijf op waarom je een prijs hebt aangepast, zodat je team het begrijpt en kan uitleggen aan gasten.
Hoe start je een wekelijkse kostprijsroutine? (stap voor stap)
Plan een vast moment
Kies een dag en tijd wanneer je rust hebt. Maandagochtend werkt goed: je hebt alle facturen van vorige week binnen en kunt de nieuwe week goed starten. Zet het in je agenda als afspraak.
Verzamel alle leveranciersfacturen
Leg alle facturen van de afgelopen week bij elkaar. Check welke ingrediënten in prijs zijn gestegen of gedaald. Focus eerst op je hoofdleveranciers (vlees, vis, groente).
Update prijzen van gewijzigde ingrediënten
Pas de ingrediëntprijzen aan in je systeem. Begin met ingrediënten die veel gebruikt worden (olie, boter, ui, vlees). Deze hebben de grootste impact op je totale kostprijs.
Bereken nieuwe foodcost van top 5 gerechten
Check je 5 best-verkopende gerechten. Welke zitten nu boven 35% foodcost? Die hebben prioriteit voor prijsaanpassing of receptwijziging.
Maak beslissingen en communiceer
Besluit welke menuprijzen je aanpast. Leg dit uit aan je team, zodat zij begrijpen waarom een prijs omhoog gaat. Gasten accepteren prijsverhogingen beter als het personeel het kan uitleggen.
✨ Pro tip
Start klein: check de eerste maand alleen je 3 best-verkopende gerechten. Als dat een gewoonte wordt, breid je uit naar meer gerechten.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een wekelijkse kostprijsronde?
Voor een restaurant met 15-20 gerechten: 30-45 minuten. De eerste keren duurt het langer, maar als je het systeem kent wordt het een routine van een half uur.
Wat als mijn team geen tijd heeft voor wekelijkse checks?
Dan doe je het minimaal om de twee weken. Maar besef dat je dan langer doorloopt met te lage marges als prijzen stijgen. Het kost je uiteindelijk meer dan die 30 minuten per week.
Moet ik alle gerechten elke week checken?
Nee, focus op je top 5 best-verkopende gerechten plus gerechten met dure ingrediënten. Die maken het grootste deel van je winst of verlies uit.
Wanneer moet ik menuprijzen aanpassen na een kostprijscheck?
Als je foodcost boven 35% uitkomt, heb je actie nodig. Of verhoog je menuprijs, of pas je het recept aan (kleinere portie, goedkoper ingrediënt).
Hoe leg ik prijsverhogingen uit aan gasten?
Wees eerlijk: ingrediënten zijn duurder geworden. De meeste gasten begrijpen dit. Train je personeel om dit rustig uit te leggen als er vragen komen.
Kan ik dit ook met Excel doen?
Ja, maar het wordt snel onoverzichtelijk bij veel gerechten. Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je nieuwe foodcost als je een ingrediëntprijs wijzigt.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Automatiseer je dagelijkse keukencontroles
Handmatige controles kosten tijd en missen fouten. KitchenNmbrs automatiseert temperatuurregistratie, voorraadbeheer en HACCP-checks. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →