Gluten verstopt zich in veel producten waar je het niet verwacht. Sojasaus, bouillonblokjes en zelfs kruiden kunnen gluten bevatten zonder dat het op het eerste gezicht duidelijk is. Voor restaurants die glutenvrije gerechten serveren is dit cruciaal om te weten.
Waarom gluten zo verborgen zit
Gluten zit niet alleen in brood en pasta. Het wordt gebruikt als bindmiddel, smaakversterker en conserveermiddel in honderden producten. Fabrikanten zijn wel verplicht gluten te vermelden, maar vaak onder andere namen.
⚠️ Let op:
Ook sporen van gluten (door kruisbesmetting in de fabriek) moeten vermeld worden als "kan sporen bevatten van gluten".
De grootste verstopplekken van gluten
Deze producten bevatten vaak gluten, ook al verwacht je het niet:
- Sojasaus: Gemaakt van tarwe én soja (gebruik tamari als glutenvrij alternatief)
- Bouillonblokjes: Bevatten vaak tarwebloem als bindmiddel
- Worcestershire saus: Bevat moutazijn (van gerst)
- Bier: Gemaakt van gerst en/of tarwe
- Kant-en-klare kruiden: Anti-klontermiddelen bevatten soms gluten
- Gemodificeerd zetmeel: Kan van tarwe komen
? Voorbeeld:
Je maakt een Aziatische roerbakschotel en denkt dat hij glutenvrij is:
- Groenten: glutenvrij ✓
- Kip: glutenvrij ✓
- Olie: glutenvrij ✓
- Sojasaus: bevat tarwe ✗
Resultaat: Gerecht is NIET glutenvrij door de sojasaus
Hoe je het etiket leest
Gluten moet altijd vermeld worden, maar soms onder andere namen. Let op deze termen op etiketten:
- Directe namen: tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut
- Afgeleide namen: tarwebloem, gerstmout, haverzemelen
- Verborgen namen: moutextract, moutazijn, seitan
- Onduidelijke namen: gemodificeerd zetmeel, natuurlijke smaakstoffen
Bij twijfel: bel de leverancier. Zij moeten deze informatie kunnen geven.
? Voorbeeld etiket:
Bouillonblok ingrediënten:
- Zout, smaakversterkers, ui, selderij
- Gistextract, tarwebloem, kruiden
- Allergenen: bevat gluten, selderij
Dit blokje bevat gluten door de tarwebloem!
Praktische check in je keuken
Ga systematisch door je voorraad en check deze producten extra:
- Alle sauzen en dressings
- Bouillon, fond en soepbases
- Kruiden- en specerijenmengsels
- Marinades en rubs
- Kant-en-klare pastaatjes
- Bier en mout-dranken
⚠️ Let op:
Kruisbesmetting kan ook optreden in je eigen keuken. Gebruik aparte snijplanken en messen voor glutenvrije bereiding.
Glutenvrije alternatieven
Voor de meest voorkomende glutenhoudende ingrediënten zijn er alternatieven:
- Sojasaus → Tamari (glutenvrije sojasaus)
- Gewone bouillon → Glutenvrije bouillon (steeds meer merken)
- Tarwebloem → Rijstmeel, maïsmeel als bindmiddel
- Bier → Glutenvrij bier (van rijst of boekweit)
- Gewone pasta → Rijst- of maïspasta
Let op: glutenvrije alternatieven zijn vaak duurder. Reken dit mee in je kostprijs.
? Kostprijs voorbeeld:
Aziatische roerbakschotel (4 porties):
- Gewone sojasaus: €0,15 per portie
- Tamari (glutenvrij): €0,35 per portie
- Verschil: €0,20 per portie
Bij 100 porties per maand: €20 extra kosten
Registratie in je systeem
Zodra je weet welke ingrediënten gluten bevatten, registreer dit in je allergenensysteem. Bij elk ingrediënt noteer je of het gluten bevat of sporen kan bevatten.
Een app zoals KitchenNmbrs helpt hierbij door automatisch door te geven welke allergenen in een gerecht zitten, gebaseerd op de ingrediënten. Zo vergeet je geen verborgen gluten meer.
Hoe check je verborgen gluten? (stap voor stap)
Verzamel alle etiketten
Pak alle sauzen, bouillonblokjes, kruidenmengsels en andere kant-en-klare producten uit je voorraad. Leg de etiketten klaar om te controleren.
Zoek naar gluten-synoniemen
Scan de ingrediëntenlijst op woorden als tarwe, gerst, rogge, haver, spelt, mout, en gemodificeerd zetmeel. Check ook de allergenen-vermelding onderaan.
Registreer en vervang
Noteer welke producten gluten bevatten in je allergenensysteem. Zoek glutenvrije alternatieven en pas je kostprijzen aan voor de duurdere varianten.
✨ Pro tip
Maak een lijst van je 20 meest gebruikte kant-en-klare ingrediënten en check ze één keer goed. Dan weet je voor 80% van je gerechten of ze glutenvrij zijn.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Bevat haver altijd gluten?
Haver bevat van nature geen gluten, maar wordt vaak besmet tijdens verwerking met tarwe. Alleen haver met 'glutenvrij' label is veilig voor coeliakiepatiënten.
Moet ik sporen van gluten ook vermelden?
Ja, ook 'kan sporen bevatten van gluten' moet je aan gasten melden. Voor mensen met coeliakie kunnen zelfs sporen gevaarlijk zijn.
Is gemodificeerd zetmeel altijd glutenhoudend?
Nee, het kan van aardappel of maïs komen. Maar als het van tarwe komt, moet dit vermeld staan. Bij twijfel contact opnemen met leverancier.
Kan ik kruisbesmetting in mijn keuken voorkomen?
Ja, door aparte snijplanken, messen en werkruimtes te gebruiken voor glutenvrije bereiding. Maak glutenvrije gerechten altijd als eerste.
Zijn alle sojasauzen glutenhoudend?
Traditionele sojasaus bevat tarwe. Tamari is een glutenvrije variant. Check altijd het etiket, want er zijn steeds meer glutenvrije sojasauzen beschikbaar.
⚠️ EU Verordening 1169/2011 — Allergeninformatie — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
De allergeninformatie op deze pagina is gebaseerd op EU Verordening 1169/2011. Recepten en ingrediënten kunnen per leverancier verschillen. Verifieer altijd de actuele allergeninformatie bij uw leverancier en communiceer dit correct aan uw gasten. KitchenNmbrs is niet aansprakelijk voor allergische reacties.
In Nederland handhaaft de NVWA de allergenenwetgeving.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Allergeenregistratie die écht compliant is
EU-wetgeving vereist allergeendocumentatie voor elk gerecht. KitchenNmbrs genereert automatisch allergeenmatrices op basis van je ingrediënten. Probeer het 14 dagen gratis.
Start gratis trial →