Veel restauranteigenaren denken dat combinatiemenu's altijd winstgevender zijn dan losse gerechten. Maar zonder te weten wat elk onderdeel daadwerkelijk kost, stuur je volledig blind. Een dessert met 50% foodcost kan je hele 3-gangen menu kapot maken.
Waarom combinatiemenu's een probleem zijn
Bij losse gerechten heb je controle: de risotto kost €6,80 aan ingrediënten, je verkoopt hem voor €18,50. Simpel. Maar een 3-gangen menu voor €32,50? Welk deel gaat naar het voorgerecht, welk deel naar de biefstuk?
⚠️ Let op:
Zonder deze verdeling kun je niet zien welke onderdelen geld kosten en welke winst maken. Je stuurt blind.
Methode 1: Verdeel op basis van losse prijzen
Verkoop je dezelfde gerechten ook los? Perfect. Gebruik die verhoudingen - dit geeft de meest realistische verdeling.
💡 Voorbeeld:
3-gangen menu voor €32,50 (excl. BTW: €29,82)
- Soep los: €8,50
- Hoofdgerecht los: €22,00
- Dessert los: €7,50
Totaal losse prijzen: €38,00
Verdeling menu:
- Soep: (€8,50 / €38,00) × €29,82 = €6,67
- Hoofdgerecht: (€22,00 / €38,00) × €29,82 = €17,27
- Dessert: (€7,50 / €38,00) × €29,82 = €5,88
Methode 2: Verdeel op basis van ingrediëntkosten
Geen losse prijzen beschikbaar? Dan bereken je eerst wat elk onderdeel kost aan ingrediënten. Verdeel je menuprijs naar die verhouding.
💡 Voorbeeld:
Ingrediëntkosten per onderdeel:
- Soep: €2,10
- Hoofdgerecht: €8,40
- Dessert: €1,50
Totaal ingrediënten: €12,00
Verdeling van €29,82 menuprijs:
- Soep: (€2,10 / €12,00) × €29,82 = €5,22
- Hoofdgerecht: (€8,40 / €12,00) × €29,82 = €20,88
- Dessert: (€1,50 / €12,00) × €29,82 = €3,72
Dit is een van de meest voorkomende blinde vlekken in keukenmanagement - koks focussen op smaak en presentatie, maar vergeten de financiële impact van elk onderdeel.
Methode 3: Gebruik standaard verhoudingen
Laatste optie: gangbare percentages uit de horeca. Minder nauwkeurig, maar beter dan niets.
- Voorgerecht: 20-25% van totale menuprijs
- Hoofdgerecht: 55-65% van totale menuprijs
- Dessert: 15-20% van totale menuprijs
💡 Voorbeeld:
Menu €29,82 excl. BTW met standaard verhoudingen:
- Voorgerecht (22%): €6,56
- Hoofdgerecht (60%): €17,89
- Dessert (18%): €5,37
Check: €6,56 + €17,89 + €5,37 = €29,82 ✓
Controleer je foodcost per onderdeel
Nu heb je de verdeling. Tijd om te kijken waar je geld verdient en waar je het verliest. Bereken de foodcost van elk onderdeel apart.
⚠️ Let op:
Een onderdeel met 45% foodcost trekt je hele menu omlaag, ook al zijn de andere onderdelen winstgevend.
Wat als één onderdeel te duur is?
Drie concrete acties voor problematische onderdelen:
- Vervang het onderdeel door een goedkopere variant
- Verhoog de menuprijs om de foodcost omlaag te krijgen
- Maak de portie kleiner van het dure onderdeel
Tools zoals KitchenNmbrs automatiseren deze berekeningen en laten je snel verschillende scenario's doorrekenen.
Hoe bereken je foodcost van combinatiemenu's? (stap voor stap)
Bereken de menuprijs exclusief BTW
Deel de menukaartprijs door 1,09 (bij 9% BTW). Dit is je werkelijke verkoopprijs voor de foodcost berekening.
Verdeel de menuprijs over de onderdelen
Gebruik losse prijzen als je die hebt, anders ingrediëntkosten-verhoudingen, anders standaard percentages (voorgerecht 22%, hoofd 60%, dessert 18%).
Bereken ingrediëntkosten per onderdeel
Tel alle ingrediënten op van elk onderdeel: hoofdingrediënten, garnituur, sauzen, olie, alles wat op het bord komt.
Bereken foodcost per onderdeel
Deel de ingrediëntkosten door het toegewezen deel van de menuprijs en vermenigvuldig met 100 voor het percentage.
Controleer de totale menu-foodcost
Tel alle ingrediëntkosten op en deel door de totale menuprijs excl. BTW. Dit moet onder de 35% blijven voor een gezonde marge.
✨ Pro tip
Pak eerst je 2 bestverkochte menu's van afgelopen maand aan. Bereken exact welk onderdeel het meeste winst oplevert - dat wordt je nieuwe standaard voor toekomstige menu's.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Moet ik BTW meenemen in de verdeling van mijn combinatiemenu?
Nee, reken altijd exclusief BTW. Deel eerst je menukaartprijs door 1,09 en verdeel dan dat bedrag over de onderdelen.
Wat als ik geen losse prijzen heb voor de onderdelen?
Gebruik dan de verhouding van ingrediëntkosten, of als laatste optie standaard percentages: voorgerecht 22%, hoofdgerecht 60%, dessert 18%.
Hoe vaak moet ik deze verdeling updaten?
Check minimaal elke 3 maanden of bij prijswijzigingen van leveranciers. Ingrediëntprijzen veranderen regelmatig.
Wat als één onderdeel een foodcost van 45% heeft?
Dan trekt dat onderdeel je hele menu omlaag. Vervang het door een goedkopere variant, maak de portie kleiner, of verhoog de menuprijs.
Welke methode geeft de meest accurate verdeling?
Verdeling op basis van losse prijzen is het nauwkeurigst, omdat dit de werkelijke marktwaarde weergeeft. Ingrediëntkosten komen op de tweede plaats.
Moet ik seizoensmenu's anders aanpakken?
Ja, herbereken de verdeling bij elke menuwijziging. Seizoensproducten kunnen de verhoudingen flink veranderen, vooral bij voorgerechten en desserts.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Neem betere beslissingen met echte cijfers
Moet je menu wijzigen? Prijzen verhogen? Een nieuw concept testen? KitchenNmbrs simuleert scenario's met je eigen data. Probeer het 7 dagen gratis.
Start gratis trial →