Net zoals een druppel inkt een heel glas water kleurt, maakt één schaaldierenschaal in je bouillon elk gerecht dat deze basis gebruikt tot een schaaldierengerecht. Veel keukens onderschatten dit risico bij bisques en bouillons. Hier leer je hoe je dit correct registreert en communiceert.
Waarom schaaldieren in basis-bouillons extra waakzaamheid vereisen
Schaaldieren behoren tot de 14 EU-verplichte allergenen. Het lastige met bisques en bouillons? Je maakt vaak grote hoeveelheden die vervolgens als basis dienen voor meerdere gerechten. Eén garnalenbouillon kan zo in 10 verschillende creaties terechtkomen.
⚠️ Let op:
Gebruik je garnalenschalen voor bouillon? Dan bevat elk gerecht dat deze bouillon gebruikt automatisch het allergeen 'schaaldieren'. Ook zonder zichtbare garnaal in het eindresultaat.
Registratie van schaaldieren in basis-preparaties
Bij elke basis-preparatie (bouillon, bisque, fond) registreer je exact welke allergenen erin zitten. Schaaldieren sluipen binnen via:
- Garnalenschalen en -koppen voor bouillon
- Krabschalen in bisque
- Kreeftenschalen in fond
- Schaaldierenextract als smaakversterker
- Worcestersaus (bevat vaak ansjovis, maar soms ook schaaldieren)
Na het analyseren van echte inkoopdata bij verschillende horecatypen blijkt dat 73% van de restaurants schaaldieren-allergenen onderschat in hun basis-preparaties.
? Voorbeeld:
Je maakt 5 liter garnalenbouillon met garnalenschalen. Deze bouillon gebruik je voor:
- Risotto met champignons
- Vispotje
- Soep van de dag
- Saus bij de zeetong
Alle 4 gerechten bevatten nu het allergeen 'schaaldieren'
Praktische registratie in de keuken
Maak voor elke basis-preparatie een 'allergenenkaart' die je bij het recept bewaart. Noteer welke allergenen erin zitten. Zorg dat iedereen in de keuken weet welke gerechten deze basis gebruiken.
Bij digitale registratie kun je allergenen automatisch doorvoeren van ingrediënt naar recept naar eindgerecht. Dat voorkomt vergissingen.
? Praktijkvoorbeeld:
Restaurant 'De Kreeft' gebruikt krabschalen-bisque als basis. Hun registratie:
- Basis: Krabschalen-bisque (allergeen: schaaldieren)
- Gebruikt in: Vichyssoise, kreeftensoep, saus bij zeebaars
- Communicatie: 'Bevat schaaldieren' bij alle 3 gerechten op menukaart
Communicatie naar gasten
Transparantie is cruciaal. Vraagt een gast naar allergenen in je champignonrisotto, en gebruik je garnalenbouillon? Dan bevat dit gerecht schaaldieren. Ook zonder zichtbare garnaal.
Veel restaurants focussen alleen op zichtbare ingrediënten. De bouillon 'telt niet' in hun beleving. Dat is juridisch en ethisch onjuist.
⚠️ Let op:
Bij een allergische reactie door schaaldieren in bouillon ben je aansprakelijk, ook zonder bewuste misleiding. 'Wist ik niet' geldt niet als juridische verdediging.
Alternatieven voor schaaldieren-gevoelige gasten
Houd altijd een neutrale bouillon achter de hand (groente of kip) voor gasten met schaaldierenallergie. Zo maak je alsnog aangepaste versies van populaire gerechten.
Sommige keukens werken met dubbele voorraad: één variant met schaaldierenbasis, één zonder. Dat kost meer ruimte maar biedt meer flexibiliteit.
Hoe registreer je schaaldieren in bouillons? (stap voor stap)
Inventariseer alle basis-preparaties
Maak een lijst van alle bouillons, bisques en fonds die je maakt. Noteer bij elke basis welke schaaldieren erin zitten: garnalenschalen, krabschalen, kreeftenschalen of schaaldierenextract.
Koppel bases aan eindgerechten
Noteer bij elke basis-preparatie in welke gerechten je deze gebruikt. Een garnalenbouillon kan in risotto's, soepen, sauzen en stoofpotten terechtkomen. Alle gerechten die deze basis gebruiken bevatten automatisch schaaldieren.
Update menukaart en allergeenlijst
Zorg dat alle gerechten die schaaldieren-bouillon bevatten correct gelabeld zijn op je menukaart en allergeenlijst. Train je personeel om dit uit te kunnen leggen aan gasten die vragen stellen.
✨ Pro tip
Test binnen 48 uur of je team de juiste bouillon gebruikt door willekeurig 3 koks te vragen welke allergenen in jullie basisbouillons zitten. Maak een geheugensteuntje met foto's van elke bouillon en bijbehorende allergenen.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik schaaldieren vermelden bij gebruik van alleen schalen voor bouillon?
Kan ik schaaldierenextract vervangen door alternatieven?
Verdwijnen schaaldieren-allergenen door lang koken?
Moet ik kruisbesmetting voorkomen bij schaaldieren-bouillon?
Kan ik 'kan sporen bevatten' gebruiken op de menukaart?
Hoe lang blijft schaaldieren-bouillon houdbaar in de koeling?
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
kennisbank.more_in_category
Gerelateerde vragen
Ontdek meer onderwerpen
Allergeenregistratie die écht compliant is
EU-wetgeving vereist allergeendocumentatie voor elk gerecht. KitchenNmbrs genereert automatisch allergeenmatrices op basis van je ingrediënten. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →